←

sources.avar.me / av-be

зам

18 статей

→
Оглавление страницы (18)

замагалъараб

сообщить о неточности
{
  "word": "замагалъараб",
  "stress": 2,
  "stem": "замагалъара",
  "forms": [
    "замагалъараб"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "дзеепрыметнік"
      ],
      "participlefrom": "замагалъизе"
    },
    {
      "text": "драхлы",
      "examples": [
        {
          "av": "замагалъарав херав чи",
          "be": "драхлы стары"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "замагалъизе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "дзеепрыметнік"
}

замагалъи

сообщить о неточности
{
  "word": "замагалъи",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "замагалъи",
    "замагалъиялъ",
    "замагалъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "замагалъизе"
    },
    {
      "text": "аняменне, страта адчувальнасці",
      "comment": "пра канечнасці"
    },
    {
      "text": "адрахленне, старэньне"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

замагалъизаби

сообщить о неточности
{
  "word": "замагалъизаби",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "замагалъизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "замагалъизабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

замагалъизабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "замагалъизабизе",
  "stress": 2,
  "stem": "замагалъизаб",
  "forms": [
    "замагалъизабизе",
    "замагалъизабула",
    "замагалъизабила",
    "замагалъизабана",
    "замагалъизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "forceto": "замагалъизе"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "замагалъизе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

замагалъизе

сообщить о неточности
{
  "word": "замагалъизе",
  "stress": 2,
  "stem": "замагалъ",
  "forms": [
    "замагалъизе",
    "замагалъула",
    "замагалъила",
    "замагалъана",
    "замагалъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "анемець; страціць адчувальнасць",
      "comment": "пра канечнасці"
    },
    {
      "text": "драхлець"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

замазка

сообщить о неточности
{
  "word": "замазка",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "замазка",
    "замазкаялъ",
    "замазкаялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "замазка",
      "examples": [
        {
          "av": "замазка бахине",
          "be": "замазаць замазкай"
        },
        {
          "av": "хасалоялде гордазда замазка бахине",
          "be": "замазаць вокны замазкай на зіму"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

заман

сообщить о неточности
{
  "word": "заман",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "заман",
    "заманалъ",
    "заманалъул",
    "заманаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "час і часы; перыяд; эпоха",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏемераб заман",
          "be": "шмат часу"
        },
        {
          "av": "гӏемераб заманалъ",
          "be": "доўга"
        },
        {
          "av": "гӏемераб заманалъ ралагьун чӏана ниж досухъ",
          "be": "мы доўга чакалі яго"
        },
        {
          "av": "дагьаб заман",
          "be": "некаторы час, кароткі час"
        },
        {
          "av": "заман дагьав чи",
          "be": "чалавек, у якога мала часу на што-небудзь"
        },
        {
          "av": "некӏо (цебе) заман",
          "be": "даўніна; далёкія часы"
        },
        {
          "av": "заман батизе",
          "be": "знайсці час"
        },
        {
          "av": "заман букӏине",
          "be": "мець час на што-небудзь; быць вольным",
          "comment": "напр. для прыёму наведвальнікаў"
        },
        {
          "av": "дун тӏаде къабул гьавизе заман бугищ дур?",
          "be": "ці маеце вы час прыняць мяне?"
        },
        {
          "av": "заман гьечӏо",
          "be": "часу няма; няма часу, некалі"
        },
        {
          "av": "мунгун гаргадизе заман гьечӏо дир",
          "be": "мне няма часу з табой балбатаць"
        },
        {
          "av": "цӏализе заман гьечӏо",
          "be": "некалі вучыцца"
        },
        {
          "av": "Никӏалайил заманалда",
          "be": "даўно, даўным-даўно; у стары час, у былыя часы",
          "comment": "літ. у эпоху [царствавання] Мікалая"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тэрмін",
      "examples": [
        {
          "av": "заман цӏазе",
          "be": "прызначыць тэрмін"
        },
        {
          "av": "бертаде заман цӏазе",
          "be": "прызначыць дзень вяселля"
        },
        {
          "av": "заман лъугӏана",
          "be": "тэрмін скончыўся"
        },
        {
          "av": "заман лъугӏун къватӏиве виччана дов",
          "be": "яго тэрмін скончыўся і яго выпусцілі [з турмы]"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "пара, адрэзак часу",
      "examples": [
        {
          "av": "ихдал заман букӏана",
          "be": "была вясенняя пара"
        },
        {
          "av": "рекьарулеб заман букӏана",
          "be": "быў час севу"
        },
        {
          "av": "рогьараб заманалда",
          "be": "раніцай; тады, калі развіднела"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "час",
      "labels": [
        "граматыка"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "араб заман",
          "be": "прошлы час"
        },
        {
          "av": "бачӏунеб заман",
          "be": "будучы час"
        },
        {
          "av": "гьанже заман",
          "be": "цяперашні час"
        },
        {
          "av": "гӏахьалаб заман",
          "be": "агульны час"
        },
        {
          "av": "глаголалъул заманаби",
          "be": "часы дзеясловаў"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

