{
"word": "апека",
"stress": 3,
"stem": "ОПЕК",
"forms": [
"опека"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "къайимлъи гьаби, тӏалаб-агъаз гьаби; пачалихъалъул тӏадкъаялдалъун лъилниги тӏалаб-агъаз гьаби",
"labels": [
"юрыдычны тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "узяць каго-небудзь пад апеку",
"av": "щивниги (жиндирго) къайимлъуде восизе"
},
{
"be": "устанавіць апеку над кім-небудзь",
"av": "лъиданиги тӏад къайимлъи гьабизе"
}
]
},
{
"text": "(жидеца) къайимлъи гьабулел чагӏи яги идара",
"precomment": "асобы",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
},
{
"text": "тӏалаб-агъаз, милат гьаби",
"precomment": "клапотнасць; клопат",
"examples": [
{
"be": "бацькоўская апека",
"av": "эбел-инсулаб тӏалаб-агъаз"
},
{
"be": "выйсці з-пад апекі",
"av": "къайимлъудаса нахъе ине, къайимлъи хӏажалъунгутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "апека",
"stress": 7,
"forms": [
"покровительство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "лъилниги рахъ кквей"
},
{
"text": "квербакъи гьаби"
},
{
"text": "къайимлъи"
}
]
}
{
"word": "апека",
"stress": 6,
"stem": "ПОПЕЧЕНИ",
"forms": [
"попечение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏалаб гьаби; агъаз гьаби; кумек гьаби",
"examples": [
{
"be": "быць на ўтрыманні ў каго-небудзь",
"av": "лъилниги тӏалаб-агъазалде ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "апекаваць",
"stress": 5,
"forms": [
"опекать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къайимлъи гьабизе, тӏалаб-агъаз гьабизе",
"precomment": "каго-што",
"labels": [
"юрыдычны тэрмін"
]
},
{
"text": "тӏалаб гьабизе",
"precomment": "клапаціцца",
"examples": [
{
"be": "апекаваць малодшых",
"av": "гӏисиназул тӏалаб гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "апекун",
"stress": 5,
"forms": [
"опекун"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "къайим, тӏалаб-агъаз гьабулев чи, къайимлъи гьабулеб идара"
}
]
}
{
"word": "апекунства",
"stress": 5,
"forms": [
"опекунство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "къайимлъи, тӏалаб гьаби"
}
]
}
{
"word": "апекунства",
"stress": 6,
"forms": [
"попечительство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "къайимлъи, лъилниги тӏалаб-агъаз гьаби, хьихьи"
}
]
}
{
"word": "апекунша",
"stress": 5,
"forms": [
"опекунша"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "къайим, тӏалаб гьабулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "апекунша",
"stress": 6,
"forms": [
"попечительница"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "къайим, лъилниги тӏалаб-агъаз гьабулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "апельсін",
"stress": 7,
"forms": [
"апельсин"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "апельсин",
"precomment": "плод і дрэва"
}
]
}
{
"word": "апельсінавы",
"stress": 7,
"forms": [
"апельсинный",
"апельсинная",
"апельсинное",
"апельсиновый",
"апельсиновая",
"апельсиновое"
],
"senses": [
{
"text": "апельсиналъул",
"examples": [
{
"be": "апельсінавае варэнне",
"av": "апельсиналъул мурапа"
},
{
"be": "апэльсінавая плантацыя",
"av": "апельсиналъул плантация"
}
]
}
]
}
{
"word": "апеляваць",
"stress": 6,
"forms": [
"апеллировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "апелляция кьезе, апелляция гьабизе",
"comment": "гӏарза кьезе; судалъул хӏукмуялда тӏасан тӏадехун гӏарза кьезе",
"labels": [
"юрыдычны тэрмін"
]
},
{
"text": "хитӏаб гьабизе",
"precomment": "да каго-чаго (звярнуцца)",
"examples": [
{
"be": "апеляваць да мас",
"av": "халкъалдехун хитӏаб гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "апеляцыйны",
"stress": 9,
"stem": "АПЕЛЛЯЦИОНН",
"forms": [
"апелляционный",
"апелляционная",
"апелляционное"
],
"senses": [
{
"text": "апелляциялъулаб",
"labels": [
"юрыдычны тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "апеляцыйная скарга",
"av": "апелляциялъулаб гӏарза"
}
]
}
]
}
{
"word": "апеляцыя",
"stress": 6,
"forms": [
"апелляция"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "апелляция",
"precomment": "абскарджанне",
"comment": "судалъул хӏукмуялда тӏасан гӏарза",
"labels": [
"юрыдычны тэрмін"
]
},
{
"text": "хитӏаб",
"precomment": "звяртанне"
}
]
}
{
"word": "апендыкс",
"stress": 4,
"forms": [
"аппендикс"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "аппендикс",
"comment": "бецабакьалъул хӏапараялда релълъараб гӏаркьел",
"labels": [
"анатомія"
]
}
]
}
{
"word": "апендыцыт",
"stress": 9,
"forms": [
"аппендицит"
],
"labels": [
