{
"word": "ункъабго",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъабго"
],
"senses": [
{
"text": "усе чацвёра",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"examples": [
{
"av": "хӏисабалъул ункъабго гӏамал",
"be": "усе чатыры дзеянні арыфметыкі"
},
{
"av": "ункъавго эхетана",
"be": "усе чацвёра стаялі"
},
{
"av": "ункъасулго тӏагъур хъахӏаб букӏана",
"be": "ва ўсіх чатырох папахі былі белыя"
},
{
"av": "досул ункъайго яс росасе ана",
"be": "усе яго чатыры дачкі выйшлі замуж"
},
{
"av": "ункъалго цадахъ ана дол",
"be": "яны ўчацвярых пайшлі разам"
},
{
"av": "ункъабго букӏон битӏизе",
"be": "быць у парадку; жыць у дастатку",
"comment": "літ. выпрастацца — пра ўсе чатыры куты"
},
{
"av": "ункъабго къоно чӏвазе (ункъабго къаникье ине)",
"be": "памерці, пайсці з жыцця, заснуць навекі; чатырма плітамі накрыцца",
"comment": "літ. сысці пад чатыры пліты"
},
{
"av": "ункъабго хьвагӏизе",
"be": "негадаваць, быць незадаволеным; не згаджацца; махнуць чатырма [канечнасцямі]",
"labels": [
"размоўнае слова",
"выраз"
],
"comment": "дасл. выказваючы адмову"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъабизе",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъабизе"
],
"senses": [
{
"text": "па-чацвёртае",
"labels": [
"пабочнае слова"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "ункъабилеб",
"stress": 1,
"stem": "ункъабиле",
"forms": [
"ункъабилеб"
],
"senses": [
{
"text": "чацвёрты",
"labels": [
"лічэбнік",
"парадкавы лічэбнік"
],
"examples": [
{
"av": "ункъабилеб класс",
"be": "чацвёрты клас"
},
{
"av": "ункъабилеб сон",
"be": "чацвёрты год"
},
{
"av": "ункъабилев вас",
"be": "чацвёрты сын",
"comment": "у сям'і"
},
{
"av": "дозул ункъабилей яс росасе ана",
"be": "іх чацвёртая дачка выйшла замуж"
},
{
"av": "ниж иргаялда ункъабилел руго",
"be": "мы чацвёртыя ў чарзе"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъабилелъ",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъабилелъ"
],
"senses": [
{
"text": "чацвёртага чысла",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "маялъул ункъабилелъ",
"be": "чацвёртага чысла мая"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъазарабилеб",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъазарабилеб"
],
"senses": [
{
"text": "чатырохтысячны",
"labels": [
"лічэбнік",
"парадкавы лічэбнік"
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъазаралда",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъазаралда"
],
"senses": [
{
"text": "чатыры тысячы",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"comment": "служыць для ўтварэння складовых лічэбнікаў ад 4 001 да 4 999",
"examples": [
{
"av": "ункъазаралда лъабнусиялда къоло щуго",
"be": "чатыры тысячы трыста дваццаць пяць"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъазарго",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъазарго"
],
"senses": [
{
"text": "чатыры тысячы",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"examples": [
{
"av": "ункъазарго гъурущ",
"be": "чатыры тысячы рублёў"
},
{
"av": "ункъазарго гӏи",
"be": "чатыры тысячы авечак"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъачо",
"stress": 5,
"forms": [
"ункъачо",
"ункъачоялъ",
"ункъачоялъул",
"ункъачоял"
],
"senses": [
{
"text": "цёця, цётка",
"labels": [
"ласкальная форма"
]
},
{
"text": "цёця",
"comment": "дадаецца да жаночых уласных імёнаў і пішацца праз злучок",
"examples": [
{
"av": "Муслимат-ункъачо",
"be": "цёця Муслімат"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ункъачол",
"stress": 5,
"forms": [
"ункъачол"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "ункъачо",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "цёцін, цёціна, цёціна",
"labels": [
"ласкальная форма"
],
"examples": [
{
"av": "ункъачол месед",
"be": "цёцін залацік"
}
]
},
{
