хӏал

{
  "word": "хӏал",
  "forms": [
    "хӏал",
    "хӏалалъ",
    "хӏалалъул",
    "хӏалал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "состояние, положение, дело; обстоятельство; случай; настроение, самочувствие",
      "examples": [
        {
          "av": "лъикӏаб хӏал",
          "ru": "хорошее настроение; нормальное самочувствие; сносное состояние"
        },
        {
          "av": "лъикӏаб хӏалалъ",
          "ru": "изрядно, основательно; хорошенько"
        },
        {
          "av": "лъикӏаб хӏалалъ вухана",
          "ru": "хорошенько избили"
        },
        {
          "av": "дун лъикӏаб хӏалалда вуго",
          "ru": "я нахожусь в хорошем положении"
        },
        {
          "av": "хӏал бигъине",
          "ru": "запутаться в делах"
        },
        {
          "av": "хӏал чучлъизабизе",
          "ru": "успокоить",
          "comment": "кого-либо"
        },
        {
          "av": "хъутаналда кинаб хӏал бугеб?",
          "ru": "как дела на кутане?"
        },
        {
          "av": "чорхол хӏал кин бугеб?",
          "ru": "как состояние здоровья?"
        },
        {
          "av": "цо хӏал кквезе",
          "ru": "держаться в одном состоянии, выдерживать"
        },
        {
          "av": "цо хӏал кколареб хасият",
          "ru": "неровный характер"
        },
        {
          "av": "цо хӏал кколарев чи вуго дов",
          "ru": "он не постоянен в своих привязанностях"
        },
        {
          "av": "щиб хӏал бугеб?",
          "ru": "как самочувствие? как поживаешь?"
        },
        {
          "av": "цо хӏалалда чӏа!",
          "ru": "уймись!"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "сила",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏал гьечӏеб",
          "ru": "слабый, бессильный, немощный"
        },
        {
          "av": "хӏал базе (биччазе)",
          "ru": "понатужиться, приложить силы"
        },
        {
          "av": "хӏал бакъвазе",
          "ru": "истощить силы"
        },
        {
          "av": "хӏал бачӏине",
          "ru": "почувствовать силу, иметь силу"
        },
        {
          "av": "хӏал бергьине",
          "ru": "победить, взять верх"
        },
        {
          "av": "хӏал бикьизе",
          "ru": "облегчить что-либо кому-либо, успокоить; разделить печаль, (по)делиться с кем-либо тягостями",
          "comment": "кого-либо; чью-либо"
        },
        {
          "av": "хӏал гьабизе",
          "ru": "применять силу; (из)насиловать"
        },
        {
          "av": "хӏал дагьлъи",
          "ru": "упадок сил"
        },
        {
          "av": "хӏал дагьлъизе",
          "ru": "ослабеть; обессилеть"
        },
        {
          "av": "хӏал ккезе",
          "ru": "надорваться"
        },
        {
          "av": "хӏал кьезе",
          "ru": "помогать, помочь; прилагать усилия"
        },
        {
          "av": "хӏал лъугӏизабизе",
          "ru": "обессилить, истощить",
          "comment": "кого-либо"
        },
        {
          "av": "хӏал лъугӏизе",
          "ru": "обессилеть, выбиться из сил"
        },
        {
          "av": "хӏал щвезабизе",
          "ru": "надорвать живот"
        },
        {
          "av": "хӏал щвезе",
          "ru": "надорваться"
        },
        {
          "av": "бакӏаб жо баччун хӏал щвезе",
          "ru": "надорваться, поднимая тяжесть"
        },
        {
          "av": "дир хӏал гӏоларого буго",
          "ru": "у меня не хватает сил"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "момент, время",
      "examples": [
        {
          "av": "гьаб хӏалалда гьеб бегьуларо",
          "ru": "сейчас это невозможно"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "обстоятельство",
      "labels": [
        "грамматика"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "бакӏалъул хӏал",
          "ru": "обстоятельство места"
        },
        {
          "av": "заманалъул хӏал",
          "ru": "обстоятельство времени"
        },
        {
          "av": "хӏал бачӏин",
          "ru": "азарт"
        },
        {
          "av": "хӏал бохизе",
          "ru": "обрадоваться",
          "comment": "букв. сердцем обрадоваться"
        },
        {
          "av": "хӏал гьабизе",
          "ru": "угнетать"
        },
        {
          "av": "хӏал лъазабизе",
          "ru": "проявить малодушие"
        },
        {
          "av": "хӏал лъазе",
          "ru": "распознать — о душевном состоянии"
        },
        {
          "av": "хӏал лъазе биччачӏо (течӏо)",
          "ru": "виду не подал; и бровью не повёл"
        },
        {
          "av": "хӏал лъазе тезе",
          "ru": "выдать себя"
        },
        {
          "av": "хӏал лъазе тунгутӏизе",
          "ru": "не подавать виду"
        },
        {
          "av": "чорхол хӏал лъачӏого рагӏи бицунге, лъарахъе щвечӏого хьитал рахъуге",
          "ru": "пока не узнаешь, не осуждай человека, пока не дойдёшь до речки, не сними с себя обувь",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        },
        {
          "av": "хӏал квешлъизе",
          "ru": "завидовать",
          "comment": "кому-либо"
        },
        {
          "av": "хӏал рекъезабизе",
          "ru": "жить дружно, в ладу, в согласии, душа в душу; найти общий язык"
        },
        {
          "av": "хӏал хиси",
          "ru": "сердечный приступ",
          "comment": "припадок"
        },
        {
          "av": "хӏал хисизе",
          "ru": "измениться в лице; чувствовать тошноту, потерять сознание"
        },
        {
          "av": "хӏал хъублъизе",
          "ru": "завидовать, вкрасть в душу — о зависти",
          "comment": "кому-либо"
        },
        {
          "av": "хӏал хьезабизе",
          "ru": "насытить",
          "comment": "чем-либо"
        },
        {
          "av": "хӏал хьезе",
          "ru": "испытывать удовольствие; насытиться, насладиться; чувствовать облегчение",
          "comment": "чем-либо"
        },
        {
          "av": "хӏал хьун вукӏа",
          "ru": "обрадуйся, удовольствуйся"
        },
        {
          "av": "жиндирго хӏал цӏунизе",
          "ru": "сохранить своё достоинство"
        },
        {
          "av": "хӏалил анкь",
          "ru": "страда в течение недели, страдная неделя"
        },
        {
          "av": "хӏалил гъазияв",
          "ru": "праведник, погибший от чужих рук; мученик"
        },
        {
          "av": "хӏалил мадаралъ",
          "ru": "еле-еле, едва"
        },
        {
          "av": "см хӏалалъ, хӏалихъе, хӏалица (хварасул) хӏалада лъан батила",
          "ru": "душа (покойного), наверно, почувствовала"
        },
        {
          "av": "хӏаладаса ин",
          "ru": "исступление"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "неистовство",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏаладаса ун лъугьине",
          "ru": "прийти в неистовство"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалхьезе",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалагӏус",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалагӏус",
    "хӏалагӏусалъ",
    "хӏалагӏусалъул",
    "хӏалагӏусал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зуб мудрости",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалагӏус бахъизе",
          "ru": "вырвать зуб мудрости"
        },
        {
          "av": "досда хӏалагӏус баккун буго",
          "ru": "у него прорезался зуб мудрости"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалае",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалае"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "в помощь, на помощь; в подмогу, на подмогу",
      "labels": [
        "наречие"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалае ватизе",
          "ru": "поддержать, оказать поддержку"
        },
        {
          "av": "хӏалае вахъине",
          "ru": "помогать, помочь; заступиться, прийти на помощь; выступить, встать на защиту",
          "comment": "кого-либо"
        },
        {
          "av": "гьалмагъасе хӏалае вахъине",
          "ru": "заступиться за товарища"
        },
        {
          "av": "цоцазе хӏалае рахъин",
          "ru": "круговая порука"
        },
        {
          "av": "хӏалае ине",
          "ru": "пойти на помощь"
        },
        {
          "av": "хӏалае лъугьине",
          "ru": "начать помогать"
        },
        {
