{
"word": "кьал",
"forms": [
"кьал",
"кьалалъ",
"кьалуца",
"кьалалъул",
"кьалул",
"кьалал"
],
"senses": [
{
"text": "вайна; міжусобіца",
"examples": [
{
"av": "кьал гьабизе",
"be": "весці вайну, ваяваць"
},
{
"av": "кьал ккана",
"be": "выбухнула міжусобіца"
},
{
"av": "кьалде рахъине",
"be": "пайсці вайной на",
"comment": "каго-небудзь"
},
{
"av": "кьалул кор",
"be": "пажар вайны",
"labels": [
"размоўнае слова",
"выраз"
],
"comment": "літ. жароўня вайны"
},
{
"av": "кьалул кор боркьизе",
"be": "пачаць вайну"
}
]
},
{
"text": "сварка; спрэчка; варожасць; разлад; нелады; парушэнне адносін з кім-небудзь; нацягнутасць, абвастрэнне адносін з кім-небудзь",
"examples": [
{
"av": "кьал ахӏизе",
"be": "сварыцца"
},
{
"av": "макьилгун кьал ахӏизе",
"be": "не спаць",
"comment": "дасл. спрачацца са сном"
},
{
"av": "дозда гьоркьоб кьал буго",
"be": "паміж імі разлад"
},
{
"av": "кьалде нуцӏа рагьизе",
"be": "пачаць варожасць, варагаваць з кім-небудзь",
"comment": "літар. адкрыць дзверы для варожасці"
},
{
"av": "бокьун босараб кьал бугин, кьабулев вукӏа",
"be": "што хацеў, то і атрымаў",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "за што змагаўся, на тое і нарыўся"
}
]
},
{
"text": "ненавісць",
"examples": [
{
"av": "кьал чучизе",
"be": "падавіць нянавісць да каго-небудзь; даць выхад нянавісці"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "кьалаб",
"stress": 3,
"stem": "кьала",
"forms": [
"кьалаб"
],
"gender_forms": [
"кьалаб",
"кьалав",
"кьалай"
],
"senses": [
{
"text": "варожы; які варожа ставіцца",
"examples": [
{
"av": "гӏанкӏие хӏетӏ кьалаб, мокъокъие кӏал кьалаб",
"be": "для зайца нага варожая, для курапаткі рот варожы",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "г. зн. зайца можна выявіць па следзе, а курапатку па кудахтанні"
},
{
"av": "росугун кьалав кьуртӏа аравила, кьибилгун кьалав гӏортӏа аравила",
"be": "хто варагуе з аулам — са скалы ўпадзе, хто варагуе з тухумам — рака забярэ",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "кьалакапек",
"stress": 3,
"forms": [
"кьалакапек",
"кьалакапекалъ",
"кьалакапекалъул"
],
"senses": [
{
"text": "капеечка; грош",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"av": "цо кьалакапек хутӏичӏо кисиниб",
"be": "ніводнай капеечкі не засталося ў кішэні; ні гроша ў кішэні"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "кьалал",
"stress": 3,
"stem": "кьала",
"forms": [
"кьалал",
"кьалаз",
"кьалазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "кьал"
}
],
"see_also": [
{
"target": "кьал",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "кьалал",
"stress": 5,
"stem": "кьала",
"forms": [
"кьалал",
"кьалаз",
"кьалазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "кьили"
}
],
"see_also": [
{
"target": "кьили",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "кьалбал",
"stress": 6,
"stem": "кьалба",
"forms": [
"кьалбал",
"кьалбаз",
"кьалбазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "кьибил"
}
],
"see_also": [
{
"target": "кьибил",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "кьаллъи",
"stress": 3,
"forms": [
"кьаллъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "кьаллъизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "кьаллъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"кьаллъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "кьаллъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "кьаллъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "кьаллъизаб",
"forms": [
"кьаллъизабизе",
"кьаллъизабула",
"кьаллъизабила",
"кьаллъизабуна",
"кьаллъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "выклікаць варожасць, разлад; садзейнічаць разладу; садзейнічаць абвастрэнню адносін; парушыць адносіны",
"comment": "з кім-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "жиндирго хъачӏаб кӏалалъ кьаллъизабуна дос гӏагарлъи",
"be": "сваёй грубасцю ён выклікаў разлад з сваякамі; яго грубасць сапсавала адносіны з раднёю"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "кьаллъизе",
"stress": 3,
"stem": "кьаллъ",
"forms": [
"кьаллъизе",
"кьаллъула",
"кьаллъила",
"кьаллъана",
"кьаллъе"
],
"senses": [
{
"text": "варожаваць з кім-небудзь; знаходзіцца ў варожых адносінах з кім-небудзь; не ладзіцца з кім-небудзь; разладзіцца з кім-небудзь",
"examples": [
{
"av": "гӏагарлъи кьаллъани, халкъ тӏад белъанхъула",
"be": "калі родня ў разладзе, над ёй увесь народ пасміхаецца",
"labels": [
"прымаўка"
]
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "кьалухъан",
"stress": 5,
"stem": "кьалухъа",
"forms": [
"кьалухъан",
"кьалухъанас",
"кьалухъанасул",
"кьалухъаби"
],
"senses": [
{
"text": "воін, ваяка; баяц",
"labels": [
"рэдка"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "—"
}
{
"word": "кьалха-риххи",
"stress": 3,
"forms": [
"кьалха-риххи",
"кьалха-риххиялъ",
"кьалха-риххиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "кьалха-риххизе"
},
{
"text": "ліхаманка; мітусня; гарачка; моцнае хваляванне",
"comment": "у паводзінах",
"examples": [
{
"av": "хабар лъарабго, кьалха-риххи ккана",
"be": "як пачулі навіну, пачалася мітусня"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "кьалха-риххизари",
"stress": 3,
"forms": [
"кьалха-риххизари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "кьалха-риххизаризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "кьалха-риххизаризе",
"stress": 3,
"stem": "кьалха-риххизар",
"forms": [
"кьалха-риххизаризе",
"кьалха-риххизарула",
"кьалха-риххизарила",
"кьалха-риххизаруна",
"кьалха-риххизаре"
],
"senses": [
{
"text": "спрыяць гарачцы; выклікаць замяшанне",
"comment": "у паводзінах",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "рагъул хабаралъкьалха-риххизаруна гӏадамал",
"be": "вестка пра вайну выклікала замяшанне сярод людзей"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "кьалха-риххизе",
"stress": 3,
"stem": "кьалха-рихх",
"forms": [
"кьалха-риххизе",
"кьалха-риххула",
"кьалха-риххила",
"кьалха-риххана",
"кьалха-риххе"
],
"senses": [
{
"text": "ліхаманіць; гарачыцца; паводзіць сябе мітусліва; моцна хвалявацца",
"examples": [
{
"av": "нуж кьалха-риххуге, лъикӏаб хабар босун вачӏун вугин дун",
"be": "вы не хвалюйцеся, з добрай весткай я прыйшоў да вас"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "кьалха-риххун",
"stress": 3,
"forms": [
"кьалха-риххун"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыслоўе"
],
"deverbfrom": "кьалха-риххизе"
},
{
"text": "ліхаманкава; мітусліва; у гарачцы; у моцным хваляванні",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "кьалха-риххун рекерун ана кулабазул гӏадамал, росулъ цӏа ккун бихьидал",
"be": "у ліхаманцы выбеглі жыхары хутароў, як убачылі пажар у авуле"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "кьалха-риххизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыслоўе"
}