"text": "цёцін, цёціна, цёціна",
"comment": "ласкавы зварот",
"examples": [
{
"av": "йилълъа, ункъачол, дида цадахъ колохъе",
"be": "пойдзем, цётка, са мной на хутар",
"comment": "зварот да дзяўчынкі — пляменніцы"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ункъачо",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "ункъбер",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъбер",
"ункъбералъ",
"ункъбералъул"
],
"senses": [
{
"text": "сабака з плямамі пад вачыма"
},
{
"text": "акулярнік",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ункъбераб",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъбераб"
],
"gender_forms": [
"ункъбераб",
"ункъберав",
"ункъберай"
],
"senses": [
{
"text": "з плямамі пад вачыма",
"comment": "пра сабаку",
"examples": [
{
"av": "ункъбераб гьой",
"be": "сабака з плямамі пад вачыма"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъбукӏкӏин",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъбукӏкӏин"
],
"gender_forms": [
"ункъбукӏкӏин",
"ункъвукӏкӏин",
"ункъйукӏкӏин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "ункъбукӏкӏине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "ункъбукӏкӏинаби",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъбукӏкӏинаби"
],
"gender_forms": [
"ункъбукӏкӏинаби",
"ункъвукӏкӏинаби",
"ункъйукӏкӏинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "ункъбукӏкӏинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "ункъбукӏкӏинабизе",
"stress": 1,
"stem": "ункъ(б)укӏкӏинаб",
"forms": [
"ункъбукӏкӏинабизе",
"ункъбукӏкӏинабула",
"ункъбукӏкӏинабила",
"ункъбукӏкӏинабуна",
"ункъбукӏкӏинабе"
],
"gender_forms": [
"ункъбукӏкӏинабизе",
"ункъвукӏкӏинабизе",
"ункъйукӏкӏинабизе"
],
"senses": [
{
"text": "сціскаць",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "ункъбукӏкӏине",
"stress": 1,
"stem": "ункъ(б)укӏкӏ",
"forms": [
"ункъбукӏкӏине",
"ункъбукӏкӏуна",
"ункъбукӏкӏина",
"ункъбукӏкӏана",
"ункъбукӏкӏа"
],
"gender_forms": [
"ункъбукӏкӏине",
"ункъвукӏкӏине",
"ункъйукӏкӏине"
],
"senses": [
{
"text": "сціснуцца; скурчыцца",
"examples": [
{
"av": "квачалъ ункъбукӏкӏине",
"be": "туліцца ад холаду"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "ункъбукӏон",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъбукӏон",
"ункъбукӏоналъ",
"ункъбукӏоналъул",
"ункъбукӏонал"
],
"senses": [
{
"text": "чатырохвугольнік",
"examples": [
{
"av": "ункъбукӏон бахъизе",
"be": "накрэсліць чатырохвугольнік"
},
{
"av": "ункъбукӏоналъул гӏеблъи",
"be": "шырыня чатырохвугольніка"
},
{
"av": "ункъбукӏоналъул халалъи",
"be": "даўжыня чатырохвугольніка"
},
{
"av": "ункъбукӏоналъул гӏатӏилъи борцине",
"be": "вымераць плошчу чатырохвугольніка"
},
{
"av": "ункъбукӏоналда жаниб",
"be": "у чатырохвугольніку"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ункъбукӏонаб",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъбукӏонаб"
],
"gender_forms": [
"ункъбукӏонаб",
"ункъбукӏонав",
"ункъбукӏонай"
],
"senses": [
{
"text": "чатырохвугольны",
"examples": [
{
"av": "ункъбукӏонаб стол",
"be": "чатырохвугольны стол"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъбукӏонлъи",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъбукӏонлъи",
"ункъбукӏонлъиялъ",
"ункъбукӏонлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "чатырохвугольная форма",
"examples": [
{
"av": "ункъбукӏонлъи рекъараб",
"be": "чатырохвугольны"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ункъгъат",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъгъат",
"ункъгъаталъ",
"ункъгъаталъул"
],
"senses": [
{
"text": "чатыры пласты"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ункъгъатаб",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъгъатаб"
],
"gender_forms": [
"ункъгъатаб",
"ункъгъатав",
"ункъгъатай"
],
"senses": [
{