          "av": "хӏалае рачӏине",
          "ru": "прийти на помощь"
        },
        {
          "av": "дол нижее хӏалае рачӏана",
          "ru": "они пришли нам на помощь"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакараб",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалакараб"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "причастие"
      ],
      "participlefrom": "хӏалакине"
    },
    {
      "text": "срочный, спешный",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалакараб иш",
          "ru": "срочное дело"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалакине",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "причастие",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакахъди",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалакахъди"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "учащательная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалакахъдизе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакахъдизаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалакахъдизаби"
  ],
  "labels": [
    "масдар",
    "учащательная форма",
    "понудительная форма",
    "глагол"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалакахъдизабизе",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакахъдизабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалакахъдизаб",
  "forms": [
    "хӏалакахъдизабизе",
    "хӏалакахъдизабула",
    "хӏалакахъдизабила",
    "хӏалакахъдизабуна",
    "хӏалакахъдизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(по)торопить, поторапливать",
      "labels": [
        "учащательная форма",
        "понудительная форма"
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакахъдизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалакахъд",
  "forms": [
    "хӏалакахъдизе",
    "хӏалакахъдула",
    "хӏалакахъдила",
    "хӏалакахъдана",
    "хӏалакахъде"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(по)спешить, (по)торопиться",
      "labels": [
        "учащательная форма"
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "учащательная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакин",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалакин",
    "хӏалакиналъ",
    "хӏалакиналъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалакине"
    },
    {
      "text": "спешка",
      "examples": [
        {
          "av": "дур хӏалакин щиб?",
          "ru": "что за спешка?"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакинаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалакинаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏалакинабизе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакинабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалакинаб",
  "forms": [
    "хӏалакинабизе",
    "хӏалакинабула",
    "хӏалакинабила",
    "хӏалакинабуна",
    "хӏалакинабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "спешить, поторапливать кого-либо",
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакине",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалак",
  "forms": [
    "хӏалакине",
    "хӏалакула",
    "хӏалакила",
    "хӏалакана",
    "хӏалаке"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(по)спешить, (по)торопиться",
      "examples": [
        {
          "av": "дун хӏалакун вуго",
          "ru": "я спешу"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакъ",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалакъ",
    "хӏалакъго"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "в худом состоянии, нежирно",
      "labels": [
        "наречие"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалакъ гьабизе",
          "ru": "способствовать исхуданию, делать худым, доводить до истощения"
        },
        {
          "av": "дов цӏакъ хӏалакъго вуго",
          "ru": "он очень худ"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакъаб",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалакъа",
  "forms": [
    "хӏалакъаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "хӏалакъаб",
    "хӏалакъав",
    "хӏалакъай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "худой, худощавый; сухопарый, поджарый; исхудалый, тощий, истощённый; нежирный",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалакъаб бече",
          "ru": "тощий телёнок"
        },
        {
          "av": "хӏалакъаб гьан",
          "ru": "худое (нежирное) мясо"
        },
        {
          "av": "хӏалакъаб гӏака",
          "ru": "тощая корова"
        },
        {
          "av": "хӏалакъаб чахъдал гьаракь рикӏкӏаде рагӏуларо",
          "ru": "блеяние худой овцы далеко не доносится",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        },
        {
          "av": "хӏалакъав чи",
          "ru": "худой человек"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "щуплый"
    }
  ],
  "pos": "прилагательное",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакъккараб",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалакъккараб"
  ],
  "gender_forms": [
    "хӏалакъккараб",
    "хӏалакъккарав",
    "хӏалакъккарай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "худощавый, худой",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалакъккараб гьумер",
          "ru": "худощавое лицо"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прилагательное",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакълъи",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалакълъи",
    "хӏалакълъиялъ",
    "хӏалакълъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалакълъизе"
    },
    {
      "text": "исхудание; истощение"
    },
    {
      "text": "худоба; худощавость; истощённость"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакълъизаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалакълъизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏалакълъизабизе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакълъизабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалакълъизаб",
  "forms": [
    "хӏалакълъизабизе",
    "хӏалакълъизабула",
    "хӏалакълъизабила",
    "хӏалакълъизабуна",
    "хӏалакълъизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(с)делать худым, тощим; вызывать, вызвать исхудание; истощать, истощить кого-либо; способствовать исхуданию, истощению; доводить, довести до исхудания, истощения",
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "унтиялъ вас хӏалакълъизавуна",
          "ru": "болезнь истощила мальчика"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалакълъизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалакълъ",
  "forms": [
    "хӏалакълъизе",
    "хӏалакълъула",
    "хӏалакълъила",
    "хӏалакълъана",
    "хӏалакълъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(по)худеть, исхудать; быть, стать худым, худощавым; истощаться, истощиться",
      "examples": [
        {
          "av": "хасало боцӏи хӏалакълъун буго",
          "ru": "за зиму скот отощал"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалал",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалал",
    "хӏалалго"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дозволительно, разрешено",
      "labels": [
        "наречие"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалал гьабизе",
          "ru": "разрешать, разрешить; сделать дозволенным"
        },
        {
          "av": "дуе дир рахь хӏалал буго",
          "ru": "тебе я прощаю своё молоко",
          "comment": "благословение женщиной человека, которого она вскормила своей грудью"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалалаб",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалала",
  "forms": [
    "хӏалалаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "хӏалалаб",
    "хӏалалав",
    "хӏалалай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дозволенный, разрешённый; законный; безгреховный",
      "labels": [
        "религия"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалалай лъади",
          "ru": "законная жена, супруга"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "честно приобретённый, заработанный своим трудом",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалалаб боцӏи",
          "ru": "добро, заработанное потом и кровью; богатство, приобретённое своим честным трудом"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прилагательное",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалалаб-бацӏцӏадаб",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалалаб-бацӏцӏадаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "хӏалалаб-бацӏцӏадаб",
