{
"word": "хьул",
"forms": [
"хьул",
"хьулалъ",
"хьулалъул",
"хьулил",
"хьулал"
],
"senses": [
{
"text": "надзея, спадзяванне, чаканне",
"examples": [
{
"av": "хьул букӏине",
"be": "спадзявацца, мець надзею"
},
{
"av": "хьул гьабизе",
"be": "спадзявацца, жывіць надзею"
},
{
"av": "хьул къотӏизабизе",
"be": "лішаць надзеі"
},
{
"av": "хьул къотӏизе",
"be": "страціць надзею"
},
{
"av": "хьул къотӏизе",
"be": "адчайвацца, расчаравацца"
},
{
"av": "хьул къотӏараб",
"be": "страціўшы надзею; безнадзейны"
},
{
"av": "унтарав хьул къотӏараб хӏалалда вуго",
"be": "хворы знаходзіцца ў безнадзейным стане"
},
{
"av": "хьул къотӏун вукӏунге",
"be": "не адчайвайся, не ўсё страчана, не варта падаць духам"
},
{
"av": "хьул лъезе",
"be": "спадзявацца"
},
{
"av": "Хьул лъунщинаб лъий щвараб, Мурад тӏубан щив хварав?",
"be": "Чые надзеі ўсюды апраўдаліся, Хто памёр са спраўджанымі марамі?",
"labels": [
"фальклор"
]
},
{
"av": "хьул халалъизе",
"be": "лялеяць надзею надоўга",
"comment": "дасл. мець доўгую надзею"
},
{
"av": "хьул халатабила, хвел гӏагарабила",
"be": "надзея далёка наперадзе, а смерць побач",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "высл. надзея доўгая, а смерць блізкая"
},
{
"av": "хьул хӏорлъана",
"be": "надзея не апраўдалася, нічога не выйшла, нічога не атрымалася"
},
{
"av": "сахлъиялде хьул буго",
"be": "ёсць надзея на выздараўленне"
},
{
"av": "хьулазул квар тӏуна",
"be": "парвалася нітка надзеі",
"labels": [
"вобразнае",
"выраз"
]
}
]
},
{
"text": "апэтыт; жаданне, ахвота чаго-небудзь паесці",
"examples": [
{
"av": "хьул буссине",
"be": "насыціцца",
"comment": "чым-небудзь"
},
{
"av": "хьул тӏамизе (лъезе)",
"be": "з'яўляцца, з'явіцца жаданне паесці",
"comment": "чаго-небудзь"
},
{
"av": "гьацӏуде хьул лъезе",
"be": "з'явілася жаданне есці мёд"
},
{
"av": "гӏечуде хьул лъун буго",
"be": "хацелася б з'есці яблык"
}
]
},
{
"text": "сум па чым-небудзь, цяга да чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "эбел йихьизе хьул лъун буго дир",
"be": "я сумую па маці"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хьулаб",
"stress": 3,
"stem": "хьула",
"forms": [
"хьулаб"
],
"gender_forms": [
"хьулаб",
"хьулав",
"хьулай"
],
"senses": [
{
"text": "такі, якога хочацца, на якога спадзяюцца"
},
{
"text": "апанаваны надзеяй, які песціць надзею",
"examples": [
{
"av": "хьулав жо вуго дов",
"be": "ён апанаваны надзеяй"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хьуликъвачӏа",
"stress": 5,
"forms": [
"хьуликъвачӏа"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "хьуликъвачӏа бихъизе",
"be": "не дачакацца таго, чаго моцна хацелася"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "хьулхалат",
"stress": 3,
"forms": [
"хьулхалат",
"хьулхалатица",
"хьулхалатил"
],
"senses": [
{
"text": "аптыміст; чалавек, які заўсёды бачыць святло ў канцы тунэлю",
"comment": "літ. той, у каго надзея доўгая"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хьулхьудач",
"stress": 9,
"forms": [
"хьулхьудач",
"хьулхьудачица",
"хьулхьудачил",
"хьулхьудачал"
],
"senses": [
{
"text": "апанаваны жаданнем паесці чаго-небудзь смачнага",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хьулхьуди",
"stress": 3,
"forms": [
"хьулхьуди",
"хьулхьудиялъ",
"хьулхьудиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "хьулхьудизе"
},
{
"text": "спакуса, моцнае жаданне"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хьулхьудизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хьулхьудизаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "хьулхьудизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хьулхьудизабизе",
"stress": 3,
"stem": "хьулхьудизаб",
"forms": [
"хьулхьудизабизе",
"хьулхьудизабула",
"хьулхьудизабила",
"хьулхьудизабуна",
"хьулхьудизабе"
],
"senses": [
{
"text": "спакушаць, спакусіць каго-небудзь; выклікаць моцнае жаданне",
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "хьулхьудизе",
"stress": 3,
"stem": "хьулхьуд",
"forms": [
"хьулхьудизе",
"хьулхьудула",
"хьулхьудила",
"хьулхьудана",
"хьулхьуде"
],
"senses": [
{
"text": "спакушацца, спакусіцца чым-небудзь; паддавацца, паддацца спакусе; моцна жадаць чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "гьацӏуде хьулхьудизе",
"be": "мець жаданне паесці мёд"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "хьулхьудухъан",
"stress": 3,
"stem": "хьулхьудухъа",
"forms": [
"хьулхьудухъан",
"хьулхьудухъанас",
"хьулхьудухъаналъ",
"хьулхьудухъанасул",
"хьулхьудухъаналъул",
"хьулхьудухъаби"
],
"senses": [
{
"text": "чалавек, які праяўляе моцнае жаданне; чалавек, які паддаецца спакусе",
"labels": [
"рэдка"
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}