ДРялъул Роспотребнадзоралъ лъазабулеб буго ахираб заманалда нилъеца, хасго лъималаз кваналел нигӏматазулъ цӏикӏкӏунеб бугин транс-жиры (химикияб къагӏидаялдалъун хисизабураб нах, беэнлъи) ва гьелъ сахлъиялъе заралги гьабулин.
Лъималазе хӏадурулеб кванилъ транс-жир хӏалтӏизабизе гьукъун буго РФялда, кванил нигӏматал гьарулел фабрикабаздаги гьеб гӏемер хӏалтӏизабуларо. Амма, гали бахъанщинал бакӏазда дандчӏвалел, хехаб къагӏидаялъул квен хӏадурулел бакӏазда гьелъул кӏварго гьабуларо, гьениса босулеб кванилъ (фастфуд) цӏикӏкӏун букӏуна заралияб беэнлъи.
Транс-жирал лъугьуна хурдузул нах чанго нухалда гьализабун, чанго нухалда цого нахулъ кванил нигӏматал режулел ругони. Къватӏазда яги хехго квен гьабулел кафе-рестораназда картошка-фри, пирожкаби ва цогидабги бежулелъул, гӏемерисеб мехалда нах хисуларо, гьебин абуни, кӏиабилеб ва лъабабилеб нухалда гьализабуралдаса сахлъиялъе заралияблъун лъугьуна.
Клиникиял цӏех-рехаз бихьизабуна транс-жирал хӏалтӏизариялъ рекӏел унтаби лъугьиналъе хӏинкъи цӏикӏкӏунеб букӏин. Гьелъ бидурихьал жанисан загӏип гьарула, бидулъ холестерин цӏикӏкӏинабула. Гьеб беэнлъи гӏемер хӏалтӏизабулезул чехь гьорола. Цо-цояз абулеб буго рак унтицин лъугьине бегьулин кванилъ транс-жирал гӏемер хӏалтӏизариялъ.
Транс-жирал дандчӏвала маргариналъулъ, хурдузул лъамияб нах къвакӏизабун лъугьараб нигӏматалъулъ, фритюралъуб, микроволновкабазда жаниб бежизеян хӏадур гьабун бичулеб тӏепулеб цӏоросаролъулъ (попкорн), фастфудазда (хехго квен гьабулел бакӏазда режарал нигӏматал, масала, гӏанкӏу, ччугӏа, гамбургерал, картошка-фри ва гь.ц.), чадил нигӏматазулъ (кексал, пирожниял, пончикал) рахьдал бакӏалда хӏалтӏизарулел нигӏматазулъ, картошкадул ва цӏоросаролъул чипсазулъ, хӏадур гьарурал цӏорорал нигӏматазулъ (пицца, гьанал пирогал) ва гь.ц.
Нагагь этикеткаялда «частично гидрогенизированные масла» абун хъван батани, гьел ккола транс-жирал. 2018 соналдаса байбихьун РФялда гьукъараб буго 2 проценталдаса цӏикӏкӏун транс-жирал гъорлъ бугеб маргарин, кондитерлъиялъул, кулинариял нигӏматал къватӏире риччазе ва ричизе.