    "хӏалалав-бацӏцӏадав",
    "хӏалалай-бацӏцӏадай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "честный, чистый; дозволенный, разрешённый; безгреховный",
      "labels": [
        "религия"
      ]
    }
  ],
  "pos": "прилагательное",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалалаб-хӏарамаб",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалалаб-хӏарамаб"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дозволенное и запрещённое",
      "labels": [
        "субстантивированное существительное",
        "не склоняется"
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалалда",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалалда"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "в каком-либо виде, состоянии, положении",
      "labels": [
        "послелог"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "гьединаб хӏалалдалда",
          "ru": "в таком виде, в таком состоянии"
        },
        {
          "av": "загьираб хӏалалдалда",
          "ru": "явно"
        },
        {
          "av": "щиб хӏалалда?",
          "ru": "в каком виде? в каком состоянии?"
        },
        {
          "av": "дун лъикӏаб хӏалалдалда вуго",
          "ru": "я нахожусь в хорошем положении"
        },
        {
          "av": "унтарав захӏматаб хӏалалдалда вуго",
          "ru": "больной находится в тяжёлом состоянии"
        },
        {
          "av": "цо хӏалалда течӏо",
          "ru": "покоя не дал"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "послелог",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалаллъи",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалаллъи",
    "хӏалаллъиялъ",
    "хӏалаллъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалаллъизе"
    },
    {
      "text": "дозволение, разрешение; прощение",
      "labels": [
        "религия"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалаллъи тӏалаб гьабизе",
          "ru": "просить прощения"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалаллъизаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалаллъизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏалаллъизабизе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалаллъизабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалаллъизаб",
  "forms": [
    "хӏалаллъизабизе",
    "хӏалаллъизабула",
    "хӏалаллъизабила",
    "хӏалаллъизабуна",
    "хӏалаллъизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ],
      "forceto": "хӏалаллъизе"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалаллъизе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалаллъизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалаллъ",
  "forms": [
    "хӏалаллъизе",
    "хӏалаллъула",
    "хӏалаллъила",
    "хӏалаллъана",
    "хӏалаллъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "быть разрешённым, дозволенным; быть освобождённым, очищенным от грехов",
      "labels": [
        "религия"
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалалъ",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалалъ"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "насилу, едва; едва-едва, с великим усилием, с большим трудом; насильно; с грехом пополам",
      "labels": [
        "наречие"
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалихъе",
      "kind": "see"
    },
    {
      "target": "хӏалица",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалахӏо",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалахӏо",
    "хӏалахӏоялъ",
    "хӏалахӏоялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "халва",
      "comment": "кулин; горская"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏала-балалъ",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏала-балалъ"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "еле-еле, с трудом",
      "labels": [
        "наречие"
      ]
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏала-малалъ",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏала-малалъ"
  ],
  "labels": [
    "наречие"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалалъ",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалбазе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалба",
  "forms": [
    "хӏалбазе",
    "хӏалбала",
    "хӏалбана",
    "хӏалбай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "понатужиться; приложить силы, усилия",
      "examples": [
        {
          "av": "гъуй бухъизе лъикӏго хӏалбазе ккана",
          "ru": "пришлось приложить усилий, чтобы копать колодец"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалбай",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалбай"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалбазе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалбачӏин",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалбачӏин",
    "хӏалбачӏиналъ",
    "хӏалбачӏиналъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалбачӏине"
    },
    {
      "text": "исступление"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалбачӏине",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалбачӏ",
  "forms": [
    "хӏалбачӏине",
    "хӏалбачӏуна",
    "хӏалбачӏина",
    "хӏалбачӏана"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "попасть в исступление"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалбихьи",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалбихьи"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалбихьизе"
    },
    {
      "text": "опыт, эксперимент",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалбихьи гьабизе",
          "ru": "демонстрировать опыт"
        },
        {
          "av": "хӏалбихьи бугев",
          "ru": "опытный"
        },
        {
          "av": "мун дидаса хӏалбихьи бугев вуго",
          "ru": "ты опытнее меня"
        },
        {
          "av": "хӏалбихьи гьечӏев",
          "ru": "неопытный, зелёный",
          "comment": "(о человеке) разг"
        },
        {
          "av": "хӏалбихьи гьечӏев хӏалтӏухъан",
          "ru": "неопытный рабочий"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "проба, опробование",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалбихьиун халгьабизе",
          "ru": "испробовать, попробовать"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "испытание; искус",
      "examples": [
        {
          "av": "захӏматаб хӏалбихьи",
          "ru": "тяжкое испытание; тяжёлый искус"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалбихьизаби",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалбихьизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏалбихьизабизе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалбихьизабизе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалбихьизаб",
  "forms": [
    "хӏалбихьизабизе",
    "хӏалбихьизабула",
    "хӏалбихьизабила",
    "хӏалбихьизабуна",
    "хӏалбихьизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ],
      "forceto": "хӏалбихьизе"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалбихьизе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалбихьизе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалбихь",
  "forms": [
    "хӏалбихьизе",
    "хӏалбихьула",
    "хӏалбихьила",
    "хӏалбихьана",
    "хӏалбихье"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(по)пробовать, опробовать что-либо",
      "examples": [
        {
          "av": "чу кьолозе бажарулищали хӏалбихьизе",
          "ru": "попробовать, сумею ли оседлать коня"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "испытывать, испытать кого-что-либо; искушать кого-либо",
      "examples": [
        {
          "av": "моторалъул хӏалбихьизе",
          "ru": "испытать мотор"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалбихьиялъул",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалбихьиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "хӏалбихьи",
      "comment": "родительный падеж"
    },
    {
      "text": "опытный, экспериментальный",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалбихьиялъул лаборатория",
          "ru": "экспериментальная лаборатория"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалбихьи",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "родительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалбохад",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалбохад",
