Инвалидлъи гьабизе бегьулищ?
Цояз бегьулин, цогидаз бегьуларин абулелъул,
бокьилаан мухӏканлъи лъазе
Хӏурматияб редакция, дун ккола 40-йилъе рахарав чи. Бицинегӏанасеб унтиги дир чорхолъ гьечӏо, кӏола бокьарав хӏалтӏи гьабизеги. Амма цоккураб хӏалтӏи гьечӏолъиялъ гӏемераб гӏакъуба бихьула, магӏишат гьабулаго, хъизан-лъимал хьихьизе кколелъул, рес кканщинахъе Россиялъул цогидал регионазде уна бакӏал раялда хӏалтӏизе. Гьенисаги кидаго гуро нухбитӏун тӏадвуссунев: цо соналъ лъикӏ ккани, хадуселъ чӏового вуссуна. Гьединлъидал дие бокьун буго, ришватги кьун, инвалидлъи гьабизе. Гьеб бугелъулха щибаб моцӏалъ, дагьаб бугониги, рокъобе гӏарац бачӏунеб нух. Законалда рекъон гьеб иш гьабизе дир ихтияр гьечӏолъи лъала, амма, законалъ ихтияр кьоларинги абун, гьединал жал гьаричӏого нилъ тӏураларо. Кин бугониги, лъазе бокьилаан, сахав чияс инвалидлъиги гьабун, хӏукумат махсараде кквеялда шаргӏалъ щиб абулебали. Гьеб бегьуларин абулелги руго, амма изну кьолелги дандчӏвана. Бокьилаан мухӏканлъи лъазе. Гӏайиб гьабуге, цӏар хъвачӏого толеб буго.
Гьадинабго суалалъе жаваб кьолаго, Унсоколо районалъул имамасул заместитель Хӏабиб Гӏисаевас хъвалеб буго: «Аллагьас инсан вижана ва гьесде амруги гьабуна Жиндие лагълъи гьабейин, хӏалалаб ризкъиги кванан. Хӏакъаб жо, азарго нухалъ какичуриялда квен гьабуниги, хъубаб жо бацӏцӏалъуларо. Гьединабго хъубаб жо буго бикъун, риба гьабун, ришват кьун, яги гьереси бицун щвараб боцӏи. Цо-цояз абула, гьеб гӏарцул бетӏергьаби купруялда ругин ва пенсия-инвалидлъиги гьабула, гьезда тӏад налог лъолеб бугинги абун. Тӏоцебесеб иргаялда, балагьеха налог лъица лъида тӏад лъолеб бугебали? Хадубги, налог лъезе ккани, нилъер ватӏан Дарулхӏарбийищ (имамас рагъ лъазабураб) яги Даруссаламищ (ракълилаб) кколеб? Жиндие къваригӏараб мехалъ, рагъ лъазабун, къваригӏинчӏеб мехалъ, рекъел гьабун, гьединищ гъазаватал гьарулел рукӏарал исламалъул церехъабаз? Дунялалъулго гӏалимзабазул хӏукму буго Дагъистан ракълилаб бакӏ бугин абураб. Гьелде тӏадеги, капурзабазул боцӏи, гьересиги бицун, гьезухъа босизе бегьунгутӏиялъе ва гьезулгун лъикӏаб гьоркьоблъи гьабизе ккеялде Бичасул аварагас рихьизарурал мисалалги гӏезегӏан руго.
Цо нухалда, Бичасул Авараг Мадинаялъул базаралдасан унаго, бичулеб ролъулъ квер къазабула гьес ва ролъ жаниса биччун батула. Гьаб щибилан цӏехедал, вичарухъанас абула, цӏадги бан, биччанилан абун. Биччараб рахъ тӏаде щайха гьабичӏебин абула Аварагас ва тӏадеги жубала, гӏадамал гуккулев нилъер чи гурин. Базар буго бусурбабиги капурзабиги рачӏунеб бакӏ. Амма гьениб Аварагас абичӏо бусурбаби гуккугейин, капурзаби гуккейин. Гьединго гьересиял документалги гьарун боцӏи тӏалаб гьабулев чи махӏрумлъула кӏудияб ажру-кириялдасаги. Исламалда рекъон, хъизан-лъималазе напакъа балагьизе вахъарав чиясе букӏунелъулха кӏудияб кири.
Цо нухалда Бичасул Авараг асхӏабзабигун цадахъ унев вукӏун вуго Мадинаялъул къватӏахъан. Заманалдасан гьезда вихьула кӏудияб къаркъалаялъул гӏолохъанчи ва гьеб мехалда асхӏабзабаз абула гъазаваталде вачине гӏадав чи вихьулин гьадавилан. Гьеб рагӏарав Аварагас абула гьедин абугейин. Гьев жиндирго хъизан-лъималазе квен балагьизе, эбел-инсул мурад тӏубазе, жиндиего ризкъи тӏалаб гьабун къватӏиве вахъун ватани, гьев Алллагьасул нухда вугев чи вугин. Гьеле гьединаб кириги нахъчӏван, нилъеца нилъеего бокьун босулеб буго гӏакъуба-гӏазаб. Бусурманчиясда лъазе ккола Аварагас бицараб хӏадисги: «Тӏадегӏанав Аллагьас нужеда гьоркьор тӏабигӏатал рикьун руго ризкъи бикьун бугебго гӏадин. Тӏадегӏанав Аллагьас дунял кьола Жиндие вокьарасеги вокьичӏесеги, дин кьола гӏицӏго Жиндие вокьарасе. Дир напс кодоб бугев, Аллагьасхӏаги, лагъас ислам къабул гьабуларо гьесул ракӏги черхги мукӏурлъизегӏан, иманги лъоларо, гьесул мадугьал гьес гуккиялдасаги зулмуялдасаги божаравлъун вукӏинегӏан. Лагъас хӏарамалдалъун тӏалаб гьабураб боцӏи гьес напакъаде кьуни, гьелда баракат лъоларо, садакъаде кьуни, гьеб садакъа къабулги гьабуларо. Гьес гьеб нахъе цӏуниялдалъун гьев жужахӏалде цӏикӏкӏун гӏагарги гьавизе вуго. Тӏадегӏанав Аллагьас квешлъи квешлъиялдалъун, хъублъи хъублъиялдалъун бацӏцӏунаро, кинниги лъикӏлъиялдалъун квешлъи бацӏцӏуна» (Ахӏмад).