{
"word": "чӏалал",
"stress": 5,
"stem": "чӏала",
"forms": [
"чӏалал",
"чӏалаз",
"чӏалазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множественное число"
],
"pluralfor": "чӏоло"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏоло",
"kind": "from"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "множественное число",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏаде",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏаде"
],
"senses": [
{
"text": "напрасно, понапрасну; попусту, впустую, зря, даром, тщетно; без цели, без надобности; без пользы; безрезультатно; бестолку",
"labels": [
"наречие"
],
"examples": [
{
"av": "чӏалгӏаде ккезе",
"ru": "попасть впросак"
},
{
"av": "чӏалгӏаде ккана дир росулъе гьабураб сапар",
"ru": "поездка в аул была безрезультатной"
},
{
"av": "чӏалгӏаде кӏалъазе",
"ru": "говорить попусту"
},
{
"av": "чӏалгӏаде сверизе",
"ru": "время попусту проводить; гулять без пользы"
},
{
"av": "чӏалгӏаде чӏана дун гьанив лъабго сагӏаталъ",
"ru": "я попусту прождал здесь три часа"
}
]
},
{
"text": "запросто",
"examples": [
{
"av": "чӏалгӏаде вачӏун вукӏана дун гьаниве",
"ru": "я сюда пришёл запросто"
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏадего",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏадего"
],
"senses": [
{
"text": "напрасно",
"labels": [
"наречие"
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏадехалат",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏадехалат",
"чӏалгӏадехалатица",
"чӏалгӏадехалатил",
"чӏалгӏадехалатал"
],
"senses": [
{
"text": "дылда",
"labels": [
"просторечное слово"
],
"examples": [
{
"av": "чӏалгӏадехалат — ххамие балагь",
"ru": "от дылды только урон в материи [на одежду]",
"labels": [
"поговорка"
]
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏари",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"учащательная форма",
"глагол"
],
"masdarfrom": "чӏалгӏаризе"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏаризаби",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏаризаби"
],
"labels": [
"масдар",
"учащательная форма",
"понудительная форма",
"глагол"
],
"see_also": [
{
"target": "чӏалгӏаризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏаризабизе",
"stress": 7,
"stem": "чӏалгӏаризаб",
"forms": [
"чӏалгӏаризабизе",
"чӏалгӏаризабула",
"чӏалгӏаризабила",
"чӏалгӏаризабуна",
"чӏалгӏаризабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "чӏалгӏаризе",
"labels": [
"понудительная форма",
"учащательная форма"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏалгӏаризе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "понудительная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏаризе",
"stress": 7,
"stem": "чӏалгӏар",
"forms": [
"чӏалгӏаризе",
"чӏалгӏарула",
"чӏалгӏарила",
"чӏалгӏарана",
"чӏалгӏаре"
],
"senses": [
{
"text": "скучать",
"labels": [
"учащательная форма"
]
},
{
"text": "тосковать по кому-чему-либо"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "учащательная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏен",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏен",
"чӏалгӏеналъ",
"чӏалгӏеналъул"
],
"senses": [
{
"text": "тоска по кому-чему-либо; грусть, скука",
"examples": [
{
"av": "рекӏел чӏалгӏен",
"ru": "душевная скука"
},
{
"av": "чӏалгӏен буссинабизе",
"ru": "утолять скуку; развеять тоску по ком-чём-либо"
},
{
"av": "чӏалгӏен буссине",
"ru": "развеяться — о тоске"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "урхъи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏен-свак",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏен-свак",
"чӏалгӏен-свакалъ",
"чӏалгӏен-свакалъул"
],
"senses": [
{
"text": "неприятности в пути",
"comment": "букв. скука и усталость",
"labels": [
"собирательное существительное"
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏен-чӏамучӏлъи",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏен-чӏамучӏлъи",
"чӏалгӏен-чӏамучӏлъиялъ",
"чӏалгӏен-чӏамучӏлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "сильная скука",
"labels": [
"собирательное существительное"