    "хӏалбохадица",
    "хӏалбохадил",
    "хӏалбохадал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тот (та), кому желают, чтобы душа радовалась"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалива",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалива",
    "хӏаливаялъ",
    "хӏаливаялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "халва",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалива босизе",
          "ru": "покупать халву"
        },
        {
          "av": "хӏалива кваназе",
          "ru": "поесть халву"
        },
        {
          "av": "тукаде хӏалива бачӏун буго",
          "ru": "в магазин поступила халва"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалигъин",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалигъин",
    "хӏалигъиналъ",
    "хӏалигъиналъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалигъине"
    },
    {
      "text": "бурный рост",
      "comment": "растений"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалигъинаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалигъинаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏалигъинабизе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалигъинабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалигъинаб",
  "forms": [
    "хӏалигъинабизе",
    "хӏалигъинабула",
    "хӏалигъинабила",
    "хӏалигъинабуна",
    "хӏалигъинабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "способствовать бурному росту",
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ],
      "comment": "растений"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалигъине",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалигъ",
  "forms": [
    "хӏалигъине",
    "хӏалигъуна",
    "хӏалигъина",
    "хӏалигъана"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бурно расти",
      "comment": "о растениях"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалигъун",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалигъун"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "деепричастие"
      ],
      "deverbfrom": "хӏалигъине"
    },
    {
      "text": "бурно",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалигъун тӏегьазе",
          "ru": "бурно цвести"
        },
        {
          "av": "цӏад хӏаллъани, хӏалухъен хӏалигъунун цӏакъ бижула",
          "ru": "при обилии дождей жнивьё растёт бурно",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалигъине",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "деепричастие",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаликъаб",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏаликъа",
  "forms": [
    "хӏаликъаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "хӏаликъаб",
    "хӏаликъав",
    "хӏаликъай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "беспомощный",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏаликъав чи",
          "ru": "беспомощный человек"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прилагательное",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаликъго",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏаликъго"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "беспомощно",
      "labels": [
        "наречие"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏаликъго вихьулев вуго",
          "ru": "выглядит беспомощно"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаликълъи",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏаликълъи",
    "хӏаликълъиялъ",
    "хӏаликълъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏаликълъизе"
    },
    {
      "text": "беспомощность"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаликълъизаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏаликълъизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏаликълъизабизе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаликълъизабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏаликълъизаб",
  "forms": [
    "хӏаликълъизабизе",
    "хӏаликълъизабула",
    "хӏаликълъизабила",
    "хӏаликълъизабуна",
    "хӏаликълъизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(с)делать кого-либо беспомощным",
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаликълъизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏаликълъ",
  "forms": [
    "хӏаликълъизе",
    "хӏаликълъула",
    "хӏаликълъила",
    "хӏаликълъана"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "становиться, стать беспомощным"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалилат",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалилат",
    "хӏалилатица",
    "хӏалилатил"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "супруга, законная жена",
      "labels": [
        "книжное"
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалимаб",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалима",
  "forms": [
    "хӏалимаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "хӏалимаб",
    "хӏалимав",
    "хӏалимай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кроткий, терпеливый, мягкий; нежный",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалимаб балагьи",
          "ru": "нежный взгляд"
        },
        {
          "av": "хӏалимав чи",
          "ru": "терпеливый человек"
        },
        {
          "av": "хӏалимав чиясул ццин бахъиналдаса цӏунаги",
          "ru": "не дай бог, чтобы терпеливый вышел из себя",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        },
        {
          "av": "хӏалимай гӏадан",
          "ru": "мягкая женщина"
        },
        {
          "av": "хӏалимасул зар бегӏераб",
          "ru": "у кроткого кулак остёр",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        },
        {
          "av": "ракӏ хӏалимав",
          "ru": "милосердный"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прилагательное",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалимго",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалимго"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кротко, терпеливо, мягко",
      "labels": [
        "наречие"
      ]
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалимлъи",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалимлъи",
    "хӏалимлъиялъ",
    "хӏалимлъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалимлъизе"
    },
    {
      "text": "кротость, терпеливость, мягкость"
    },
    {
      "examples": [
        {
          "av": "рекӏел хӏалимлъи",
          "ru": "милосердие"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалимлъизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалимлъ",
  "forms": [
    "хӏалимлъизе",
    "хӏалимлъула",
    "хӏалимлъила",
    "хӏалимлъана",
    "хӏалимлъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "быть, стать кротким, терпеливым, мягким"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалихин",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалихин"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалихин бачӏине",
          "ru": "неистовствовать"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалихъе",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалихъе"
  ],
  "labels": [
    "наречие"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалалъ",
      "kind": "see"
    },
    {
      "target": "хӏалица",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалихьалъи",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалихьалъи",
    "хӏалихьалъиялъ",
    "хӏалихьалъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалихьалъизе"
    },
    {
      "text": "подлость",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалихьалъи гьабизе",
          "ru": "совершить подлость"
        },
        {
          "av": "хӏалихьалъи чорхолъ бугев чи",
          "ru": "подлый человек"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалихьалъизаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалихьалъизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏалихьалъизабизе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалихьалъизабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалихьалъизаб",
  "forms": [
    "хӏалихьалъизабизе",
    "хӏалихьалъизабула",
    "хӏалихьалъизабила",
    "хӏалихьалъизабуна",
    "хӏалихьалъизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(с)делать подлым, гнусным; способствовать тому, чтобы стал подлым, гнусным; приводить, привести к подлости",
