{
"word": "нилъ",
"homonym": 1,
"forms": [
"нилъ",
"нилъалъ",
"нилъалъул",
"нилъал"
],
"senses": [
{
"text": "серп",
"examples": [
{
"av": "цӏияб нилъ",
"be": "новы серп"
},
{
"av": "къебелъухъ нилъ гьабизе",
"be": "выкаваць серп у кавальні"
},
{
"av": "нилъги квартӏаги",
"be": "серп і молат"
},
{
"av": "нилъ квартӏаги гӏадин",
"be": "побач, рука аб руку, бок аб бок",
"comment": "літ. як серп і молат"
},
{
"av": "нилъалъ лъелъ лъилъулеблъи лъалищ-лъаларищ?",
"be": "скарагаворка ці ведаеце, ці не ведаеце, што сярпом жнуць лён?"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "нилъ",
"homonym": 2,
"forms": [
"нилъ",
"нилъеца",
"нилъер"
],
"senses": [
{
"text": "мы",
"labels": [
"займеннік",
"асабовы займеннік"
],
"comment": "з табой, з вамі — інклюзіў",
"examples": [
{
"av": "нилъ жакъа рахина магӏарде",
"be": "мы сёння паднімемся ў горы"
},
{
"av": "нилъеца бахӏаразда баркила",
"be": "мы павіншуем маладажонаў"
},
{
"av": "нилъеца кьечӏони, нилъееги кьолареб",
"be": "калі мы не дарым, і нам не дараць",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "нилъецаго гьабичӏеб нилъеда батулареб",
"be": "тое, што намі не створана, нам не дастаецца",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "што пасеяў, то і пажнеш"
},
{
"av": "кидаго нилъее бокьухъе букӏунареб",
"be": "не бывае заўсёды так, як мы хочам",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "нилъеего рагӏийин абун буго",
"be": "паміж намі кажучы"
},
{
"av": "нилъеда бихьичӏеб бецасда бихьун батулила, нилъеда рагӏичӏеб гӏинкъасда рагӏун батулила",
"be": "тое, што мы не бачым, бачыць сляпы, тое, што мы не чуем, чуе глухі",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "нилъедасанго кьо лъоге",
"be": "не ўстанаўлівай мост ад сябе",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "г. зн. не будзьце зачынальнікамі чагосьці дрэннага"
},
{
"av": "нилъ-нилъги рилълъине ккела зигараялъ",
"be": "і нам прыйдзецца пайсці на спачуванне"
},
{
"av": "нилъе-нилъецаги гӏахьаллъи гьабизе ккела гьеб ишалъулъ",
"be": "і мы павінны ўдзельнічаць у гэтай справе"
},
{
"av": "нилъе-нилъецаги рачарал лъудби, нилъе-нилъеги гьарурал лъимал",
"be": "і мы ажаніліся, і ў нас нараджаліся дзеці"
}
]
}
],
"pos": "займеннік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "нилъалзул",
"stress": 5,
"forms": [
"нилъалзул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "нилъу",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "падбародкавы"
},
{
"examples": [
{
"av": "нилъалзул хӏамул",
"be": "сківіцы"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "нилъу",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "нилъер",
"stress": 5,
"forms": [
"нилъер"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "нилъ",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "наш",
"labels": [
"займеннік",
"прыналежны займеннік"
],
"comment": "з табой, з вамі",
"examples": [
{
"av": "нилъер вас",
"be": "наш сын"
},
{
"av": "нилъер гӏака",
"be": "наша карова"
},
{
"av": "нилъер росу",
"be": "наша вёска"
},
{
"av": "нилъер лъимал",
"be": "нашы дзеці"
},
{
"av": "нилъер чехь унтун букӏин чияда лъалареб",
"be": "што ў нас жывот баліць, чужым неўдомек",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "нилъ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "займеннік",
"form": "родны"
}
{
"word": "нилъераб",
"stress": 5,
"forms": [
"нилъераб"
],
"gender_forms": [
"нилъераб",
"нилъерав",
"нилъерай"
],
"senses": [
{
"text": "які належыць нам з вамі, менавіта наш"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "нилъерго",
"stress": 5,
"forms": [
"нилъерго"
],
"senses": [
{
"text": "свой",
"labels": [
"займеннік"
],
"examples": [
{
"av": "нилъерго бакӏ — алжан, чияр бакӏ — жужахӏ",
"be": "свая зямля — рай, чужая — пекла",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "нилъерго лъимер — гъветӏ, лъимадул лъимер — пихъ",
"be": "сваё дзіця — дрэва, унукі — плод",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "нилъерго улка — эбел, чияр улка — бесдал эбел",
"be": "свая краіна — маці, чужая — мачыха",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "нилъерго чи",
"be": "свой чалавек, нашага поля ягада"
}
]
}
],
"pos": "займеннік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "нилъу",
"stress": 2,
"stem": "нилъ",
"forms": [
"нилъу",
"нилъялъ",
"нилъалца",
"нилъялъул",
"нилъалзул",
"нилъаби"
],
"senses": [
{
"text": "падбародак",
"examples": [
{
"av": "бегӏераб нилъу",
"be": "востры падбародак"
},
{
"av": "нилъалзукь квер чӏвазе",
"be": "падперці рукой падбародак"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "нилъумацӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"нилъумацӏ",
"нилъумацӏалъ",
"нилъумацӏалъул",
"нилъумацӏал"
],
"senses": [
{
"text": "ніжняя сківіца галавы зарэзанай жывёлы",
"comment": "літ. падбародак і язык"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "нилъ-квартӏа",
"stress": 2,
"forms": [
"нилъ-квартӏа",
"нилъ-квартӏаялъ",
"нилъ-квартӏаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "серп і молат",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}