{
"word": "ісці",
"stress": 4,
"forms": [
"идти"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ине, вилъине",
"examples": [
{
"be": "ісці хутка",
"av": "хехго ине (вилълъине)"
},
{
"be": "ісці павольна",
"av": "гьаругьинан ине (вилълъине)"
},
{
"be": "ісці пешшу",
"av": "лъелго ине (вилълъине)"
},
{
"be": "ісці ў атаку",
"av": "гьужумалъ ине"
},
{
"be": "ісці на паляванне",
"av": "чанаве ине"
},
{
"be": "ісці лесам",
"av": "рохьосан ине"
},
{
"be": "ісці ў госці",
"av": "гьоболлъухъ ине"
},
{
"be": "конь ідзе крокам",
"av": "чу билълъун унеб буго"
}
]
},
{
"text": "къватӏибе бахъине, бахъине",
"precomment": "аб адпраўленні цягніка і г. д.",
"examples": [
{
"be": "поезд ідзе ў пяць гадзін",
"av": "поезд къватӏибе бахъуна (уна) сагӏат щугоялда"
}
]
},
{
"text": "ине, … заман (къо, сагӏат, моцӏ ва ц.) базе",
"examples": [
{
"be": "пасылка з Масквы ў Ленінград ідзе тры дні",
"av": "Москваялдаса Ленинградалде посылка щвезе лъабго къо бала, Москваялдаса Ленинградалде посылка лъабго къоялъ уна"
}
]
},
{
"text": "ине, букӏине",
"precomment": "пралягаць",
"examples": [
{
"be": "дарога ідзе лесам",
"av": "нух рохьосан буго, нух рохьосан унеб буго"
}
]
},
{
"text": "бачӏине",
"precomment": "набліжацца",
"labels": [
"у прамым і пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "цягнік ідзе!",
"av": "поезд бачӏунеб буго!"
},
{
"be": "вясна ідзе!",
"av": "их бачӏунеб буго!"
}
]
},
{
"text": "чвахизе, ине",
"precomment": "цячы",
"examples": [
{
"be": "вада добра ідзе",
"av": "лъим лъикӏ чвахулеб (унеб) буго"
}
]
},
{
"text": "жаниб къазе, къан ине",
"precomment": "уваходзіць, улазіць",
"examples": [
{
"be": "цвік лёгка ідзе ў дошку",
"av": "хъорщолъе магӏ бигьаго къан унеб буго"
}
]
},
{
"text": "бачӏине, тӏибитӏизе",
"precomment": "распаўсюджвацца",
"examples": [
{
"be": "з трубы ідзе дым",
"av": "тӏалаялъусан кӏкӏуй бачӏунеб буго"
},
{
"be": "ад кветак ідзе прыемны пах",
"av": "тӏугьдуздасан лъикӏаб махӏ тӏибитӏулеб (бачӏунеб) буго"
}
]
},
{
"text": "кивениги лъугьине",
"precomment": "паступаць куды-небудзь",
"examples": [
{
"be": "ісці ва ўніверсітэт",
"av": "университеталде лъугьине"
}
]
},
{
"text": "ине",
"precomment": "пра час",
"examples": [
{
"be": "ідуць дні, тыдні",
"av": "къоял, анкьал унел руго"
},
{
"be": "ішоў сёмы час",
"av": "анкьабилеб сагӏат унеб букӏана"
},
{
"be": "час ідзе хутка",
"av": "заман хехго унеб буго"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏизе",
"precomment": "пра механізмы",
"examples": [
{
"be": "гадзіннік ідзе дакладна",
"av": "сагӏат битӏун хӏалтӏулеб буго"
}
]
},
{
"text": "базе",
"precomment": "пра ападкі",
"examples": [
{
"be": "ідзе снег",
"av": "гӏазу балеб буго"
},
{
"be": "учора ішоў дождж",
"av": "сон цӏад балеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "букӏине, унеб букӏине",
"examples": [
{
"be": "сёння ў тэатры ідзе новая п'еса",
"av": "жакъа театралда цӏияб пьеса унеб буго"
}
]
},
{
"text": "ине, ход гьабизе",
"precomment": "рабіць ход у гульні",
"examples": [
{
"be": "вам ісці",
"av": "мун ине ккола, ход дуца гьабизе ккола"
},
{
"be": "хадзіць з туза",
"av": "оменалдасан ине",
"comment": "карт."