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "гӏемерго бечелъиялъ чи хӏалихьалъизавула",
          "ru": "чрезмерное богатство приводит человека к подлости",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "text": "способствовать лени",
      "labels": [
        "в переносном значении"
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалихьалъизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалихьалъ",
  "forms": [
    "хӏалихьалъизе",
    "хӏалихьалъула",
    "хӏалихьалъила",
    "хӏалихьалъана",
    "хӏалихьалъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "быть, стать подлым, подлецом, негодяем"
    },
    {
      "text": "становиться, стать ленивым; позволять себе лениться; (по)лениться",
      "labels": [
        "в переносном значении"
      ]
    },
    {
      "text": "становиться, стать хулиганистым; хулиганить",
      "labels": [
        "диалектизм"
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалихьат",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалихьат",
    "хӏалихьатица",
    "хӏалихьатил"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "подлый человек, подлец, негодяй; каналья"
    },
    {
      "text": "хулиган, балагур",
      "labels": [
        "диалектизм"
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалихьатаб",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалихьата",
  "forms": [
    "хӏалихьатаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "хӏалихьатаб",
    "хӏалихьатав",
    "хӏалихьатай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "подлый, гнусный",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалихьатаб гӏамал",
          "ru": "подлый нрав"
        },
        {
          "av": "хӏалихьатав рос",
          "ru": "подлый муж"
        },
        {
          "av": "хӏалихьатав чи",
          "ru": "подлый человек, подлец, негодяй"
        },
        {
          "av": "хӏалихьатай гӏадан",
          "ru": "подлая женщина, негодяйка"
        },
        {
          "av": "хӏалихьатал гӏадамал (чагӏи)",
          "ru": "подлые люди, подлецы, негодяи"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прилагательное",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалихьатго",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалихьатго"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "подло, гнусно",
      "labels": [
        "наречие"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалихьатго гӏумру тӏамизе",
          "ru": "провести жизнь в подлости"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалица",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалица"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "насилу, насильно, с большим трудом; едва-едва, с великим усилием; с грехом пополам",
      "labels": [
        "наречие"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалица бетӏербахъизе",
          "ru": "концы с концами сводить"
        },
        {
          "av": "хӏалица щвана дихъе гьеб тӏехь",
          "ru": "я с трудом достал эту книгу"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалалъ",
      "kind": "see"
    },
    {
      "target": "хӏалихъе",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалкъай",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалкъа",
  "forms": [
    "хӏалкъай",
    "хӏалкъаялъ",
    "хӏалкъаялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "грусть, печаль, огорчение, горесть; горе, скорбь"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалкъай-къварилъи",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалкъай-къварилъи",
    "хӏалкъай-къварилъиялъ",
    "хӏалкъай-къварилъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "горести, печали, огорчения",
      "labels": [
        "собирательное существительное"
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалкъари",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "хӏалкъари",
    "хӏалкъариялъ",
    "хӏалкъариялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "глумление",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалкъари гьабизе",
          "ru": "глумиться"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалкӏвараб",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалкӏвараб"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "причастие"
      ],
      "participlefrom": "хӏалкӏвезе"
    },
    {
      "text": "посильный",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалкӏвараб кумек",
          "ru": "посильная помощь"
        },
        {
          "av": "хӏалкӏвараб къадаралда",
          "ru": "по мере возможности, сколько сможет"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалкӏвезе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "причастие",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалкӏварабгӏан",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалкӏварабгӏан"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "сколько сможешь",
      "labels": [
        "наречие"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалкӏварабгӏан гӏарац балагье дие",
          "ru": "найди мне денег, сколько сможешь"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалкӏвезе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалкӏ",
  "forms": [
    "хӏалкӏвезе",
    "хӏалкӏола",
    "хӏалкӏвела",
    "хӏалкӏвана"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "мочь; иметь возможность, быть в силах, в состоянии что-либо делать",
      "examples": [
        {
          "av": "гьеб гьабизе дуда хӏалкӏвеладай?",
          "ru": "ты в силах это сделать?"
        },
        {
          "av": "хӏалкӏовухъе",
          "ru": "по мере возможности"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалкӏвей",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалкӏве",
  "forms": [
    "хӏалкӏвей",
    "хӏалкӏвеялъ",
    "хӏалкӏвеялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалкӏвезе"
    },
    {
      "text": "мощь, сила, могущество; всемогущество"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалкӏолъи",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалкӏолеб",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалкӏоле",
  "forms": [
    "хӏалкӏолеб"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "причастие"
      ],
      "participlefrom": "хӏалкӏвезе"
    },
    {
      "text": "мощный, всемогущий",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалкӏолев Аллагь",
          "ru": "всемогущий Аллах"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалкӏвезе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "причастие",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалкӏолъи",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалкӏолъи",
    "хӏалкӏолъиялъ",
    "хӏалкӏолъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "могущество, мощь, сила; всемогущество",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалкӏолъи бугеб",
          "ru": "могущественный"
        },
        {
          "av": "инсанасул гӏакълу хӏалкӏолъи бугеб жо буго",
          "ru": "разум человеческий могуществен"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаллъазе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏаллъа",
  "forms": [
    "хӏаллъазе",
    "хӏаллъала",
    "хӏаллъана",
    "хӏаллъай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "вникать в характер кого-либо; понимать, понять кого-что-либо",
      "examples": [
        {
          "av": "гьудуласул хӏаллъазе",
          "ru": "понимать друга"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаллъай",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏаллъа",
  "forms": [
    "хӏаллъай",
    "хӏаллъаялъ",
    "хӏаллъаялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏаллъазе"
    },
    {
      "text": "понимание"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаллъалареб",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏаллъалареб"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "причастие"
      ],
      "participlefrom": "хӏаллъазе"
    },
    {
      "text": "незнакомый",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏаллъалареб бакӏ",
          "ru": "незнакомое место"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏаллъазе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "причастие",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаллъи",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏаллъи",
    "хӏаллъиялъ",
