{
"word": "хӏинкъадго",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинкъадго"
],
"senses": [
{
"text": "со страхом; с испугом",
"labels": [
"наречие"
],
"examples": [
{
"av": "хӏинкъадго валагьизе",
"ru": "смотреть со страхом"
},
{
"av": "хӏинкъадго цӏалана дос кагъат",
"ru": "он с испугом прочитал письмо"
}
]
},
{
"text": "боязливо, робко, трусливо",
"examples": [
{
"av": "хӏинкъадго кӏалъазе",
"ru": "говорить робко"
},
{
"av": "хӏинкъадго сверухъе валагьизе",
"ru": "боязливо озираться по сторонам"
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинкъараб",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъара",
"forms": [
"хӏинкъараб"
],
"gender_forms": [
"хӏинкъараб",
"хӏинкъарав",
"хӏинкъарай"
],
"senses": [
{
"text": "страшный, ужасный",
"examples": [
{
"av": "хӏинкъараб заман",
"ru": "страшное время"
}
]
},
{
"text": "боязливый, трусливый, пугливый, робкий",
"examples": [
{
"av": "хӏинкъараб гьаракь",
"ru": "робкий голос"
},
{
"av": "хӏинкъарав чи",
"ru": "трусливый человек, трус"
},
{
"av": "хӏинкъарав чи къойил хола, къвакӏарав чи цоцӏул хола",
"ru": "трусливый умирает каждый день, а крепкий умирает один раз",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
},
{
"text": "опасный, страшный",
"examples": [
{
"av": "хӏинкъараб бакӏ",
"ru": "опасное место, страшное место"
}
]
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинкъа-къазе",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъа-къа",
"forms": [
"хӏинкъа-къазе",
"хӏинкъа-къала",
"хӏинкъа-къана",
"хӏинкъа-къай"
],
"senses": [
{
"text": "бояться, страшиться; (ис)пугаться"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏинкъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "инфинитив",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинкъа-къай",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъа-къа",
"forms": [
"хӏинкъа-къай",
"хӏинкъа-къаялъ",
"хӏинкъа-къаялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"глагол"
],
"masdarfrom": "хӏинкъа-къазе"
},
{
"text": "боязнь, страх, испуг"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏинкъи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинкъи",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъ",
"forms": [
"хӏинкъи",
"хӏинкъиялъ",
"хӏинкъиялъул",
"хӏинкъаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"глагол"
],
"masdarfrom": "хӏинкъизе",
"forms": [
"хӏинкъиялъ",
"хӏинкъиялъул"
]
},
{
"text": "боязнь, страх, испуг; ужас",
"forms": [
"хӏинкъиялъ",
"хӏинкъиялъул",
"хӏинкъаби"
],
"examples": [
{
"av": "инсукьа хӏинкъи",
"ru": "боязнь от отца"
},
{
"av": "хӏинкъи гьечӏеб",
"ru": "бесстрашный; безопасный"
},
{
"av": "хӏинкъи гьечӏолъи",
"ru": "бесстрашие, отсутствие страха"
},
{
"av": "хвалда цебеги жиндирго хӏинкъи гьечӏолъи бихьизабуна ХӀажимурадица",
"ru": "Хаджи Мурат и перед смертью показал своё бесстрашие"
},
{
"av": "хӏинкъи гьечӏолъи",
"ru": "безопасность"
},
{
"av": "хӏинкъи кьей",
"ru": "угроза"
},
{
"av": "хӏинкъи рекӏелъе ккана",
"ru": "страх вселился в сердце"
},
{
"av": "хӏинкъи тӏаса ана",
"ru": "избавился от страха"
},
{
"av": "досда хӏинкъи лъаларо",
"ru": "он не знает страха, он бесстрашен"
},
{
"av": "хӏинкъуца хвезабизе",
"ru": "перепугать, напугать до смерти"
},
{
"av": "хӏинкъуца хвана дун гьеб мехалъ",
"ru": "тогда меня объял ужас, чуть ли не умер со страху"
},
{
"av": "гӏемерго хӏинкъиялъ рухӏ агъалзул хӏубалъе ана",
"ru": "душа ушла в пятки от сильного испуга"
},
{
"av": "хӏинкъул унти",
"ru": "шок"
}
]
