{
"word": "істари",
"stress": 1,
"forms": [
"исстари"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "некӏогоялдаса, умумалъанго, цебе заманалдасаго",
"examples": [
{
"uk": "так здавен ведеться",
"av": "умумалъанго гьедин билълъанхъун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "істерик",
"stress": 4,
"forms": [
"истерик"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "нервазул унти бачӏунев чи, истериялъ унтарав чи"
}
]
}
{
"word": "істерика",
"stress": 4,
"forms": [
"истерика"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда нервал рагъарун, унти бачӏин"
}
]
}
{
"word": "істеричка",
"stress": 6,
"forms": [
"истеричка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "нервазул унти бачӏуней гӏадан, истериялъ унтарай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "істеричний",
"stress": 6,
"forms": [
"истерический",
"истерическая",
"истерическое"
],
"see_also": [
{
"target": "истеричный",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "істеричний",
"stress": 6,
"forms": [
"истеричный",
"истеричная",
"истеричное"
],
"senses": [
{
"text": "истериялъулаб; истерия бачӏараб"
}
]
}
{
"word": "істерія",
"stress": 6,
"forms": [
"истерия"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "истерия",
"comment": "хӏалуцараб гӏоди-релъи ва хехго ццин бахъин жиндие хасиятаб нервабазул унти"
},
{
"text": "кьалха-риххи",
"precomment": "лихоманкова діяльність",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "воєнна істерія",
"av": "рагъулаб кьалха-риххи"
}
]
}
]
}
{
"word": "істий",
"stress": 1,
"forms": [
"истый",
"истая",
"истое"
],
"senses": [
{
"text": "унго-унгояб, букӏине кколеб",
"precomment": "справжній",
"examples": [
{
"uk": "справжній вчений",
"av": "унго-унгояв гӏалимчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "істина",
"stress": 1,
"stem": "ИСТИН",
"forms": [
"истина"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъат",
"examples": [
{
"uk": "це відповідає істині",
"av": "гьеб хӏакъи-къаталда бугеб жо буго, гьеб уяб жо буго"
},
{
"uk": "у цьому є частка істини",
"av": "гьелъулъ хӏакъикъаталъул бутӏа буго"
},
{
"uk": "приховувати істину",
"av": "хӏакъикъат бахчизе"
},
{
"uk": "об'єктивна істина",
"av": "объективияб хӏакъикъат",
"labels": [
"философия"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "істинний",
"stress": 1,
"stem": "ИСТИНН",
"forms": [
"истинный",
"истинная",
"истинное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъияб, хӏакъаб, уяб, унго-унгояб, битӏараб",
"examples": [
{
"uk": "справжнє становище",
"av": "хӏакъикъияб хӏал"
},
{
"uk": "істинна правда",
"av": "уяб жо"
},
{
"uk": "істинний сенс",
"av": "битӏараб магӏна"
},
{
"uk": "справжній друг",
"av": "унго-унгояв гьудул"
},
{
"uk": "справжній митець",
"av": "унго-унгояв художник"
},
{
"uk": "направити на шлях істинний",
"av": "битӏараб нухде вачине, витӏун ккезавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "істинно",
"stress": 1,
"forms": [
"истинно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакълъун, хӏакъикъаталда, унго-унго"
}
]
}
істинність; правдивість
сообщить о неточности{
"word": "істинність; правдивість",
"stress": 1,
"forms": [
"истинность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъияб букӏин"
}
]
}
{
"word": "істлівати",
"stress": 7,
"forms": [
"истлевать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "истлеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "істліти",
"stress": 5,
"stem": "ИСТЛЕ",
"forms": [
"истлеть"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "туризе",
"precomment": "згнити",
"examples": [
{
"uk": "матерія зітліла",
"av": "ххам турана",
"comment": "турун хвана"
}
]
},
{
"text": "рорун лъугӏана",
"precomment": "згоріти",
"examples": [
{
"uk": "всі вуглики з тліли",
"av": "киналго хӏенхӏал рорун лъугӏана",
"comment": "хӏуралде сверана"
}
]
}
]
}
{
"word": "істопити",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"истопить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "бакизе",
"precomment": "піч"
},
{
"text": "бухӏун лъугӏизабизе",
"precomment": "витратити на топку",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "витопити цілий віз дров",
"av": "тӏубараб гьоко цӏулал бухӏун лъугӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "істопити",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"истопить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "биинабизе",
"precomment": "що, розплавити",
"examples": [
{
"uk": "витопити все сало",
"av": "кинабго, тӏолабго тӏатӏи биинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "історизм",
"stress": 6,
"forms": [
"историзм"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "историзм",
"comment": "киналго жалазухъ, лъугьа-бахъиназухъ ва ц. гьезул историялъулаб цебетӏеялда хурхун балагьи"
}
]
}
{
"word": "історик",
"stress": 4,
"forms": [
"историк"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "историк, тарихчи, историялъул специалист — гӏалимчи; историялъул факультеталъул студент"
}
]
}
історико-літературний
сообщить о неточности{
"word": "історико-літературний",
"stress": 17,
"forms": [
"историко-литературный",
"историко-литературная",
"историко-литературное"
],
"senses": [
{
