←

sources.avar.me / av-en

цо

1 статей

→
Оглавление страницы (1)

цо

сообщить о неточности
{
  "word": "цо",
  "forms": [
    "цо"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "one",
      "comment": "at a specific (numerical) count",
      "examples": [
        {
          "av": "дозул цо вас вуго",
          "en": "they have one son"
        },
        {
          "av": "жакъа цо цӏалдохъан дарсиде кватӏана",
          "en": "today one student was late for class"
        },
        {
          "av": "эбелалъ цо гурде босана",
          "en": "mother bought one dress"
        },
        {
          "av": "цо чи хутӏун",
          "en": "except for one [person]"
        }
      ]
    },
    {
      "comment": "used as a definition",
      "examples": [
        {
          "av": "цо гъурущ",
          "en": "[one] ruble"
        },
        {
          "av": "цо сагӏат",
          "en": "[one] hour"
        },
        {
          "av": "цо минуталъ чӏа",
          "en": "wait a minute"
        },
        {
          "av": "цо кьерда",
          "en": "in a row; in a single row"
        },
        {
          "av": "цо акталъул пьеса",
          "en": "one-act play"
        },
        {
          "av": "цо бакӏалде данделъизе",
          "en": "to gather in one place; to converge"
        },
        {
          "av": "цо тӏехьалда цӏалана дица гьелъул хӏакъалъулъ",
          "en": "I read about it in one book"
        },
        {
          "av": "цо чияс валагьулев вукӏана мун",
          "en": "one person was looking for you"
        },
        {
          "av": "цо ганчӏил си лъугьунаро, цо гъотӏол ах букӏунаро",
          "en": "you can't build a tower from one stone, you can't grow a garden from one tree",
          "labels": [
            "proverb"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "comment": "used in the sense of an indefinite pronoun: one, some, a certain; any",
      "examples": [
        {
          "av": "цо жо",
          "en": "something, something else, one thing"
        },
        {
          "av": "цо чи",
          "en": "someone; one person; some person"
        },
        {
          "av": "сон цо чи ана гьанисан магӏарде",
          "en": "some person passed here yesterday and went up into the mountains"
        },
        {
          "av": "цо лъалев чи",
          "en": "an acquaintance [person]"
        },
        {
          "av": "цо лъалев чияс бицана дида гьеб",
          "en": "a friend told me this"
        },
        {
          "av": "цо росдал гӏадамал",
          "en": "villagers; fellow villagers"
        },
        {
          "av": "цо роцадул",
          "en": "of the same height; of the same size"
        },
        {
          "av": "цо тӏил къотӏе гьаниса",
          "en": "cut some stick here"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "please",
      "labels": [
        "verb"
      ],
      "comment": "used in the sense of the particle '-ka'; placed after imperative verb forms",
      "examples": [
        {
          "av": "вагъаричӏого чӏая цо",
          "en": "don't move, please"
        },
        {
          "av": "цӏалея цо",
          "en": "have a read"
        },
        {
          "av": "гьаниве вачӏая цо",
          "en": "come over here"
        },
        {
          "av": "гьеб тӏехь дихъе кьея цо",
          "en": "please pass me this book"
        },
        {
          "av": "цо бугони",
          "en": "firstly; first of all",
          "labels": [
            "parenthetical"
          ]
        },
        {
          "av": "цо къадаралда",
          "en": "definitely; certainly"
        },
        {
          "av": "цо кӏалдисан",
          "en": "unanimously; with one accord",
          "comment": "lit. from one's own mouth"
        },
        {
          "av": "цо кӏалдисан гӏадин кӏалъазе",
          "en": "to speak unanimously"
        },
        {
          "av": "цо лахӏзаталда",
          "en": "instantly; lightning-fast; in an instant"
        },
        {
          "av": "цо нухалъ",
          "en": "once; one time"
        },
        {
          "av": "цо нухалъ вихьаравго",
          "en": "at first glance"
        },
        {
          "av": "моцӏида жанив цо нухалъ вачӏуна дов росулъе",
          "en": "he comes to the village once a month"
        },
        {
          "av": "цо нухалъ риидал",
          "en": "once in the summer"
        },
        {
          "av": "цо речӏчӏаралъ",
          "en": "with one shot"
        },
        {
          "av": "цо хьвагӏаралъ",
          "en": "in one fell swoop"
        },
        {
          "av": "цо рахъалъ босани",
          "en": "firstly; first of all",
          "labels": [
            "parenthetical"
          ]
        },
        {
          "av": "цо хӏал ккунгутӏи",
          "en": "inconstancy; instability"
        },
        {
          "av": "цо чанго",
          "en": "several; a few"
        },
        {
          "av": "цо чанго тӏехь",
          "en": "several books"
        },
        {
          "av": "цо хутӏичӏого",
          "en": "every single one; each and every one"
        },
        {
          "av": "цо хутӏичӏого нахъе ана",
          "en": "everyone left without exception"
        },
        {
          "av": "цо хӏалалда",
          "en": "calmly; peacefully"
        },
        {
          "av": "цо хӏалалда чӏа",
          "en": "stand still; stay calm"
        },
        {
          "av": "цо-цо мехалъ",
          "en": "sometimes; at times"
        },
        {
          "av": "цо нухалъ",
          "en": "once upon a time; once"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "numeral",
  "form": "—"
}