{
"word": "эбел",
"stress": 3,
"forms": [
"эбел",
"эбелалъ",
"эбелалъул",
"улбул"
],
"senses": [
{
"text": "маці; мама",
"examples": [
{
"av": "бесдал эбел",
"be": "мачыха"
},
{
"av": "кӏудияй эбел",
"be": "бабуля"
},
{
"av": "рахьдал эбел",
"be": "карміцелька"
},
{
"av": "чохьол эбел",
"be": "родная маці"
},
{
"av": "эбелалъ еццарай ячунге, авалалъ еццарай яче",
"be": "не ажаніся з той, якую маці хваліць, а ажаніся з той, якую квартал хваліць",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "эбелалъул вац",
"be": "мамін брат, дзядзька па маці"
},
{
"av": "эбелалъул мухӏама",
"be": "мамінкаў сынок",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "літ. мамінаў Магама"
},
{
"av": "эбелалъул тухум",
"be": "род маці"
},
{
"av": "эбелалъул эбел",
"be": "бабуля па маці",
"comment": "літ. мачына маці"
},
{
"av": "эбел яц",
"be": "сястра маці, цётка па маці"
},
{
"av": "дурго эбелалъул адаб гьабе",
"be": "паважай сваю маму"
},
{
"av": "эбелалъул хахараб рахь загьрулъаги дуе",
"be": "хай стане табе ядам грудное малако, якім карміла цябе маці",
"labels": [
"лаянкавае слова",
"выраз"
]
}
]
},
{
"comment": "ужываецца як кампанент жаночага ўласнага імя",
"examples": [
{
"av": "Патӏиматэбел",
"be": "Паціматэбел",
"comment": "літ. Пацімат-мама"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "эбелаб",
"stress": 3,
"forms": [
"эбелаб"
],
"gender_forms": [
"эбелаб",
"эбелав",
"эбелай"
],
"senses": [
{
"text": "матка",
"comment": "у спалучэнні з назвамі жывёл",
"examples": [
{
"av": "эбелаб бацӏ",
"be": "ваўчыха",
"comment": "якая мае ваўчанят"
},
{
"av": "эбелаб гӏи",
"be": "аўцаматка"
},
{
"av": "эбелаб най",
"be": "пчаліная матка"
},
{
"av": "эбелаб ритӏучӏ",
"be": "аленіха",
"comment": "якая мае аленянят"
},
{
"av": "эбелаб ци",
"be": "мядзведзіца",
"comment": "якая мае мядзведзянят"
},
{
"av": "эбелаб Ватӏан",
"be": "родная Бацькаўшчына"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "эбелай",
"stress": 3,
"forms": [
"эбелай"
],
"senses": [
{
"text": "мамаша",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "эбелдахъачи",
"stress": 3,
"stem": "эбелдахъач",
"forms": [
"эбелдахъачи",
"эбелдахъачияс",
"эбелдахъачясул",
"эбелдахъачагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "родзіч па маці",
"examples": [
{
"av": "дир эбелдахъачи вуго ГӀумар",
"be": "Амар мне сваяк па маці"
},
{
"av": "инсухъачи какуге, эбелдахъачи веццуге",
"be": "сваяка па бацьку не хуліце, сваяка па маці не хваліце",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "эбелдахъачӏужу",
"stress": 3,
"forms": [
"эбелдахъачӏужу",
"эбелдахъачӏужуялъ",
"эбелдахъачӏужуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "сваячка па маці; родзічка па маці",
"examples": [
{
"av": "эбелдахъачӏужуялъ кумек гьабулеб буго бесдаллъун хутӏарал ТӀагьирил лъималазе",
"be": "родзічка па маці дапамагае сіротам Тагіра"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "эбеллъи",
"stress": 3,
"forms": [
"эбеллъи",
"эбеллъиялъ",
"эбеллъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "мацярынства; замена маці",
"examples": [
{
"av": "эбеллъи гьабизе",
"be": "стаць маці; замяніць маці"
},
{
"av": "бесдалазе эбеллъи гьабуна ункъгӏалалъ",
"be": "цётка замяніла сіротам маці"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "эбелхвад",
"stress": 3,
"forms": [
"эбелхвад",
"эбелхвадица",
"эбелхвадил",
"эбелхвадал"
],
"senses": [
{
"text": "дарагі, любімы",
"comment": "літ. хай памрэ твая маці; у значэнні: хай упадуць усе твае цяжкасці на маці",
"examples": [
{
"av": "гьанире дида аскӏоре рачӏа, эбелхвадал, цо нужго каранде къазе",
"be": "падыдзіце, дарагія, бліжэй да мяне, я хачу вас абдымаць"
}
]
},
{
"text": "\"малайчына\"",
"labels": [
"пагардліва"
],
"examples": [
{
"av": "гьав эбелхвадги лъица ахӏарав гьаниве?",
"be": "хто сюды запрасіў і гэтага \"малайчыну\"?"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "эбелцадахъ",
"stress": 3,
"forms": [
"эбелцадахъ",
"эбелцадахъас",
"эбелцадахъалъ",
"эбелцадахъасул",
"эбелцадахъалъул",
"эбелцадахъал"
],
"senses": [
{
"text": "адзінаутробны брат; адзінаутробная сястра",
"examples": [
{
"av": "сардилъ нахъа нохъода кьижун кканила эбелцадахъал",
"be": "позна ўначы ў пячоры заснулі адзінаутробныя браты",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "эбел-инсул",
"stress": 3,
"forms": [
"эбел-инсул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "эбел-эмен",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "бацькоўскі",
"examples": [
{
"av": "эбел-инсул насихӏат къваригӏуна лъималазе",
"be": "дзеці маюць патрэбу ў бацькоўскіх настаўленнях"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "эбел-эмен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "эбел-лъимал",
"stress": 3,
"forms": [
"эбел-лъимал",
"эбел-лъималаз",
"эбел-лъималзул"
],
"senses": [
{
"text": "радня, блізкія сваякі",
"comment": "у межах аднаго роду",
"labels": [
"множны лік",
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "эбел-лъимал данделъун рукӏана",
"be": "сабраліся родныя"
},
{
"av": "эбел-лъималазда гьоркьоб гьуинлъи рекъараб буго",
"be": "у блізкіх сваякоў павінны быць добрыя адносіны"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "эбел-эмен",
"stress": 3,
"forms": [
"эбел-эмен",
"эбел-инсуца",
"эбел-инсул"
],
"senses": [
{
"text": "бацькі",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"comment": "літ. маці і бацька",
"examples": [
{
"av": "эбел-эмен гьечӏого хутӏугеги лъимал",
"be": "хай не пазбаўляюцца дзеці бацькоў"
},
{
"av": "эбел-инсуца гӏадин тӏалаб гьабуна дир гьоболас",
"be": "госць клапаціўся пра мяне гэтак жа, як і бацькі"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "эбел-яс",
"forms": [
"эбел-яс",
"эбел-ясалъ",
"эбел-ясалъул"
],
"senses": [
{
"text": "маці і дачка",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "эбел-ясалда гьоркьоб меседил рукӏкӏен тӏагӏарабила",
"be": "паміж маці і дачкой залатая булаўка знікла",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "маецца на ўвазе, што адна з іх прысвоіла яе"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}