    "хӏаллъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏаллъизе"
    },
    {
      "text": "частота; изобилие"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаллъизаби",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏаллъизаби",
    "хӏаллъизабиялъ",
    "хӏаллъизабиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏаллъизабизе"
    },
    {
      "text": "учащение, частое повторение кого-чего-либо"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаллъизабизе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏаллъизаб",
  "forms": [
    "хӏаллъизабизе",
    "хӏаллъизабула",
    "хӏаллъизабила",
    "хӏаллъизабуна",
    "хӏаллъизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "учащать, участить кого-что-либо",
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "гьев хӏалихьат нилъер къавулъ хӏаллъизавуге",
          "ru": "не учащай посещение этого негодяя в нашем доме"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏаллъизе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏаллъ",
  "forms": [
    "хӏаллъизе",
    "хӏаллъула",
    "хӏаллъила",
    "хӏаллъана",
    "хӏаллъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "учащаться, участиться",
      "examples": [
        {
          "av": "цӏадал хӏаллъана",
          "ru": "дожди участились"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалрекъезаби",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалрекъезаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏалрекъезабизе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалрекъезабизе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалрекъезаб",
  "forms": [
    "хӏалрекъезабизе",
    "хӏалрекъезабула",
    "хӏалрекъезабила",
    "хӏалрекъезабуна",
    "хӏалрекъезабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "налаживать, наладить отношение; находить, найти общий язык",
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "жиндаго лъаларев чиясулгунцин хӏалрекъезабизе бажарула досухъа",
          "ru": "он сумеет найти общий язык даже с незнакомым человеком"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалрекъезе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалрекъ",
  "forms": [
    "хӏалрекъезе",
    "хӏалрекъола",
    "хӏалрекъела",
    "хӏалрекъана"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "быть в ладах; поддерживать благоприятное отношение",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалрекъон рукӏа",
          "ru": "будьте в ладах"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалрекъей",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалрекъей"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалрекъезе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалтӏи",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалтӏ",
  "forms": [
    "хӏалтӏи",
    "хӏалтӏиялъ",
    "хӏалтӏиялъул",
    "хӏалтӏуца",
    "хӏалтӏул",
    "хӏалтӏаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалтӏизе",
      "forms": [
        "хӏалтӏиялъ",
        "хӏалтӏиялъул"
      ]
    },
    {
      "text": "работа, труд, действие, занятие",
      "forms": [
        "хӏалтӏуца",
        "хӏалтӏул",
        "хӏалтӏаби"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "бигьаяб хӏалтӏи",
          "ru": "лёгкая работа; работа не бей лежачего"
        },
        {
          "av": "захӏматаб хӏалтӏи",
          "ru": "тяжёлая работа; тяжёлый труд"
        },
        {
          "av": "ругьунаб хӏалтӏи",
          "ru": "привычная работа"
        },
        {
          "av": "рокъобе хӏалтӏи",
          "ru": "домашняя работа"
        },
        {
          "av": "тӏехьалда тӏад хӏалтӏи",
          "ru": "работа над книгой"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏи батаралъув хӏалтӏе, квен батаралъув кванай",
          "ru": "работай там, где застал других за работой, ешь там, где других застал за трапезой",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        },
        {
          "av": "хӏалтӏи бокьуларесе хинкӏги бокьуге",
          "ru": "кто не любит работать, тот пусть не захочет есть",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        },
        {
          "av": "хӏалтӏи лъикӏаб — хехдаричӏеб",
          "ru": "хороша работа, которая делается не спеша",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        },
        {
          "av": "нилъер бечелъи — хӏалтӏи",
          "ru": "наше богатство — труд",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        },
        {
          "av": "хӏалтӏул алат (тӏагӏел)",
          "ru": "орудие труда"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏул цевехъан",
          "ru": "ударник труда, передовик труда"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏул церехъабазе шапакъатал щвана",
          "ru": "передовики труда получили награды"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏуда байбихьизе",
          "ru": "начать работу"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏуда ватизе",
          "ru": "найти на работе"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏуда квербазе",
          "ru": "начинать работу; приступить к труду"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏуда рекъарабила мухьги букӏунеб",
          "ru": "по работе и плата",
          "labels": [
            "пословица"
          ],
          "comment": "что потопаешь, то и полопаешь"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏуде восизе",
          "ru": "принимать на работу"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏудаса виччазавизе",
          "ru": "с работы отпрашиваться"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏудаса рехизе",
          "ru": "снять с работы, уволить с работы"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏухъ мухь",
          "ru": "зарплата, плата за работу"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏул кор боркьараб заман",
          "ru": "страда"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏуда квер рекӏарав",
          "ru": "трудолюбивый",
          "labels": [
            "разговорное слово",
            "выражение"
          ],
          "comment": "букв. тот, у кого рука к работе прилеплена"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "труд",
      "comment": "научный",
      "examples": [
        {
          "av": "досул хӏалтӏаби Дагъистаналдаго машгьурал руго",
          "ru": "его труды известны по [всему] Дагестану"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "упражнение",
      "labels": [
        "грамматика"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хадурегӏелазул битӏунхъваялда тӏасан хӏалтӏи",
          "ru": "упражнение по правописанию послелогов"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалтӏизаби",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалтӏизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏалтӏизабизе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалтӏизабизе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалтӏизаб",
  "forms": [
    "хӏалтӏизабизе",
    "хӏалтӏизабула",
    "хӏалтӏизабила",
    "хӏалтӏизабуна",
    "хӏалтӏизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "заставлять, заставить кого-либо работать, трудиться; давать, дать кому-либо работу",
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "гӏемер хӏалтӏизавизе",
          "ru": "заставить много работать"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "приводить, привести что-либо в действие; пускать, пустить что-либо в ход; включать, включить что-либо",
      "examples": [
        {
          "av": "мотор хӏалтӏизабизе",
          "ru": "запустить мотор"
        },
        {
          "av": "радио хӏалтӏизабизе",
          "ru": "включить радиоприёмник"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалтӏизе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалтӏ",
  "forms": [
    "хӏалтӏизе",
    "хӏалтӏула",
    "хӏалтӏила",
    "хӏалтӏана",
    "хӏалтӏе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "работать, трудиться",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалтӏизе бокьи",
          "ru": "трудолюбие"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏизе бокьулев",
          "ru": "трудолюбивый"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏизе кӏвей",
          "ru": "трудоспособность"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏизе кӏолев",
          "ru": "трудоспособный"
        },
