Республикаялъул журналисталгун дандчӏвана ДРялъул тӏабигӏиял сурсатазул ва экологиялъул министр Ибрагьим Ибрагьимов.
Чара гьечӏого тӏуразе кколел экологиялъул масъалабазда гъорлъ гьес рехсана рищнидул суал.
Ибрагьимовасул рагӏабазда рекъон, рищни-къул бакӏариялда хурхун Сергей Меликовасул тӏадкъаялдалъун гъоркьиса хӏадурана хасаб проект. Гьениб республика бикьун буго лъабго бутӏаялде – северияб, централияб, югалъулаб. Гьелъул щибалда базе буго рищни-къул бацӏцӏад гьабулеб заводги, гьелдаса хадур хутӏарал жал ракьулъ рукъулеб полигонги.
Гьел полигоналги рукӏине руго гьанжесел тӏалабазда рекъон гьарурал. Исана лъагӏалил ахиралде хӏадурун рахъине ккола документал. Гӏага-шагарго 11-12 млрд гъурущ тӏад харж гьабизесеб кӏудияб проект ккола гьеб. Гьединго гӏурухъа рищни бакӏаризе хасал русби росизе руго Малмулкалъулгун ракьул суалазул министерствоялъ.
Букӏине кколеб куцалда, законалъ тӏалаб гьабухъе гьабураб кӏиго полигон гурони гьечӏо республикаялда – Гъизляралда ва Избербашалда. Гъоркьиса тӏатинабун, бацӏцӏад гьабун буго изну гьечӏого рищни балеб батараб 86 гохӏ.
Министрас абухъе, рищнидул масъала тӏубаялда бараб буго нилъехъе инвестор вачӏин-вачӏунгутӏи. Гьеб тӏубачӏого тараб районалде инвестор вачӏинищалиги щакаб жо буго.
Гьанже гьеб суал, гӏицӏго республикаялде рехун течӏого, улкаялъул даражаялдаго тӏубазе бугин бицана Ибрагьимовас.
Гьедин ран рахъун, 2025 соналъул байбихьуде хӏалтӏизе лъугьине ккола рищни бацӏцӏад гьабулел заводалги полигоналги (кинабниги анлъго объект).
«Гьел полигоназе бакӏ балагьизеги кутакалда захӏмат буго, хасго магӏарухъ. Масала, Бежтӏа участокалъул бетӏерас абуна дуца килищ битӏараб бакӏцин кьезе кӏоларин жинда полигоналъе. Ракьул 50 сотыхцин кӏоларин кьезе, щайин абуни, жив вачӏиналдего яги ричун, яги минаби, тукаби ва цогидаб бан, эркенаб бакӏ хутӏун гьечӏин шагьранухазда аскӏор. Нухазда аскӏорлъидалха полигонал рукӏине кколел. Рощнол 40 тонна баччизе кӏолел машинаби рачӏине руго гьенире. Кватӏичӏого дунго ун, балагьила щиб гьениб ургъизе бегьулебали», — ян бицана министр И. Ибрагьимовас.
Гьеб хъулухъалде ккун чанго моцӏ гурони гьечӏониги, карьеразул суалги цойиде ккезабизе байбихьанин жинцаян абуна гьес. Гьедин батӏибатӏиял карьерал хӏалтӏизаризе 200 лицензия кьун батун буго цӏитарав министрасда. Гьанже инвентаризация гьабидал, баянлъана гьезул 45 карьер хӏалтӏулеб гьечӏолъи. Ракьул категория хисизабизе бажарун гьечӏо гьезул бетӏергьабазухъа (росдал магӏишаталъул кӏваралъул бакӏалда — промышленнияб абун).
Гьединго 36 карьералъул хӏалтӏулъ тӏатана кӏуди-кӏудиял гъалатӏал. Гьез гьел лъугӏизарун руго. Гьединалго гӏунгутӏаби лъугӏизаризегӏан 17 карьералъе гьукъун буго хӏалтӏизе.
Жеги 13 карьералъе лицензия кьун буго сали бахъизе, 40 лицензия – чабах бахъизе, 90 – гач бахъизе, цо — гипсалъе, 12 – кирпич къотӏулеб хӏарщуе.
Карьеразулги жидер тӏалабалда гъоркье кколел цогидал объектазулги хӏалтӏуда хадуб халкквезе кватӏичӏого квадракоптерги босизе буго Ибрагьим Ибрагьимовас нухмалъи гьабулеб министерствоялъе цо гьесул гьалмагъас (миллионалдасаги цӏикӏкӏун гъурщиде).