ине

{
  "word": "ине",
  "stress": 1,
  "forms": [
    "ине",
    "уна",
    "ина",
    "ана",
    "а"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ісці, адыходзіць, ехаць, пакідаць, ляцець, адпраўляцца і г. д.",
      "comment": "паказвае рух у напрамку да таго, хто гаворыць",
      "examples": [
        {
          "av": "лъелго ине",
          "be": "ісці пешшу"
        },
        {
          "av": "нахъе ине",
          "be": "адыходзіць, адысці; ад'язджаць, ад'ехаць адкуль-небудзь"
        },
        {
          "av": "поездалтӏа рекӏун ине",
          "be": "паехаць цягніком"
        },
        {
          "av": "росулъа къватӏиве ине",
          "be": "выехаць з аула"
        },
        {
          "av": "самолёталтӏа рекӏун ине",
          "be": "ляцець самалётам"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏуде ине",
          "be": "ісці (пайсці) на працу"
        },
        {
          "av": "чотӏа рекӏун ине",
          "be": "ездзіць вярхом [на коне]"
        },
        {
          "av": "мун киве унев вугев?",
          "be": "куды ты ідзеш?"
        },
        {
          "av": "унгеха, ле",
          "be": "не адыходзь-ка"
        },
        {
          "av": "эбел дозда цадахъ инчӏо",
          "be": "маці не пайшла з імі"
        },
        {
          "av": "уне-унев хутӏаги мун",
          "be": "хай застаешся ты заўсёды ў пуці; хай не вернешся ты",
          "labels": [
            "лаянкавае слова",
            "выраз"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ісці, пайсці, паехаць і г. д. па чым-небудзь, праз што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "поезд кьотӏасан ана",
          "be": "цягнік прайшоў праз мост"
        },
        {
          "av": "автобус гьаб нухдасан уна",
          "be": "аўтобус ходзіць па гэтай дарозе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ісці, весці куды-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "гьаб нухдасан Гъунире уна",
          "be": "гэтая дарога вядзе ў Гуніб"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "выходзіць замуж",
      "examples": [
        {
          "av": "росасе ине",
          "be": "выйсці замуж"
        },
        {
          "av": "ригьнаде ине",
          "be": "уступіць у шлюб"
        },
        {
          "av": "дой къороласе ана",
          "be": "яна выйшла за ўдаўца"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ісці, патрабавацца, расходавацца",
      "examples": [
        {
          "av": "гурдее уна кӏиго метр ххамил",
          "be": "на сукенку ідзе два метры тканіны"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ісці, мець збыт",
      "examples": [
        {
          "av": "унареб къайи",
          "be": "няхадаўны тавар"
        },
        {
          "av": "унареб гӏабаси, босулареб гъурущ",
          "be": "нехадавы двухгрывеннік, рубель, які не прымаецца [у гандлёвых кропках]",
          "labels": [
            "прымаўка"
          ],
          "comment": "звычайна пра старую дзеву"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ісці, хадзіць; праходзіць, прайсці",
      "comment": "пра час",
      "examples": [
        {
          "av": "заман ана",
          "be": "час прайшоў"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ісці, пайсці",
      "comment": "з няпэўным займеннікам",
      "examples": [
        {
          "av": "цӏализе ине",
          "be": "пайсці вучыцца"
        },
        {
          "av": "хехго ине",
          "be": "пайсці хутка"
        },
        {
          "av": "инчӏого къоги беццуге, вихьичӏого чиги веццуге",
          "be": "не хвалі дзень, пакуль не пройдзе, не хвалі чалавека, пакуль не пазнаеш",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "text": "дзецца, падзецца",
      "examples": [
        {
          "av": "дир тӏехь кибе араб?",
          "be": "дзе падзелася мая кніга?"
        },
        {
          "av": "къадкида лъала гӏодоса кибего унареблъи, гьелъ цин туртидаса кванала мугь",
          "be": "верабей ведае з падлогі зерне нідзе не дзенецца, ён спачатку з паласа [на якім сушыцца зерне] есць яго",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "comment": "з дзеяпрыслоўем іншага дзеяслова выступае ў ролі дапаможнага дзеяслова",
      "examples": [
        {
          "av": "бахъун ине",
          "be": "устаць і пайсці"
        },
        {
          "av": "бачун ине",
          "be": "павёсці што-небудзь; выкрасці што-небудзь"
        },
        {
          "av": "бекерун ине",
          "be": "пабегчы"
        },
        {
          "av": "боржун ине",
          "be": "паляцець"
        },
        {
          "av": "бортун ине",
          "be": "выпасці"
        },
        {
          "av": "борчӏун ине",
          "be": "выскачыць"
        },
        {
          "av": "босун ине",
          "be": "занесці",
          "comment": "што-небудзь"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}