{
"word": "къалъараб",
"stress": 3,
"forms": [
"къалъараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"причастие"
],
"participlefrom": "къалъизе"
},
{
"text": "яркий, светлый, ясный",
"examples": [
{
"av": "къалъараб гӏумру",
"ru": "светлая жизнь"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къалъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "причастие",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къалъи",
"stress": 3,
"forms": [
"къалъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"глагол"
],
"masdarfrom": "къалъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къалъ-къалъи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къалъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"къалъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"понудительная форма",
"глагол"
],
"masdarforceto": "къалъизабизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къалъ-къалъизаби",
"kind": "see"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къалъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "къалъизаб",
"forms": [
"къалъизабизе",
"къалъизабула",
"къалъизабила",
"къалъизабуна",
"къалъизабе"
],
"labels": [
"понудительная форма"
],
"see_also": [
{
"target": "къалъ-къалъизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "понудительная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къалъизе",
"stress": 3,
"stem": "къалъ",
"forms": [
"къалъизе",
"къалъула",
"къалъила",
"къалъана"
],
"senses": [
{
"text": "настать — о полдне",
"examples": [
{
"av": "кватӏичӏого къалъила",
"ru": "скоро наступит полдень"
},
{
"av": "къалъизе гӏагарлъун буго",
"ru": "полдень близок"
},
{
"av": "къалъизегӏан",
"ru": "до полудня; до обеда"
},
{
"av": "къалъилелде",
"ru": "до полудня"
},
{
"av": "къалъелде вачӏа нижехъе",
"ru": "до полудня приходи к нам"
},
{
"av": "къалъулеб гӏужалда",
"ru": "к полудню"
},
{
"av": "жакъа къо къалъулебго гьечӏо",
"ru": "сегодня никак не наступает полдень"
},
{
"av": "къалъун буго",
"ru": "полдень настал"
},
{
"av": "Гъумухъалда къалъун буго",
"ru": "в Кумухе уже полдень",
"labels": [
"шутливое"
],
"comment": "шуточный ответ на вопрос: \"Который час?\""
}
]
},
{
"text": "сиять, блестеть",
"examples": [
{
"av": "бакъ гӏадин къалъизе",
"ru": "сиять как солнце"
}
]
}
],
"pos": "глагол",
"form": "инфинитив",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къалъуда",
"stress": 6,
"stem": "къалъуд",
"forms": [
"къалъуда",
"къалъуде",
"къалъудаса"
],
"senses": [
{
"text": "в полдень",
"labels": [
"наречие"
],
"examples": [
{
"av": "къалъуда вачӏана дов",
"ru": "он пришёл в полдень"
},
{
"av": "къалъуде ниж рокъоре щвана",
"ru": "к полудню мы приехали домой"
},
{
"av": "къалъудаса къо хьвалелде",
"ru": "пока ещё полдень"
},
{
"av": "къалъудаса хадуб",
"ru": "после обеда; после полудня, во вторую половину дня"
},
{
"av": "къалъудаса хадур ина ниж колоде",
"ru": "после полудня отправимся мы на хутор"
},
{
"av": "къалъизегӏан къоркъотӏа, къалъудаса хадуб чотӏа унебила хасалил къо",
"ru": "до обеда как на черепахе, а после обеда как на коне проходит зимний день",
"labels": [
"поговорка"
]
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къалъул",
"stress": 3,
"forms": [
"къалъул"
],
"senses": [
{
"text": "полуденный",
"examples": [
{
"av": "къалъул гӏуж",
"ru": "полуденная пора, полуденное время"
},
{
"av": "къалъул гӏуж щун буго",
"ru": "наступило полуденное время"
},
{
"av": "къалъул гӏужалда (гӏужалъ)",
"ru": "в самый полдень; в обед; в обеденное время"
},
{
"av": "къалъул гӏужалъ байбихьана цӏад базе",
"ru": "дождь начался в самый полдень"
},
{
"av": "къалъул гӏужалъ бакъ гӏадин",
"ru": "светло, ясно",
"comment": "букв. как солнце в зените"
},
{
"av": "къалъул завалалда",
"ru": "в самый полдень",
"comment": "букв. в разгаре полудня"
}
]
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къалъ-къалъи",
"stress": 9,
"forms": [
"къалъ-къалъи",
"къалъ-къалъиялъ",
"къалъ-къалъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"учащательная форма",
"глагол"
],
"masdarfrom": "къалъ-къалъизе"
},
{
"text": "сияние, блеск",
"examples": [
{
"av": "балагье цо къалъ-къалъи бихьизе",
"ru": "посмотри, какой блеск"
}
]
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къалъ-къалъизаби",
"stress": 9,
"forms": [
"къалъ-къалъизаби"
],
"labels": [
"масдар",
"учащательная форма",
"понудительная форма",
"глагол"
],
"see_also": [
{
"target": "къалъ-къалъизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къалъ-къалъизабизе",
"stress": 9,
"stem": "къалъ-къалъизаб",
"forms": [
"къалъ-къалъизабизе",
"къалъ-къалъизабула",
"къалъ-къалъизабила",
"къалъ-къалъизабуна",
"къалъ-къалъизабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "къалъ-къалъизе",
"labels": [
"понудительная форма",
"учащательная форма"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къалъ-къалъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "понудительная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къалъ-къалъизе",
"stress": 9,
"stem": "къалъ-къалъ",
"forms": [
"къалъ-къалъизе",
"къалъ-къалъула",
"къалъ-къалъила",
"къалъ-къалъана",
"къалъ-къалъе"
],
"senses": [
{
"text": "сиять, блестеть, сверкать",
"examples": [
{
"av": "зодихъ бакъ къалъ-къалъун букӏана",
"ru": "на небе солнце сверкало"
},
{
"av": "цӏад бан хадуб дунял къалъ-къалъана",
"ru": "после дождя всё вокруг заблестело"
}
]
}
],
"pos": "глагол",
"form": "инфинитив",
"source": "av-ru.2006"
}