},
{
"text": "боязливость, трусливость, трусость"
},
{
"text": "опасность, угроза",
"examples": [
{
"av": "ракълие хӏинкъи",
"ru": "угроза миру"
},
{
"av": "хӏинкъи букӏине",
"ru": "иметь откуда-либо угрозу, опасность"
},
{
"av": "хӏинкъи кьей",
"ru": "угроза"
},
{
"av": "хӏинкъи кьезе",
"ru": "грозить(ся), угрожать"
},
{
"av": "тӏаде кӏанцӏилилан хӏинкъи кьезе",
"ru": "грозить нападением"
},
{
"av": "чӏвалилан хӏинкъи кьезе",
"ru": "грозить убийством"
},
{
"av": "хӏинкъи тӏаса ана",
"ru": "опасность миновала"
},
{
"av": "хӏинкъи бугеб хӏал",
"ru": "опасная ситуация"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏиван",
"kind": "see"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинкъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинкъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"понудительная форма",
"глагол"
],
"masdarforceto": "хӏинкъизабизе"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинкъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъизаб",
"forms": [
"хӏинкъизабизе",
"хӏинкъизабула",
"хӏинкъизабила",
"хӏинкъизабуна",
"хӏинкъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "(ис)пугать, напугать; (у)страшить, устрашать; стращать; вселить страх, держать кого-либо в страхе, наводить ужас на кого-либо",
"labels": [
"просторечное слово",
"понудительная форма"
],
"examples": [
{
"av": "дос лъимер хӏинкъизабуна",
"ru": "он напугал ребёнка"
}
]
}
],
"pos": "глагол",
"form": "понудительная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинкъизе",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъ",
"forms": [
"хӏинкъизе",
"хӏинкъула",
"хӏинкъила",
"хӏинкъана",
"хӏинкъе"
],
"senses": [
{
"text": "бояться, (ис)пугаться; страшиться, (пере)трусить, натерпеться страху; испытывать страх, боязнь; праздновать труса.",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"av": "хӏинкъун ворчӏизе",
"ru": "проснуться в страхе"
},
{
"av": "хӏинкъун гӏумру тӏамизе",
"ru": "жить в страхе"
},
{
"av": "хӏинкъун сородизе",
"ru": "дрожать от страха"
},
{
"av": "хӏинкъуге!",
"ru": "не бойся!"
},
{
"av": "вехь бацӏикьа хӏинкъуларо",
"ru": "чабан не боится волка"
},
{
"av": "дун досукьа хӏинкъуларо",
"ru": "я его не боюсь"
}
]
},
{
"text": "бояться, опасаться чего-либо",
"examples": [
{
"av": "унти бахиналдаса хӏинкъизе",
"ru": "бояться заразы"
}
]
}
],
"pos": "глагол",
"form": "инфинитив",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинкъи-балагь",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинкъи-балагь",
"хӏинкъи-балагьалъ",
"хӏинкъи-балагьалъул"
],
"senses": [
{
"text": "опасность и беда",
"labels": [
"собирательное существительное"
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинкъуч",
"stress": 7,
"forms": [
"хӏинкъуч",
"хӏинкъучица",
"хӏинкъучил",
"хӏинкъучал"
],
"senses": [
{
"text": "трус; трусливый, пугливый человек"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинтӏ",
"forms": [
"хӏинтӏ",
"хӏинтӏалъ",
"хӏинтӏалъул",
"хӏинтӏал"
],
"senses": [
{
"text": "нога",
"labels": [
"диалектизм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏетӏе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинцаб",
"stress": 3,
"stem": "хӏинца",
"forms": [
"хӏинцаб"
],
"gender_forms": [
"хӏинцаб",
"хӏинцав",
"хӏинцай"
],
"senses": [
{
"text": "медленный, медлительный, ленивый, неповоротливый, нерасторопный, вялый",
"examples": [
{
"av": "хӏинцаб бече",
"ru": "ленивый телёнок"
},
{
"av": "хӏинцаб хӏама",
"ru": "ленивый осёл"
},
{
"av": "хӏинцаб хӏама",
