{
"word": "-e",
"forms": [
"ко"
],
"senses": [
{
"comment": "“к” предлогалъул бакӏалда цо хасал хӏарпазул цолъиялда цебе хӏалтӏизабулеб предлог",
"examples": [
{
"tr": "ağza",
"av": "кӏалдибе"
},
{
"tr": "herkese",
"av": "киназдего"
},
{
"tr": "dibe",
"av": "тӏинде"
}
]
}
]
}
{
"word": "-e",
"homonym": 1,
"forms": [
"на"
],
"senses": [
{
"text": "жинда, -де",
"precomment": "ismin -i haliyle ('nereye' sorusuna)",
"examples": [
{
"tr": "kitabı masaya koymak",
"av": "тӏехь столалда лъезе"
},
{
"tr": "sandalyeye oturmak",
"av": "бакӏида гӏодов чӏезе"
},
{
"tr": "ağaca tırmanmak",
"av": "гъотӏоде вахине"
},
{
"tr": "güneye gitmek",
"av": "югалде (рекӏун) ине"
},
{
"tr": "fabrikaya gitmek",
"av": "заводалде ине"
}
]
},
{
"text": "бакӏалъулаб падеж",
"precomment": "locatif ile ('nerede' sorusuna)",
"examples": [
{
"tr": "kitap masanın üstünde duruyor",
"av": "тӏехь столалда буго"
},
{
"tr": "plenumda bulunmak",
"av": "пленумалда гӏахьаллъизе"
},
{
"tr": "köyün birinci işçisi",
"av": "росулъ тӏоцевесев хӏалтӏухъан"
}
]
},
{
"precomment": "ismin i hâliyle",
"examples": [
{
"tr": "bir saat geç kalmak",
"av": "сагӏаталъ кватӏизе"
},
{
"tr": "iki günlüğüne",
"av": "кӏиго къоялъе"
},
{
"tr": "kış için",
"av": "хасалоялде"
}
]
},
{
"precomment": "hâl ekiyle...",
"examples": [
{
"tr": "haftaya geleceğim",
"av": "тӏасияб анкьалъ вачӏина"
},
{
"tr": "geçenlerde",
"av": "гьал къоязда"
},
{
"tr": "güneş batarken",
"av": "бакъ тӏерхьунеб мехалъ"
},
{
"tr": "şafak vakti; tan ağrırken",
"av": "рогьалилъ"
}
]
},
{
"precomment": "ismin i hâliyle (çarpma ve bölmede)",
"examples": [
{
"tr": "altıyı üçe bölmek",
"av": "анлъго лъабиде бикьизе"
},
{
"tr": "üçü üçle çarpmak",
"av": "лъабго лъабилъ кьабизе"
}
]
},
{
"precomment": "ismin i haliyle",
"examples": [
{
"tr": "babasına benziyor",
"av": "дов инсуда релълъарав вуго"
}
]
},
{
"precomment": "ismin -i hali ile (alet belirtirken)",
"examples": [
{
"tr": "mantoyu düğmelerine kadar iliklemek",
"av": "тӏолалго маргъалаз пальто рахазе"
},
{
"tr": "anahtarla kilitlemek",
"av": "кӏулалъ рахазе"
}
]
},
{
"precomment": "vasıta hâli ile",
"examples": [
{
"tr": "yağda kızartmak",
"av": "нахулъ бежизе"
},
{
"tr": "keman çalmak",
"av": "чагъанаялда бакъан бачине"
},
{
"tr": "makinede dikmek",
"av": "машинаялда (машинаялъ) букъизе"
}
]
},
{
"precomment": "ismini i-hali ile (fiziksel bir kusuru belirtirken)",
"examples": [
{
"tr": "tek kulağı sağır",
"av": "цояб гӏинда гӏинкъав"
}
]
},
{
"text": "лъиениги, сундуениги хӏажатаб, тараб",
"precomment": "ismin i haliyle",
"examples": [
{
"tr": "iki kişilik oda",
"av": "кӏигоязе бугеб рукъ"
}
]
},
{
"text": "мурад бихьизабулеб мехалъ",
"precomment": "ismin i haliyle",
"examples": [
{
"tr": "elbise kumaşı",
"av": "гурдие ххам"
},
{
"tr": "geçiş izni",
"av": "ине ихтияр"
}
]
},
{
"text": "къадаралъул батӏалъи бихьизабизе",
"precomment": "ismin -i haliyle",
"examples": [
{
"tr": "bir ay önce",
"av": "моцӏалъ цебе"
}
]
},
{
"text": "лъугьабахъиналъул хасият, шартӏ бихьизабулаго",
"precomment": "ismin-i haliyle (eylemin niteliğini, koşullarını belirtirken)",
"examples": [
{
"tr": "karnının üstünde sürünmek",
"av": "чахьалда хъурщизе"
}
]
},
{
"precomment": "ifadeler",
"examples": [
{
"tr": "aç karnına",
"av": "кванирукъ чӏобого букӏаго (мачӏикьго)"
},
{
"tr": "yeni usul",
"av": "цӏияб куцалъ"
},
{
"tr": "ertesi gün",
"av": "хадусеб къоялде"
},
{
"tr": "gelecek yıl",
"av": "тӏасияб соналде"
},
{
"tr": "olur da ...",
"av": "нагагь гьедин ккани, ..."
},
{
"tr": "gözlerimizin önünde",
"av": "нильер берда цебе"
}
]
}
]
}
{
"word": "-e",
"homonym": 2,
"forms": [
"на"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"edat"
],
"senses": [
{
"text": "ма",
"precomment": "al",
"examples": [
{
"tr": "deftere",
"av": "ма тетрадь",
"comment": "босе"
},
{
"tr": "hadi oradan! / şuna bak!",
"av": "ма дуе, босе гьанже!"
}
]
}
]
}
{
"word": "-e",
"homonym": 3,
"forms": [
"на"
],
"precomment": "önek, şunun türetilmesinde kullanılır:",
"senses": [
{
"precomment": "fiillerin",
"examples": [
{
"tr": "toplamak",
"av": "бакӏаризе"
},
{
"tr": "yazmak",
"av": "хъвазе"
},
{
"tr": "rastlamak; çarpmak",
"av": "тӏаде ккезе"
}
]
},
{
"precomment": "isimler",
"examples": [
{
"tr": "önlük",
"av": "карандабухь"
},
{
"tr": "kolluk",
"av": "къвалидаххел",
"comment": "хӏалтӏулеб мехалда, къвалал чороклъичӏого рукӏине, тӏасан ххолел бащдал къвалал (цоябкъвал)"
},
{
"tr": "dizlik",
"av": "накалдабухь, накалдаххел",
"comment": "наку цӏунизе"
}
]
},
{
"precomment": "sıfatlar",
"examples": [
{
"tr": "göğüs",
"av": "каранда балеб"
},
{
"tr": "masaüstü",
"av": "столалда тӏад лъолеб"
},
{
"tr": "duvar saati",
"av": "къадада балеб"
}
]
},
{
"precomment": "zarfların",
"examples": [
{
"tr": "sıkıca",
"av": "щулаго"
},
{
"tr": "kesinlikle",
"av": "кьварун"
},
{
"tr": "iyice kurutulmuş",
"av": "бакъвазегӏан"
}
]
}
]
}