"text": "чатырохслойны"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъгӏал",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъгӏал",
"ункъгӏалалъ",
"ункъгӏалалъул",
"ункъгӏалзаби"
],
"senses": [
{
"text": "цёця",
"comment": "сястра бацькі ці маці",
"examples": [
{
"av": "инсул ункъгӏал",
"be": "цётка бацькі"
},
{
"av": "ункъгӏалалъ хьихьун гӏуна дой",
"be": "яе выгадавала цётка"
},
{
"av": "ункъгӏалалъул вас",
"be": "дваюрадны брат, кузен",
"comment": "літ. сын цёткі"
},
{
"av": "дир ункъгӏалалда цӏар Асма буго",
"be": "маю цётку завуць Асмай"
},
{
"av": "ункъгӏалалъухъе кагъат хъвазе",
"be": "напісаць пісьмо цётцы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ункъгӏаллъи",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъгӏаллъи",
"ункъгӏаллъиялъ",
"ункъгӏаллъиялъул"
],
"senses": [
{
"comment": "абстрактнае імя ад 'ункъгӏал'"
}
],
"see_also": [
{
"target": "ункъгӏал",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ункъида",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъида"
],
"senses": [
{
"text": "рыссю, ускач; галопам",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "ункъида кӏанцӏун бекерулеб буго чу",
"be": "кань бяжыць галопам"
}
]
},
{
"text": "на чацвярэньках, на карачках",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"av": "ункъида хъурщизе",
"be": "поўзаць на каленках, поўзаць на карачках",
"labels": [
"размоўнае слова",
"выраз"
]
},
{
"av": "ункъида цо",
"be": "адна чацвёртая, чвэрць"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъил",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъил",
"ункъилалъ",
"ункъилалъул",
"ункъилал"
],
"senses": [
{
"text": "чацвёрка",
"comment": "адзнака",
"examples": [
{
"av": "дие ункъил щвана",
"be": "я атрымаў чацвёрку"
},
{
"av": "досул дневникалда киналго ункъилал руго",
"be": "у яго дзённіку сусплошныя чацвёркі"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ункъилаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ункъилаб",
"stress": 1,
"stem": "ункъила",
"forms": [
"ункъилаб",
"ункъилалъ",
"ункъилалъул",
"ункъилал"
],
"senses": [
{
"text": "чацвёрка",
"comment": "лічба, карта, адзнака",
"examples": [
{
"av": "ункъилаб хъвазе",
"be": "напісаць чацвёрку",
"comment": "лічбу"
},
{
"av": "кӏиго ункъилаб хъвани, 44 лъугьуна",
"be": "напішаш дзве чацвёркі, атрымаецца 44"
},
{
"av": "ункъилалъ кӏиго кӏийилаб босизе",
"be": "браць чацвёркай дзве двойкі",
"comment": "пры гульні ў карты"
},
{
"av": "ункъилабги лъикӏаб къимат буго",
"be": "і чацвёрка — добрая адзнака"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ункънусабилеб",
"stress": 1,
"forms": [
"ункънусабилеб"
],
"senses": [
{
"text": "чатырохсоты",
"labels": [
"лічэбнік",
"парадкавы лічэбнік"
],
"examples": [
{
"av": "ункънусабилеб номер",
"be": "чатырохсоты нумар"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункънусазарабилеб",
"stress": 1,
"forms": [
"ункънусазарабилеб"
],
"senses": [
{
"text": "чатырохсоттысячны",
"labels": [
"лічэбнік",
"парадкавы лічэбнік"
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункънусазаралда",
"stress": 1,
"forms": [
"ункънусазаралда"
],
"senses": [
{
"text": "чатырыста тысяч",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"comment": "служыць для ўтварэння складовых лічэбнікаў ад 400 001 да 400 999",
"examples": [
{
"av": "ункънусазаралда ичӏнусиялда ункъоялда анцӏила ичӏго",
"be": "чатырыста тысяч дзевяцьсот дзевяноста дзевяць"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункънусазарго",
"stress": 1,
"forms": [
"ункънусазарго"
],
"senses": [
{
"text": "чатырыста тысяч",
"labels": [
"лічэбнік"
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункънусго",
"stress": 1,
"forms": [
"ункънусго"
],
"senses": [
{
"text": "чатырыста",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"examples": [
{
"av": "ункънусго чи",