},
{
"be": "ісці ферзём",
"av": "ферзалдалъун (ферзалдасан) ине (ход гьабизе)",
"comment": "шахм."
}
]
},
{
"text": "ине, къваригӏине",
"precomment": "безасабова (патрабавацца)",
"examples": [
{
"be": "на гэтую сукенку ідзе шмат матэрыялу",
"av": "гьаб гурдеялъе гӏемер ххам уна (къваригӏуна)"
}
]
},
{
"text": "рекъезе, рекъон ккезе",
"precomment": "падыходзіць",
"examples": [
{
"be": "гэты касцюм яму ідзе",
"av": "гьаб (гьеб) костюм досда рекъолеб буго"
}
]
},
{
"text": "бачӏине, босун бачӏине",
"precomment": "дастаўляцца",
"examples": [
{
"be": "чай ідзе з Каўказа",
"av": "чай Кавказалдаса бачӏуна"
}
]
},
{
"text": "тезе, кьезе, тӏамизе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "ісці на рызыку",
"av": "таваккал тӏамизе"
},
{
"be": "ісці на саступкі",
"av": "нух (бакӏ ва ц.) кьезе (тезе)"
}
]
},
{
"text": "унел (гьарулел) рукӏине",
"precomment": "мець месца, адбывацца",
"examples": [
{
"be": "паміж гэтымі краінамі ідуць перагаворы",
"av": "гьел пачалихъазда гьоркьор гара-чӏвариял унел (гьарулел) руго"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "ідзе!",
"av": "лъикӏ бугоха! бегьулаха!"
},
{
"be": "ісці на карысць",
"av": "хайиралъе, пайдаялъе ине; пайда бахине"
},
{
"be": "ісці насуперак",
"av": "разилъунгутӏизе, данде чӏезе"
},
{
"be": "ісці ў рост",
"av": "кӏудияб гӏезе лъугьине",
"comment": "о растениях"
},
{
"be": "ідсці ў нагу з часам",
"av": "заманалда рекъон хьвадизе, нахъе ккезе чӏунгутӏизе"
},
{
"be": "ісці замуж",
"av": "росасе ине"
},
{
"be": "ісці на дно",
"av": "гъанкъизе, тӏинде ине",
"comment": "о судне"
},
{
"be": "ісці на подпіс",
"av": "гъолбас гьабизе ине"
},
{
"be": "ісці на пасадку",
"av": "рещтӏине",
"comment": "о самолете и т. п."
},
{
"be": "ісці пад суд",
"av": "судалде ккезе"
},
{
"be": "ісці сваім чаргом",
"av": "жиндирго къагӏидаялда ине"
},
{
"be": "далей ісці няма куды",
"av": "тӏокӏаб ине бакӏ гьечӏо"
},
{
"be": "справы ідуць як па масле",
"av": "иш лъикӏ, нахулъан гӏадин, унеб буго"
},
{
"be": "справы ідуць да канца",
"av": "иш ахиралде щолеб буго"
},
{
"be": "справа ідзе на лад",
"av": "иш битӏа-бишун унеб буго"
},
{
"be": "не ідзе з галавы",
"av": "ракӏалдаса (ботӏролъа) унеб гьечӏо"
},
{
"be": "размова ідзе пра паездку",
"av": "сапаралъул хӏакъалъулъ бицунеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "ісціна",
"stress": 1,
"stem": "ИСТИН",
"forms": [
"истина"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъат",
"examples": [
{
"be": "гэта адпавядае ісціне",
"av": "гьеб хӏакъи-къаталда бугеб жо буго, гьеб уяб жо буго"
},
{
"be": "у гэтым ёсць доля ісціны",
"av": "гьелъулъ хӏакъикъаталъул бутӏа буго"
},
{
"be": "хаваць праўду",
"av": "хӏакъикъат бахчизе"
},
{
"be": "аб'ектыўная ісціна",
"av": "объективияб хӏакъикъат",
"labels": [
"философия"
]
}
]
}
]
}