"ru": "медлительный человек",
"labels": [
"в переносном значении",
"пренебрежительно"
]
},
{
"av": "хӏинцав чи",
"ru": "неповоротливый человек"
}
]
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинцго",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинцго"
],
"senses": [
{
"text": "медленно, медлительно, лениво, вяло",
"labels": [
"наречие"
],
"examples": [
{
"av": "хӏинцго кӏалъазе",
"ru": "медленно говорить"
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинцлъи",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинцлъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"глагол"
],
"masdarfrom": "хӏинцлъизе"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинцлъи",
"stress": 8,
"forms": [
"хӏинцлъи",
"хӏинцлъиялъ",
"хӏинцлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "медлительность, ленивость, вялость; неповоротливость, нерасторопность",
"examples": [
{
"av": "досул хӏинцлъи щиб!",
"ru": "какой он неповоротливый!"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинцлъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинцлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"понудительная форма",
"глагол"
],
"masdarforceto": "хӏинцлъизабизе"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинцлъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "хӏинцлъизаб",
"forms": [
"хӏинцлъизабизе",
"хӏинцлъизабула",
"хӏинцлъизабила",
"хӏинцлъизабуна",
"хӏинцлъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"понудительная форма"
],
"forceto": "хӏинцлъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏинцлъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "понудительная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинцлъизе",
"stress": 3,
"stem": "хӏинцлъ",
"forms": [
"хӏинцлъизе",
"хӏинцлъула",
"хӏинцлъила",
"хӏинцлъана",
"хӏинцлъе"
],
"senses": [
{
"text": "бывать, быть медлительным, ленивым, вялым, нерасторопным, неповоротливым; становиться, стать медлительным, ленивым, вялым, нерасторопным, неповоротливым"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "инфинитив",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинчӏ",
"forms": [
"хӏинчӏ",
"хӏанчӏица",
"хӏанчӏил",
"хӏанчӏи"
],
"senses": [
{
"text": "птица",
"examples": [
{
"av": "гьитӏинаб хӏинчӏ",
"ru": "птичка, пташка"
},
{
"av": "хӏинчӏ гӏадин",
"ru": "как птица, словно птица"
},
{
"av": "хӏинчӏ гӏадин боржине",
"ru": "лететь как птица"
},
{
"av": "хьуцӏил хӏанчӏи",
"ru": "болотные птицы"
},
{
"av": "хӏанчӏазул тӏел",
"ru": "стая птиц"
},
{
"av": "хӏанчӏил мацӏалъ",
"ru": "на птичьем языке"
},
{
"av": "хӏанчӏил милъир хъвачӏеб",
"ru": "очень высокий, высочайший",
"labels": [
"образное слово",
"выражение"
],
"comment": "например о горе, скале; букв. едва не коснувшийся птичьих крыльев"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинчӏ-гъеду",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинчӏ-гъеду",
"хӏинчӏ-гъедуялъ",
"хӏинчӏ-гъедуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "птицы, пернатые",
"comment": "букв. птица и ворона",
"labels": [
"собирательное существительное"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏинчӏ-къед",
"kind": "see"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хӏинчӏ-къед",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинчӏ-къед",
"хӏинчӏ-къедалъ",
"хӏинчӏ-къедалъул"
],
"labels": [
"собирательное существительное"
],
"see_also": [
{
"target": "хӏинчӏ-гъеду",
"kind": "see"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}