"text": "историялъулабгун литературияб, тарихиябгун адабияталъулаб"
}
]
}
історико-революційний
сообщить о неточности{
"word": "історико-революційний",
"stress": 18,
"forms": [
"историко-революционный",
"историко-революционная",
"историко-революционное"
],
"senses": [
{
"text": "историялъулабгун революциялъулаб"
}
]
}
{
"word": "історичний",
"stress": 6,
"stem": "ИСТОРИЧЕСК",
"forms": [
"исторический",
"историческая",
"историческое"
],
"senses": [
{
"text": "тарихияб; историялъулаб",
"examples": [
{
"uk": "історична наука",
"av": "тарихияб гӏелму"
},
{
"uk": "історичний документ",
"av": "тарихияб документ"
},
{
"uk": "історичний факт",
"av": "тарихияб хӏужжа"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ кӏвар бугеб",
"precomment": "знаменний",
"examples": [
{
"uk": "історична перемога",
"av": "цӏакъ кӏвар бугеб бергьенлъи"
},
{
"uk": "історична дата",
"av": "цӏакъ кӏвар бугеб тарих"
},
{
"uk": "історичне рішення",
"av": "цӏакъ кӏвар бугеб, тарихияб хӏукму"
}
]
}
]
}
{
"word": "історіограф",
"stress": 10,
"forms": [
"историограф"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "историограф",
"comment": "историографиялъул специалист"
}
]
}
{
"word": "історіографія",
"stress": 10,
"forms": [
"историография"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "историография",
"comment": "тарихияб лъай цебетӏеялъул ва гьелъул методазул хӏакъалъулъ бугеб гӏелму"
},
{
"text": "историография",
"comment": "цо периодалъул яги проблемаялъул хӏакъалъулъ хъварал киналго тарихиял цӏех-рехалъулал хӏалтӏаби"
}
]
}
{
"word": "історія",
"stress": 4,
"forms": [
"история"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "история, тарих",
"examples": [
{
"uk": "історія Російської держави",
"av": "Россиялъул пачалихъалъул история"
},
{
"uk": "історія його життя",
"av": "досул гӏумруялъул история"
},
{
"uk": "історія хвороби",
"av": "унтул история"
},
{
"uk": "давня історія",
"av": "некӏсияб история"
},
{
"uk": "найновіша історія",
"av": "бищунго цӏияб история"
},
{
"uk": "історія мистецтв",
"av": "искусствоялъул тарих (история)"
}
]
},
{
"text": "хабар, къиса",
"precomment": "оповідання",
"examples": [
{
"uk": "розповідати різні історії",
"av": "батӏи-батӏиял харбал рицине"
},
{
"uk": "це довга історія",
"av": "гьеб халатаб къиса (хабар) буго"
},
{
"uk": "от і вся історія",
"av": "гьеле тӏолабго къиса (хабар)"
}
]
},
{
"text": "лъугьа-бахъин",
"precomment": "подія, явища",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "з ним трапилася смішна історія",
"av": "досул релъизе бачӏунеб (кепаб) лъугьа-бахъин ккана"
}
]
}
]
}
{
"word": "істоскуватися",
"stress": 9,
"forms": [
"истосковаться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда чӏалгӏине (урхъизе, ракӏ щвезе)",
"precomment": "за ким-чим",
"examples": [
{
"uk": "сумувати за домом",
"av": "рокъобе кутакалда ракӏ щвезе, рукъалъухъ кутакалда чӏалгӏине"
},
{
"uk": "знемагати від туги в самотності",
"av": "янгъизлъуда чӏалгӏун бизарлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "істота",
"stress": 8,
"homonym": 1,
"forms": [
"существо"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "аслу, аслияб кӏвар",
"examples": [
{
"uk": "суть питання",
"av": "суалалъул аслияб кӏвар"
},
{
"uk": "говорити по суті",
"av": "аслияб жо абизе, бицине"
}
]
}
]
}
{
"word": "істота",
"stress": 8,
"homonym": 2,
"forms": [
"существо"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "чӏагояб жо, рухӏ бугеб жо",
"comment": "щиб бугониги",
"examples": [
{
"uk": "жива істота",
"av": "рухӏ бугеб жо, рухӏчӏаголъи; нусабго лага, рухӏ-жан"
}
]
}
]
}
{
"word": "істотний",
"stress": 4,
"forms": [
"существенный",
"существенная",
"существенное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ кӏвар бугеб, бищун кӏвар бугеб"
},
{
"text": "хӏакъикъияб"
}
]
}
{
"word": "істукан",
"stress": 6,
"forms": [
"истукан"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "зани, хӏехь",
"precomment": "статуя, ідол",
"comment": "некӏо заманалда мажусияз, аллагьлъун ккун, жиндие лагълъи гьабулеб букӏараб инсанасда релълъен-хъвай бугеб ганчӏил зани",
"examples": [
{
"uk": "стояти стовпом",
"av": "хӏехь гӏадин чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "іступитися",
"stress": 6,
"forms": [
"иступиться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "бал тӏехӏине, свине, лебаллъи хвезе",
"examples": [
{
"uk": "ніж зовсім затупився",
"av": "нус тӏубанго свана, носол тӏубанго лебаллъи хвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "іступленість",
"forms": [
"исступлённость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"see_also": [
{
"target": "исступление",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "іступління",
"stress": 8,
"stem": "ИССТУПЛЕНИ",
"forms": [
"исступление"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏал бачӏин, рекӏедаса ин, кутакалда хӏалуцин",
"examples": [
{
"uk": "довести кого-небудь до сказу",
"av": "щивниги рекӏедаса инавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "іступілий",
"forms": [
"исступлённый",
"исступлённая",
"исступлённое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏал бачӏараб, рекӏедаса араб, цӏакъ хӏалуцараб",
"examples": [
{
"uk": "шалений погляд",
"av": "хӏал бачӏараб бербалагьи (балагьи)"
}
]
}
]
}