Гьал къоязда ДРялъул Росдал магӏишаталъул ва кванил нигӏматазул министерствоялда хӏукуматалъул председателасул заместитель Нариман Гӏабдулмутӏалибовасул нухмалъиялда гъоркь тӏобитӏана социалиял идарабазде гьитӏичазе кьезе кванил нигӏматал росиялъул рахъалъ суалал рорхараб данделъи. Гьелъул аслияб мурад букӏана Махӏачхъалаялъул социалиял идарабазде ричун росулел нигӏматал жидехъ кьураб багьаялде дандекколареб, къадараб бати ва тӏокӏалъ гьединал хӏужаби ккеларедухъ хӏалтӏи гӏуцӏи.
Данделъиялда гӏахьаллъана ДРялъул Росдал магӏишаталъул ва кванил нигӏматазул, Захӏматалъул ва социалияб цебетӏеялъул, Лъай кьеялъул, Сахлъи цӏуниялъул, Спорталъул министерствабазул хӏалтӏухъаби, гьединго ДРялъул госзакупкабазул комитеталъул, Роспотребнадзоралъул, Россельхознадзоралъул, Жамгӏияб палатаялъул вакилзаби.
Цебегӏанги школаздагун яслиахазда лъималазул сахлъиялъе заралиял жал гъорлъ жубараб, учузаб нах кванилъ хӏалтӏизабулеб батун, ДРялда бугеб Россиялъул Цӏех-рехалъул управлениялъ уголовнияб дело рагьун букӏана «Махӏачхъалапродукт» абураб муниципалияб идараялъул рукӏарал нухмалъулезда тӏад. Гьез лъай кьеялъул идарабазде щвезабулеб нигӏматалъул къадаралъул ва даражаялъул халгьабичӏого, школаздегун ясли-ахазде кванил нигӏматал росулел хӏалтӏухъабигун къотӏикъайги гьабун ришватал росулел ругин абураб гӏайиб гӏунтӏизабулеб букӏана.
Лъималазул сахлъиялда барахщичӏого, жидеего хайир кколедухъ, гьезул кванилъ хӏилла-рекӏкӏ гьабулел какун ва гьеб ришватчилъи цӏикӏкӏараб пиша роцӏинабизе мурадгун кӏвар бугеб масъала борхана ДРялъул Жамгӏияб палатаялъул председателасул кумекчи Гӏалибег Гӏалиевас.
Гьес бицана щарил нахинги абун бичулеб пальмаялъул нах гъорлъ жубараб, нахуда релълъараб жо, базаралда бичулелдаса кӏиго нухалъ хираго бичулеб батанин пачалихъиял лъай кьеялъул идарабазе. Гьеб нах лъималазул сахлъиялъе заралияб букӏин чӏезабуна Роспотребнадзоралъги. Гьес бихьизабуна, 23 октябралда ДРялъул бетӏер Сергей Меликовасги социалиял идарабазе росулел кванил нигӏматазул даража какараблъи.
Гӏалибег Гӏалиевас данделъиялда гӏахьаллъарал министерствабазул хӏалтӏухъабазда цебе суал борхана росдал магӏишаталъул рахъалъ цебетӏураб, 2022 соналда 853 азаргогӏанасеб гӏака хьихьараб, 940 000 тонна рахь кьолеб республикаялда лъималазе квание хӏалтӏизаризе рахьдал нигӏматал цогидал республикабаздаса щай росизе кколелин абун.
Гьеб масъалаялда тӏаса Гӏ. Гӏалиевас гьадин бицана «Хӏакъикъат» газеталъе:
Лъималазул сахлъиялде кӏвар кьолеб гьечӏо
— Нилъер лъималазул сахлъи цӏуниялъул кӏвар бугеб данделъи тӏобитӏана ДРялъул Росдал ма гӏишаталъул министерствоялда. Гьенире ахӏун рукӏарал лъималазул сахлъиялдаги, гӏумру гьабиялъул даражаялдаги хурхарал министерствабазул нухмалъулел рачӏинчӏо.
Лъималазе квен гьабизелъун нигӏматал ричун росулеб идараялдайин абуни рукӏине ккола гӏицӏго щолеб харжалъул пикру гьабулел хӏакимзаби гурел, унго-унгоги лъималазул сахлъиялъул ургъел гьабулел, гьеб суалалъ ракӏ унтарал гӏадамал. Жидерго лъималазде гӏадаб бербалагьи букӏине ккола гьезул ясли-ахазул ва школазул лъималаздехун.
Кванил нигӏматазда бараб буго лъималазул сахлъи. Гьеб жагъаллъани, лъимал цӏалулъги нахъе ккола, цогидал захӏмалъабиги раккула.
Лъималазул сахлъи цӏуниялъул суалал рорхараб данделъиялде рачӏинчӏо ДРялъул я сахлъи цӏу ниялъул, я лъай кьеялъул, я захӏматалъулгун социалияб цебе тӏеялъул министрал.
Лъай кьеялъул идарабазде нилъерго республикаялда гьабулеб бацӏцӏадаб нигӏмат босизе квалквал гьабулеб буго ишги лъаларел, хӏалтӏизеги бажаруларел чагӏаз. Лъиего балъгояб жо гуро гьеб идараялъул нухмалъиялде гӏадатиял гӏадамал кколареблъиги.
Лъималазе квен гьабизелъун нигӏматал ричун росулеб идараялдайин абуни рукӏине ккола гӏицӏго щолеб харжалъул пикру гьабулел хӏакимзаби гурел, унго-унгоги лъималазул сахлъиялъул ургъел гьабулел, гьеб суалалъ ракӏ унтарал гӏадамал. Жидерго лъималазде гӏадаб бербалагьи букӏине ккола гьезул ясли-ахазул ва школазул лъималаздехун.