замана

сообщить о неточности
{
  "word": "замана",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "замана",
    "заманаялъ",
    "заманаялъул",
    "заманаби"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "заман",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

заманалъулаб

сообщить о неточности
{
  "word": "заманалъулаб",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "заманалъулаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "заманалъулаб",
    "заманалъулав",
    "заманалъулай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "часовы",
      "examples": [
        {
          "av": "Заманалъулаб хӏукумат",
          "be": "Часовы ўрад",
          "labels": [
            "гістарычны тэрмін"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

зама-заманалда

сообщить о неточности
{
  "word": "зама-заманалда",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "зама-заманалда"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "часам; перыядычна",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "зама-заманалда битӏула дос инсуе гӏарац",
          "be": "перыядычна высылае ён грошы бацьку"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

зама-заманалдасан

сообщить о неточности
{
  "word": "зама-заманалдасан",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "зама-заманалдасан"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цераз пэўны час; часам",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "зама-заманалдасан вачӏуна дов живго вижараб росулъе",
          "be": "ён часам прыязджае ў свой родны аул"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

замгьари

сообщить о неточности
{
  "word": "замгьари",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "замгьари",
    "замгьариялъ",
    "замгьариялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "моцны, люты, жорсткі, трэскучы мароз; стужа",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалихьатасде хӏажалъи ккей замгьариялдасаги цӏорораб буго",
          "be": "нужда да падлюкі страшней лютага марозу",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

замгьарияб

сообщить о неточности
{
  "word": "замгьарияб",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "замгьарияб"
  ],
  "gender_forms": [
    "замгьарияб",
    "замгьарияв",
    "замгьарияй"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "марозны, вельмі халодны",
      "comment": "пра надвор'е",
      "examples": [
        {
          "av": "гьаб замгьарияб дуниялалда щай къватӏиве вахъарав?",
          "be": "у такі мароз чаму ты выйшаў?"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

замгьариялда

сообщить о неточности
{
  "word": "замгьариялда",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "замгьариялда"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "у люты мароз; у сцюжу",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "гьаб замгьариялда рохьор хӏалтӏун бажариларо",
          "be": "у такую сцюжу немагчыма працаваць у лесе"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

заместитель

сообщить о неточности
{
  "word": "заместитель",
  "stress": 7,
  "stem": "заместител",
  "forms": [
    "заместитель",
    "заместителас",
    "заместителалъ",
    "заместителасул",
    "заместителалъул",
    "заместительзаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "намеснік і намесніца",
      "examples": [
        {
          "av": "директорасул заместитель",
          "be": "намеснік дырэктара"
        },
        {
          "av": "заместительлъун тӏамизе",
          "be": "прызначыць намеснікам"
        },
        {
          "av": "колхозалъул председателасул заместительлъун хӏалтӏулей йиго дой",
          "be": "яна працуе намеснікам старшыні калгаса"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

заместительлъи

сообщить о неточности
{
  "word": "заместительлъи",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "заместительлъи",
    "заместительлъиялъ",
    "заместительлъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пасада, праца намесніка каго-небудзь"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

заметка

сообщить о неточности
{
  "word": "заметка",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "заметка",
    "заметкаялъ",
    "заметкаялъул",
    "заметкаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "нататка",
      "labels": [
        "у розных значэннях"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "заметка гьабизе",
          "be": "узяць на прыкмету каго-што-небудзь"
        },
        {
          "av": "данде кӏалъаразул заметка гьабе",
          "be": "бяры на прыкмету тых, хто выступіў супраць"
        },
        {
          "av": "газеталда заметка бахъизе",
          "be": "апублікаваць нататку ў газеце"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

замзам

сообщить о неточности
{
  "word": "замзам",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "замзам",
    "замзамалъ",
    "замзамалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "Замзам",
      "comment": "калодзеж у Мецы пры храме Кааба",
      "examples": [
        {
          "av": "замзамалъул лъеде анила дол",
          "be": "яны пайшлі да вады з Зэмзэма"
        },
        {
          "av": "Давудиял къолдаби замзамалъур ратана",
          "be": "У калодзежы Замзам знайшлі даспехі часоў Давіда",
          "labels": [
            "фальклор"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "text": "вельмі смачная вада",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "Гьагъаб кӏкӏалал ахада Замзамалъул лъим буго",
          "be": "Па дне таго шчыліны цячэ Вельмі смачная вада",
          "labels": [
            "фальклор"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}