        {
          "av": "гӏемер хӏалтӏизе",
          "ru": "много работать"
        },
        {
          "av": "квеш хӏалтӏизе",
          "ru": "плохо работать"
        },
        {
          "av": "лъикӏ хӏалтӏизе",
          "ru": "хорошо работать"
        },
        {
          "av": "заводалда хӏалтӏизе",
          "ru": "работать на заводе"
        },
        {
          "av": "тукада хӏалтӏизе",
          "ru": "работать в магазине"
        },
        {
          "av": "тӏехьалда тӏад хӏалтӏизе",
          "ru": "работать над книгой"
        },
        {
          "av": "мугӏалимлъун хӏалтӏизе",
          "ru": "работать учителем"
        },
        {
          "av": "хӏама гӏадин хӏалтӏизе",
          "ru": "работать не покладая рук, работать как вол",
          "comment": "букв. работать как осёл"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏарасда лъала хинкӏил тӏагӏам",
          "ru": "кто работает, тот почувствует вкус хлеба",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        },
        {
          "av": "хӏалтӏичӏев кваналаро",
          "ru": "кто не работал, тот не ест",
          "labels": [
            "пословица"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ходить",
      "examples": [
        {
          "av": "сагӏат хӏалтӏулеб буго",
          "ru": "часы ходят"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалтӏи-пиша",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалтӏи-пиша",
    "хӏалтӏи-пишаялъ",
    "хӏалтӏи-пишаялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "работа, труд, действие; занятие; профессия",
      "labels": [
        "собирательное существительное"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "досул хӏалтӏи-пиша щиб бугеб?",
          "ru": "чем он занимается?"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалтӏул",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалтӏул"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "хӏалтӏи",
      "comment": "родительный падеж"
    },
    {
      "text": "рабочий",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалтӏул анкь",
          "ru": "рабочая неделя"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏул къо",
          "ru": "рабочий день"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалтӏи",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "родительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалтӏулареб",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалтӏулареб"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "причастие"
      ],
      "participlefrom": "хӏалтӏизе"
    },
    {
      "text": "нерабочий",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалтӏулареб къо",
          "ru": "нерабочий день"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалтӏизе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "причастие",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалтӏухъабазул",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалтӏухъабазул"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "хӏалтӏухъаби",
      "comment": "родительный падеж"
    },
    {
      "text": "рабочий",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалтӏухъабазул столовая",
          "ru": "рабочая столовая"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалтӏухъаби",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "родительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалтӏухъаби",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалтӏухъаб",
  "forms": [
    "хӏалтӏухъаби",
    "хӏалтӏухъабаз",
    "хӏалтӏухъабазул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "множественное число"
      ],
      "pluralfor": "хӏалтӏухъан"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалтӏухъан",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "множественное число",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалтӏухъан",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалтӏухъ",
  "forms": [
    "хӏалтӏухъан",
    "хӏалтӏухъанас",
    "хӏалтӏухъаналъ",
    "хӏалтӏухъанасул",
    "хӏалтӏухъаналъул",
    "хӏалтӏухъаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рабочий и рабочая; работник и работница",
      "examples": [
        {
          "av": "лъикӏав хӏалтӏухъан",
          "ru": "хороший работник"
        },
        {
          "av": "заводалъул хӏалтӏухъан",
          "ru": "рабочий завода"
        },
        {
          "av": "столоваялъул хӏалтӏухъан",
          "ru": "работница столовой"
        },
        {
          "av": "фабрикалъул хӏалтӏухъан",
          "ru": "рабочая фабрики"
        },
        {
          "av": "совхозалъул хӏалтӏухъаби",
          "ru": "рабочие совхоза"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "сотрудник и сотрудница",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏелмияв хӏалтӏухъан",
          "ru": "научный сотрудник"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалтӏухъанлъи",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалтӏухъанлъи",
    "хӏалтӏухъанлъиялъ",
    "хӏалтӏухъанлъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "comment": "абстрактное имя от 'хӏалтӏухъан'"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалтӏухъан",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалухъадукъаб",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалухъадукъаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "хӏалухъадукъаб",
    "хӏалухъадукъав",
    "хӏалухъадукъай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "малоурожайный",
      "labels": [
        "редко"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалухъадукъаб сон",
          "ru": "малоурожайный год"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прилагательное",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалухъадул",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалухъадул"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "хӏалухъен",
      "comment": "родительный падеж"
    },
    {
      "text": "зерновой, хлебный",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалухъадул хурзал",
          "ru": "хлебные поля, хлеба"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалухъен",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "родительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалухъен",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалухъен",
    "хӏалухъеналъ",
    "хӏалухъеналъул",
    "хӏалухъадул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зерно, урожай зерна; хлеб",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалухъен бакӏаризе",
          "ru": "жать, убирать хлеб"
        },
        {
          "av": "хӏалухъадул лал тӏамизе",
          "ru": "молотить хлеб"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "тӏорщел",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалуцадго",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалуцадго"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "напряжённо, натуженно",
      "labels": [
        "наречие"
      ]
    }
  ],
  "pos": "наречие",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалуцараб",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалуцараб"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "причастие"
      ],
      "participlefrom": "хӏалуцине"
    },
    {
      "text": "напряжённый",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалуцараб ахӏвал-хӏал",
          "ru": "напряжённая обстановка; напряжённая ситуация"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалуцине",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "причастие",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалуцин",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалуцин",
    "хӏалуциналъ",
    "хӏалуциналъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалуцине"
    },
    {
      "text": "напряжение сил, натуга",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалуциналъ досул рачел тӏун бачӏана",
          "ru": "его ремень лопнул от натуги"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "напряжённость"
    },
    {
      "text": "одышка; кашель"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалуцинаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏалуцинаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏалуцинабизе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалуцинабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалуцинаб",