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏин",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалгӏин",
"чӏалгӏиналъ",
"чӏалгӏиналъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"глагол"
],
"masdarfrom": "чӏалгӏине"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏинаби",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалгӏинаби",
"чӏалгӏинабиялъ",
"чӏалгӏинабиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"понудительная форма",
"глагол"
],
"masdarforceto": "чӏалгӏинабизе"
},
{
"text": "надоедание"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏинабизе",
"stress": 3,
"stem": "чӏалгӏинаб",
"forms": [
"чӏалгӏинабизе",
"чӏалгӏинабула",
"чӏалгӏинабила",
"чӏалгӏинабуна",
"чӏалгӏинабе"
],
"senses": [
{
"text": "надоедать, надоесть кому-либо; докучать кому-либо; (ис)портить настроение кому-либо; нагонять на кого-либо тоску, скуку, грусть; (с)делать скучным",
"labels": [
"понудительная форма"
],
"examples": [
{
"av": "чӏечӏого гаргадун, чӏалгӏинабуна дос дида",
"ru": "он надоедал мне бесконечной болтовней"
}
]
}
],
"pos": "глагол",
"form": "понудительная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏине",
"stress": 3,
"stem": "чӏалгӏ",
"forms": [
"чӏалгӏине",
"чӏалгӏуна",
"чӏалгӏина",
"чӏалгӏана",
"чӏалгӏе"
],
"senses": [
{
"text": "скучать; соскучиться по ком-чём-либо, по кому-чему-либо; грустить, тосковать",
"examples": [
{
"av": "лъималазухъ чӏалгӏине",
"ru": "скучать по детям"
},
{
"av": "чӏалгӏине заман гьечӏо нижее",
"ru": "нам некогда скучать"
},
{
"av": "чӏалгӏун ракӏ бецӏцӏулеб буго",
"ru": "тоска гложет душу"
},
{
"av": "чӏалгӏун холев вуго",
"ru": "умираю от скуки"
},
{
"av": "дун духъ чӏалгӏун вукӏана",
"ru": "я соскучился по тебе"
},
{
"av": "рокъов гӏодов чӏун чӏалгӏун буго",
"ru": "скучно сидеть дома"
}
]
},
{
"text": "надоедать, надоесть кому-либо; становиться скучным",
"examples": [
{
"av": "чӏалгӏине заман щвечӏищ?",
"ru": "не пора ли перестать?"
},
{
"av": "чӏалгӏана дида гьал харбал",
"ru": "надоели мне эти разговоры"
},
{
"av": "дол цоцазда чӏалгӏун рукӏана",
"ru": "они надоедали друг другу"
},
{
"av": "чӏалгӏараб салам",
"ru": "горячий привет"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бизарлъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "инфинитив",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалгӏун-бутун",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалгӏун-бутун"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "чӏалгӏун-бутун буго",
"ru": "надоело; по горло сыт"
},
{
"av": "чӏалгӏун-бутун буго дур чӏечӏого гаргади",
"ru": "по горло сыт твоей болтовней"
}
]
}
],
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏаликъаб",
"stress": 5,
"forms": [
"чӏаликъаб"
],
"gender_forms": [
"чӏаликъаб",
"чӏаликъав",
"чӏаликъай"
],
"senses": [
{
"text": "стройный",
"examples": [
{
"av": "борхатаб чӏаликъаб черхалъул гӏолохъанчи",
"ru": "юноша высокого стройного телосложения"
}
]
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏаликълъи",
"stress": 5,
"forms": [
"чӏаликълъи",
"чӏаликълъиялъ",
"чӏаликълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "стройность"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалил",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"чӏалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "чӏоло",
"comment": "родительный падеж"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏоло",
"kind": "from"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "родительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалил",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"чӏалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "чӏел",
"refwordnum": "1",
"comment": "родительный падеж"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏел",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "родительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалу",
"stress": 3,
"stem": "чӏал",
"forms": [
"чӏалу",
"чӏалуялъ",
"чӏалуца",
"чӏалуялъул",
"чӏалул",
"чӏалаби"
],
"senses": [
{
"text": "бревно, балка",
"examples": [
{
"av": "бицатаб чӏалу",
"ru": "толстое бревно"
},