"медыцына",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "аппендицит",
"comment": "аппендиксалда кколеб унти",
"labels": [
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "апенька",
"stress": 5,
"forms": [
"опёнок",
"опята"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьдузда яги гъутӏбузул кьалбазда аскӏор рижулел халатаб тӏеренаб рохтиялъул шайтӏабазул тӏагърал (шайтӏабазул гӏурдахӏанал)"
}
]
}
{
"word": "аператар",
"stress": 5,
"forms": [
"оператор"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "захӏматал механизмаби хӏалтӏизарулев тӏадегӏанаб махщалил хӏалтӏухъан, (рабочий) оператор"
},
{
"text": "кино бахъулев чи, кинооператор"
}
]
}
{
"word": "аператыўнасць",
"stress": 7,
"forms": [
"оперативность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "жигарчилъи, жигар буголъи, жиндир заманалда, хехго иш битӏун ккезабун, гьабун бажари"
}
]
}
{
"word": "аператыўны",
"stress": 7,
"stem": "ОПЕРАТИВН",
"forms": [
"оперативный",
"оперативная",
"оперативное"
],
"senses": [
{
"text": "хехаб, оперативияб",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "аператыўная зводка",
"av": "хехаб хӏасилаб баян"
}
]
},
{
"text": "операциялъулаб, операция гьабизе кколеб",
"labels": [
"медыцына"
],
"examples": [
{
"be": "аператыўнае лячэнне",
"av": "операциялдалъун сах гьари"
}
]
},
{
"text": "хӏаракатаб, бажарун гьабулеб",
"examples": [
{
"be": "аператыўнае кіраўніцтва",
"av": "хӏаракаталда, бажарун гьабулеб нухмалъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "аперацыйны",
"stress": 8,
"stem": "ОПЕРАЦИОНН",
"forms": [
"операционный",
"операционная",
"операционное"
],
"senses": [
{
"text": "операциялъулаб",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "аперацыйны план",
"av": "операциялъул план"
}
]
},
{
"text": "операция гьабулеб",
"comment": "бакӏ",
"examples": [
{
"be": "аперацыйнае аддзяленне ў бальніцы",
"av": "больницаялда операцияби гьарулеб отделение"
}
]
},
{
"text": "больницаялда унтаразе операциял гьарулеб рукъ",
"precomment": "апэрацыйная",
"labels": [
"у значэнні назоўніка",
"жаночы род"
]
}
]
}
{
"word": "аперацыя",
"stress": 5,
"stem": "ОПЕРАЦИ",
"forms": [
"операция"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "цо мурадалда, цо тӏадкъаялда гьарулел рагъулал ишал",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "аперацыя па захопе горада",
"av": "шагьаралда кверщел гьабиялъе (бахъиялъе) гӏоло гьабулеб рагъ (операция)"
}
]
},
{
"text": "операция, унтараб бакӏ къотӏи",
"labels": [
"медыцына"
],
"examples": [
{
"be": "зрабіць аперацыю",
"av": "операция гьабизе"
}
]
},
{
"text": "операция",
"comment": "гӏарцудалъун гьабулеб къотӏи-къай, даран ва гь.ц.",
"labels": [
"фінансавы тэрмін",
"камерцыйны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "аперці",
"stress": 5,
"forms": [
"опереть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цузабизе, базабизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "аперць кол аб плот",
"av": "гӏер чалиялда базабизе",
"comment": "рехунгутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "аперціся; абаперціся",
"stress": 5,
"forms": [
"опереться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде вегизе",
"precomment": "на каго-што",
"examples": [
{
"be": "абаперціся на палку",
"av": "тӏилида тӏаде вегизе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "аперціся на масы",
"av": "халкъалде мугъ чӏвазе"
},
{
"be": "аперціся на падтрымку таварышаў",
"av": "гьалмагъазабазул кумекалде мугъчӏвай гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "аперыраваць",
"stress": 5,
"forms": [
"оперировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъиениги операция гьабизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "аперыраваць хворага",
"av": "унтарасе операция гьабизе"
}
]
},
{
"text": "рагъ гьабизе",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "аперыраваць у тыле праціўніка",
"av": "тушманасул тылалда рагъ гьабизе"
}
]
},
{
"text": "пайда босизе",
"precomment": "чым",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "аперыраваць дакладнымі звесткамі",
"av": "ритӏарал баяназдаса пайда босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "аперэта",
"stress": 5,
"forms": [
"оперетта"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "оперетта",
"comment": "музыкалияб комедия"
}
]
}
{
"word": "апетытны",
"forms": [
"аппетитный",
"аппетитная",
"аппетитное"
],
"senses": [
{
"text": "хьул лъезабулеб, гъира ккезабулеб, къасд ккезабулеб (квен), цӏакъ тӏагӏамаб"
}
]
}