  "forms": [
    "хӏалуцинабизе",
    "хӏалуцинабула",
    "хӏалуцинабила",
    "хӏалуцинабуна",
    "хӏалуцинабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "напрягать, напрячь силы",
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ]
    },
    {
      "text": "вызывать, вызвать удушье"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалуцине",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏалуц",
  "forms": [
    "хӏалуцине",
    "хӏалуцуна",
    "хӏалуцина",
    "хӏалуцана",
    "хӏалуце"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "напрягаться, напрячься; (по)натужиться"
    },
    {
      "text": "задыхаться",
      "examples": [
        {
          "av": "дов хӏалуцун вуго",
          "ru": "он задыхается"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалхъублъи",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалхъублъи",
    "хӏалхъублъиялъ",
    "хӏалхъублъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ]
    },
    {
      "text": "зависть"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалхъублъизе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалхъублъ",
  "forms": [
    "хӏалхъублъизе",
    "хӏалхъублъула",
    "хӏалхъублъила",
    "хӏалхъублъана",
    "хӏалхъублъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "завидовать"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалхьезаби",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалхьезаби",
    "хӏалхьезабиялъ",
    "хӏалхьезабиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏалхьезабизе"
    },
    {
      "text": "удовлетворение; успокоение кого-либо"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалхьезабизе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалхьезаб",
  "forms": [
    "хӏалхьезабизе",
    "хӏалхьезабула",
    "хӏалхьезабила",
    "хӏалхьезабуна",
    "хӏалхьезабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "удовлетворять, удовлетворить кого-либо; успокаивать, успокоить кого-либо; вселять, вселить в кого-либо уверенность",
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалхьезе",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалхь",
  "forms": [
    "хӏалхьезе",
    "хӏалхьола",
    "хӏалхьела",
    "хӏалхьана"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "удовлетворяться, удовлетвориться; успокаиваться, успокоиться"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалхьей",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏалхье",
  "forms": [
    "хӏалхьей",
    "хӏалхьеялъ",
    "хӏалхьеялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалхьезе"
    },
    {
      "text": "удовлетворение; успокоение"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалхьи",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалхьи",
    "хӏалхьиялъ",
    "хӏалхьиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "отдых; передышка",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалхьи гьабизе",
          "ru": "отдыхать, отдохнуть; передыхать, передохнуть; (с)делать передышку"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "покой, спокойствие; успокоение",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалхьи бачӏине",
          "ru": "успокоиться"
        },
        {
          "av": "хӏалхьи букӏине",
          "ru": "иметь покой"
        },
        {
          "av": "хӏалхьи тезе",
          "ru": "дать покой"
        },
        {
          "av": "хӏалхьи течӏо",
          "ru": "не дал покоя"
        },
        {
          "av": "рекӏее хӏалхьи лъугьана",
          "ru": "сердце успокоилось"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалхьияб",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалхьияб"
  ],
  "gender_forms": [
    "хӏалхьияб",
    "хӏалхьияв",
    "хӏалхьияй"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "спокойный",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалхьияб бакӏ",
          "ru": "спокойное место"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "уютный"
    }
  ],
  "pos": "прилагательное",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалцадул",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хӏалцадул"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "хӏалцен",
      "comment": "родительный падеж"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏалцен",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "родительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалцадухер",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хӏалцадухер",
    "хӏалцадухералъ",
    "хӏалцадухералъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "калина обыкновенная"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалцазаби",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хӏалцазаби",
    "хӏалцазабиялъ",
    "хӏалцазабиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "понудительная форма",
        "глагол"
      ],
      "masdarforceto": "хӏалцазабизе"
    },
    {
      "text": "вызывание кашля"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалцазабизе",
  "stress": 6,
  "stem": "хӏалцазаб",
  "forms": [
    "хӏалцазабизе",
    "хӏалцазабула",
    "хӏалцазабила",
    "хӏалцазабуна",
    "хӏалцазабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "вызывать, вызвать кашель",
      "labels": [
        "понудительная форма"
      ]
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "понудительная форма",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалцазе",
  "stress": 6,
  "stem": "хӏалца",
  "forms": [
    "хӏалцазе",
    "хӏалцала",
    "хӏалцана"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(по)кашлять"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "инфинитив",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалцай",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хӏалцай"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "глагол"
      ],
      "masdarfrom": "хӏалцазе"
    }
  ],
  "pos": "глагол",
  "form": "масдар",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалцен",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хӏалцен",
    "хӏалценалъ",
    "хӏалценалъул",
    "хӏалцадул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кашель",
      "examples": [
        {
          "av": "гъанкъул хӏалцен",
          "ru": "затяжной кашель"
        },
        {
          "av": "хӏалцен речӏчӏизабизе",
          "ru": "вызывать, вызвать кашель"
        },
        {
          "av": "танхьил кӏкӏуялъ хӏалцен речӏчӏизабула",
          "ru": "табачный дым вызывает кашель"
        },
        {
          "av": "досда хӏалцен речӏчӏана",
          "ru": "его одолел кашель"
        },
        {
          "av": "хӏалцадул дару",
          "ru": "лекарство от кашля"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏалчӏахъад",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏалчӏахъад",
    "хӏалчӏахъадица",
    "хӏалчӏахъадил",
    "хӏалчӏахъадал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тот (та), кому желают, чтобы было здоровье"
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏал-зулму",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏал-зулму",
    "хӏал-зулмуялъ",
    "хӏал-зулмуялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "насилие, гнёт",
      "labels": [
        "собирательное существительное"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏал-зулму гьабизе",
          "ru": "угнетать, насиловать"
        },
        {
          "av": "хӏал-зулмуялдалъун росасе кьуна дой",
          "ru": "её насильно выдали замуж"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "существительное",
  "form": "именительный",
  "source": "av-ru.2006"
}

{
  "word": "хӏал-хӏукму",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏал-хӏукму",
    "хӏал-хӏукмуялъ",
    "хӏал-хӏукмуялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "состояние; житьё-бытьё; житуха",
      "labels": [
        "разговорное слово",
        "собирательное существительное"
      ],
      "comment": "например здоровья",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏал-хӏукму лъазабизе",
          "ru": "выяснить состояние здоровья"
        },
        {
          "av": "хӏал-хӏукму цӏехезе",
          "ru": "осведомиться о житьё-бытьё"
        },
        {
          "av": "хӏал-хӏукму кин бугеб?",
          "ru": "как житуха?"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "выражение",
  "form": "—",
  "source": "av-ru.2006"
}