Докладал хӏажат гьечӏо
Исана пачалихъалъ «Махӏачхъалапродукталъе» 800 миллион гъурущ биччан букӏана лъималазул ахазде хьвадулезе ва школлъималазе мадараб квен босизе.
Цебеги гьеб суал гӏемер борхулаан дица. Аслияб жо буго лъималазе квен босулеб бакӏалда рукӏине кколел хӏалтӏухъабазул суал. Нижеца гӏуцӏана жамгӏияб совет. Лъималазул ахазда, школазда кинаб квен кьолеб бугебали халгьабулел экспертал тӏаса рищана.
Баркала буго Нариман Гӏабдулмутӏалибовасе дица борхараб суалалъухъги гӏинтӏамун, лъималазул кванил ва сахлъиялъул хӏакъалъулъ кӏвар бугеб данделъи тӏобитӏаралъухъ. Гьеб данделъиялдаса хадубги хӏукму гьабуна, лъималазул сахлъиялъе зарал бугел нигӏматал школаздагун ясли-ахазда хӏалтӏизариялъул хӏужаби тӏокӏалъ такрарлъиларедухъ хӏалтӏи гьабизе.
Вице-премьерас лъазабуна гьеб суалалде тӏокӏалъ тӏадруссинаредухъ чӏванкъотӏараб хӏукму гьабулеб цоги данделъи тӏобитӏизе бугин.
Гьес абуна, лъималазул сахлъиялъе заралги гьабун, гьелдаса хайир босулел Аллагьасукьа хӏинкъизе кколин. Гьеб суалалда тӏасан данделъиялда докладал цӏаларал министерствабазул ва цогидал идарабазул вакилзабазда Н. Гӏабдулмутӏалибовас абуна, нужер докладал хӏажат гьечӏин, лъималазул кванирукъал унтичӏого рукӏиналъе хӏалтӏи гьабизе кколин абун.
«Махӏачхъалапродукталъул» цӏияв нухмалъулевгунги кӏалъана дун. Дие рекӏее гӏуна гьесул пикрабиги хӏалтӏудехун бугеб бербалагьиги. Гьесие квербакъи гьабизе буго дицаги. Гьес рагӏи кьуна лъималазул сахлъиялъе гӏоло хӏалтӏи ракӏбацӏцӏадго гьабизе ва социалиял идарабазе бо сулеб кванил нигӏматалъул даражаялда хадуб халкквезе.
Нилъерго гьаниб гьабураб щай босулареб?
Ахираб 15 соналда жаниб рахьдал нигӏматал гьарулел нилъерго республикаялдаса предпринимателал школазде нигӏматал росизелъун производителазда гьоркьоб тӏобитӏулеб конкурсалда бергьине толел гьечӏо.
Ахираб 15 соналда жаниб рахьдал нигӏматал гьарулел нилъерго республикаялдаса предпринимателал школазде нигӏматал росизелъун производителазда гьоркьоб тӏобитӏулеб конкурсалда бергьине толел гьечӏо. Гьеб буго гӏемерал соназда намус гьечӏел нухмалъулез хӏалтӏизабулеб бугеб, ругьунлъараб къагӏида. Нилъерго производителал гьоркьоре ккеларедухъ ургъараб къагӏида буго гьеб.
Гьеб буго гӏемерал соназда намус гьечӏел нухмалъулез хӏалтӏизабулеб бугеб, ругьунлъараб къагӏида. Нилъерго производителал гьоркьоре ккеларедухъ ургъараб къагӏида буго гьеб.
Гьел конкурсаздаги бергьуна Дагъистаналда дандеккун гӏезегӏанго дагьаб къадаралда гӏачи хьихьараб (123000 гӏака) Кабардино-Балкариялъул производителал. Гьедин босулеб нигӏматги учузаб букӏуна. Учузлъиялъе гӏиллалъунги ккола унго-унгоял нигӏматазул бакӏалда ба къвазабураб рахь ва пальмаялъулаб жубараб нах босулеб букӏин.
Гьединго Дагъистаналъул лъимал кваназаризе Удмуртиялдаса баччулеб батана рахьдал нигӏмат. Ришватчилъиялъул къагӏидаялда нигӏ матал росун ругьуназ нилъе р производителал аскӏоре къазе толаро, нилъерго гьаниб гьабураб бацӏцӏадаб нигӏмат босани, гьезие гӏарац тӏокӏлъуларелъул.
Нигӏматал росулеб идараялъ тендер тӏобитӏулеб мехалда, гӏада тияздаса гӏодорегӏанал багьаби хъвалел руго. Гьединаб багьаялде нигӏмат бичун нилъер производителазе хайирги щоларо.
Нилъер производителал хӏадур руго жидерго нигӏматал учузго ричизе, жидеегоги зарал кколареб хӏалалда. Боцӏуе кьолеб кормаялъухъги, нигӏматал гьарулаго гьезда тӏад гьабураб харжги рикӏкӏун, гьелдаса гӏодобе кколареб багьаялде бичизе хӏадур руго гьел.
Дица данделъиялдаги абуна лъикӏаблъун букӏинин анцӏго соналдасаги цӏикӏкӏун заманаялъ нигӏматал ричулел ругел, щаклъи гьечӏел производителал гурони къецалда гьоркьоре къазе риччачӏониян.
Бегьула гьезул нигӏматазухъ халгьабулеб хасаб комиссия гӏуцӏизеги.
Патӏимат СУЛТӏАНМУХӏАМАДОВА