"be": "чатырыста чалавек"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункънусиялда",
"stress": 1,
"forms": [
"ункънусиялда"
],
"senses": [
{
"text": "чатырыста",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"comment": "служыць для ўтварэння складовых лічэбнікаў ад 401 да 499",
"examples": [
{
"av": "ункънусиялда лъебералда лъабго",
"be": "чатырыста трыццаць тры"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъо",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъо"
],
"senses": [
{
"text": "чатыры",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"examples": [
{
"av": "ункъо бацӏ",
"be": "чатыры ваўкі"
},
{
"av": "ункъо вас",
"be": "чатыры хлопчыкі"
},
{
"av": "ункъо къо",
"be": "чатыры дні"
},
{
"av": "ункъо лъимер",
"be": "чацвёра дзяцей"
},
{
"av": "ункъо мухъил кечӏ",
"be": "чатырохрадкоўе"
},
{
"av": "ункъо рагӏи бугеб предложение",
"be": "сказаванне з чатырма словамі"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъоабилеб",
"stress": 5,
"stem": "ункъоабиле",
"forms": [
"ункъоабилеб"
],
"senses": [
{
"text": "васьмідзясяты",
"labels": [
"лічэбнік",
"парадкавы лічэбнік"
],
"examples": [
{
"av": "араб гӏасруялъул ункъоабилел сонал",
"be": "васьмідзесятыя гады мінулага стагоддзя"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъоазарабилеб",
"stress": 5,
"forms": [
"ункъоазарабилеб"
],
"senses": [
{
"text": "васьмідзесяцітысячны",
"labels": [
"лічэбнік",
"парадкавы лічэбнік"
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъоазаралда",
"stress": 5,
"forms": [
"ункъоазаралда"
],
"senses": [
{
"text": "восемдзесят тысяч",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"comment": "служыць для ўтварэння складовых лічэбнікаў ад 80 001 да 80 999",
"examples": [
{
"av": "ункъоазаралда кӏинусиялда цо",
"be": "восемдзесят тысяч дзве сці адзін"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъоазарго",
"stress": 5,
"forms": [
"ункъоазарго"
],
"senses": [
{
"text": "восемдзесят тысяч",
"labels": [
"лічэбнік"
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъого",
"stress": 5,
"forms": [
"ункъого"
],
"senses": [
{
"text": "восемдзесят",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"examples": [
{
"av": "мадугьаласул фермаялда ункъого гӏака буго",
"be": "у суседа на ферме лічыцца восемдзесят кароў"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъоялда",
"stress": 5,
"forms": [
"ункъоялда"
],
"senses": [
{
"text": "восемдзесят",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"comment": "служыць для ўтварэння складовых лічэбнікаў ад 81 да 99",
"examples": [
{
"av": "ункъоялда щуго",
"be": "восемдзесят пяць"
},
{
"av": "ункъоялда анцӏго",
"be": "дзевяноста"
},
{
"av": "ункъоялда анцӏила щуго",
"be": "дзевяноста пяць"
},
{
"av": "ункъоялда анцӏабилеб",
"be": "дзевяносты"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъцӏул",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъцӏул"
],
"senses": [
{
"text": "чатыры разы",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"examples": [
{
"av": "ункъцӏул абизе ккана",
"be": "прыйшлося чатыры разы паўтараць"
},
{
"av": "ункъцӏул ункъо — анцӏила анлъго",
"be": "чатыры разы па чатыры — шаснаццаць"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъ-ункъ",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъ-ункъ"
],
"senses": [
{
"text": "па чатыры",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"examples": [
{
"av": "ункъ-ункъ гӏеч кьуна кӏодоца лъималазе",
"be": "бабуля раздала дзецям па чатыры яблыкі"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ункъ-ункъккун",
"stress": 1,
"forms": [
"ункъ-ункъккун"
],
"senses": [
{
"text": "па чатыры",
"labels": [
"лічэбнік"
],
"examples": [
{
"av": "ункъ-ункъккун рикӏкӏине",
"be": "лічыць па чатыры"
}
]
}
],
"pos": "лічэбнік",
"form": "—"
}