{
"av": "халатаб чӏалу",
"ru": "длинная балка"
},
{
"av": "чӏалу рекъезабизе",
"ru": "установить балку"
},
{
"av": "чӏалу бахъизе (хъухъазе)",
"ru": "распилить балку"
},
{
"av": "чӏалул кӏал",
"ru": "оконечность балки"
},
{
"av": "рукъалъул чӏалаби",
"ru": "балки избы"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалу-рихьи",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалу-рихьи",
"чӏалу-рихьиялъ",
"чӏалу-рихьиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "брёвна, балки",
"labels": [
"собирательное существительное"
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалхен",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏалхен",
"чӏалхеналъ",
"чӏалхеналъул",
"чӏалхенал"
],
"senses": [
{
"text": "распоротое место"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалхин",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалхин",
"чӏалхиналъ",
"чӏалхиналъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"глагол"
],
"masdarfrom": "чӏалхине"
},
{
"text": "порка, распарывание"
},
{
"text": "избавление",
"labels": [
"редко"
]
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалхинаби",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалхинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"понудительная форма",
"глагол"
],
"masdarforceto": "чӏалхинабизе"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалхинабизе",
"stress": 3,
"stem": "чӏалхинаб",
"forms": [
"чӏалхинабизе",
"чӏалхинабула",
"чӏалхинабила",
"чӏалхинабуна",
"чӏалхинабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"понудительная форма"
],
"forceto": "чӏалхине"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏалхине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "понудительная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалхине",
"stress": 3,
"stem": "чӏалх",
"forms": [
"чӏалхине",
"чӏалхуна",
"чӏалхина",
"чӏалхана",
"чӏалхе"
],
"senses": [
{
"text": "распарываться",
"examples": [
{
"av": "гурдел къвал чӏалхун буго",
"ru": "рукав рубашки распорот"
},
{
"av": "хьитал чӏалхун руго",
"ru": "обувь распоролась"
}
]
},
{
"text": "(рас)пороть, распарывать что-либо",
"examples": [
{
"av": "тӏажу чӏалхине",
"ru": "распороть брюки"
},
{
"av": "эбелалъ гурде чӏалхана",
"ru": "мать распорола платье"
}
]
},
{
"text": "отделываться, отделаться; избавляться, избавиться от кого-чего-либо",
"labels": [
"в переносном значении",
"редко"
],
"examples": [
{
"av": "мун досдаса чӏалхун лъикӏ гьанже",
"ru": "теперь тебе лучше отделаться от него"
}
]
}
],
"pos": "глагол",
"form": "инфинитив",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалх-чӏалхин",
"stress": 9,
"forms": [
"чӏалх-чӏалхин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"учащательная форма",
"глагол"
],
"masdarfrom": "чӏалх-чӏалхине"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалх-чӏалхинаби",
"stress": 9,
"forms": [
"чӏалх-чӏалхинаби"
],
"labels": [
"масдар",
"учащательная форма",
"понудительная форма",
"глагол"
],
"see_also": [
{
"target": "чӏалх-чӏалхинабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалх-чӏалхинабизе",
"stress": 9,
"stem": "чӏалх-чӏалхинаб",
"forms": [
"чӏалх-чӏалхинабизе",
"чӏалх-чӏалхинабула",
"чӏалх-чӏалхинабила",
"чӏалх-чӏалхинабуна",
"чӏалх-чӏалхинабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "чӏалх-чӏалхине",
"labels": [
"понудительная форма",
"учащательная форма"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏалх-чӏалхине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "понудительная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "чӏалх-чӏалхине",
"stress": 9,
"stem": "чӏалх-чӏалх",
"forms": [
"чӏалх-чӏалхине",
"чӏалх-чӏалхуна",
"чӏалх-чӏалхина",
"чӏалх-чӏалхана",
"чӏалх-чӏалхе"
],
"senses": [
{
"text": "распороться",
"labels": [
"учащательная форма"
],
"examples": [
{
"av": "тӏажу рукъукьа чӏалх-чӏалхун буго",
"ru": "швы брюк распоролись"
},
{
"av": "хьитал тӏубанго чӏалх-чӏалхун руго",
"ru": "обувь полностью распоролась"
}
]
},
{
"text": "распороть"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "учащательная форма",
"source": "av-ru.2006"
}