{
"word": "адзеліць",
"stress": 5,
"forms": [
"оделить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чангоязе бикьизе (чанго чиясе кьезе)",
"precomment": "каго-што чым",
"examples": [
{
"be": "адзеліць дзяцей цукеркамі",
"av": "лъималазе конфетал рикьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзенне",
"forms": [
"одёжа"
],
"labels": [
"жаночы род",
"размоўнае слова"
],
"see_also": [
{
"target": "одежда",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "адзенне",
"stress": 3,
"forms": [
"одежда"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "ретӏел-кун"
},
{
"text": "къватӏазде, нухазде тӏолеб хъил",
"precomment": "пакрыццё дарогі",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "каменнае адзенне дарогі",
"av": "нухда ккураб гамачӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзенневы",
"stem": "ОДЁЖН",
"forms": [
"одёжный",
"одёжная",
"одёжное"
],
"senses": [
{
"text": "ратӏлил, ратӏлилаб",
"examples": [
{
"be": "адзенневая шчотка",
"av": "ратӏлил щетка (ратӏлида бахъулеб щетка)"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзенневы; плацянны",
"stress": 7,
"forms": [
"платяной",
"платяная",
"платяное"
],
"senses": [
{
"text": "ратӏлил",
"examples": [
{
"be": "гарддеробная шафа",
"av": "ратӏлил (ретӏел балеб) шкаф"
},
{
"be": "адзенневая шчотка",
"av": "ратӏлил щётка"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзеннейка",
"stem": "ОДЁЖК",
"forms": [
"одёжка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "па адзенні працягвай ногі",
"av": "ресалда рекъон, гьабе гӏумру",
"labels": [
"поговорка"
]
},
{
"be": "па адзенні сустракаюць, па розуме праводзяць",
"av": "ратӏлида рекъон, дандчӏвала, гӏакълуялда рекъон, тӏоритӏула"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "одёжа",
"kind": "from",
"comment": "уменьшительное значение",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "адзенне; шмоткі",
"stress": 3,
"forms": [
"шмотки"
],
"labels": [
"множны лік",
"прастамоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "ретӏел-кун, къайи-къоно",
"comment": "жиндирго",
"labels": [
"прастамоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "адзнака",
"stress": 2,
"forms": [
"метка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуж, ишара",
"precomment": "знак",
"examples": [
{
"be": "пазнака на бялізне",
"av": "гъоркьан ратӏлида гьабураб ишара"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзнака",
"stress": 4,
"stem": "ОТМЕТК",
"forms": [
"отметка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "ишара гьаби, гӏуж бай",
"precomment": "па дзеяслову адзначыць"
},
{
"text": "ишара, гӏуж",
"precomment": "знак, адзнака",
"examples": [
{
"be": "зрабіць адзнаку",
"av": "ишара лъезе, гӏуж базе"
}
]
},
{
"text": "къимат",
"precomment": "ацэнка",
"examples": [
{
"be": "атрымаць добрую адзнаку",
"av": "лъикӏаб къимат щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзначацца",
"stress": 6,
"forms": [
"отмечаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ратизе, загьирлъизе",
"precomment": "выяўляцца",
"examples": [
{
"be": "адзначаюцца буйныя поспехі ў працы",
"av": "хӏалтӏулъ чӏахӏиял бергьенлъаби загьирлъулел руго"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "отметиться",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "адзначацца",
"stress": 8,
"forms": [
"отогревать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "отогреть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "адзначаць",
"stress": 6,
"forms": [
"отмечать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "отметить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "адзначыцца",
"stress": 4,
"forms": [
"отметиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго цӏаралда нахъа ишара лъезе",
"examples": [
{
"be": "адзначыцца ў спісах выбаршчыкаў",
"av": "жидеца рищулезул сияхӏалда жиндирго цӏаралда нахъа ишара лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзначыць",
"stress": 4,
"forms": [
"отметить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ишара гьабизе, гӏуж базе",
"precomment": "каго-што (пазначыць)",
"examples": [
{
"be": "адзначыць патрэбнае месца ў кнізе",
"av": "тӏехьалъул къваригӏараб бакӏалда ишара гьабизе"
}
]
},
{
"text": "хъвазе, ишара лъезе, гьабизе",
"precomment": "каго-што (запісаць)",
"examples": [
{
"be": "адзначыць адсутных у спісе",
"av": "сияхӏалда гьечӏезул цӏарал хъвазе, цере гьечӏезул цӏаразда аскӏоб ишара гьабизе"
}
]
},
{
"text": "рехсезе, бихьизабизе",
"precomment": "што (падкрэсліць)",
"examples": [
{
"be": "адзначыць вартасці артыкула",
"av": "макъалаялъул лъикӏал рахъал рехсезе"
},
{
"be": "адзначыць недахопы ў працы",
"av": "хӏалтӏулъ ругел гӏунгутӏаби рехсезе"
},
{
"be": "адзначыць чый-лібо дасягненні",
"av": "лъиениги щварал бергьенлъаби рихьизаризе"
}
]
},
{
"text": "чуризе, кӏодо гьабизе",
"precomment": "што (ўладкаваць свята)",
"examples": [
{
"be": "адзначыць перамогу",
"av": "бергьенлъи чуризе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "варта адзначыць, што...",
"av": "абизе ккола…"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзывацца, азывацца",
"stress": 6,
"forms": [
"отзывать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "отозвать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "адзяваць(-ся)",
"stress": 5,
"forms": [
"одевать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "одеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "адзін",
"stress": 3,
"forms": [
"один"
],
"labels": [
"лічэбнік"
],
"senses": [
{
"text": "цо",
"examples": [
{
"be": "адзін раз",
"av": "цо нухалъ"
},
{
"be": "адзін метр",
"av": "цо метр"
},
{
"be": "ён атрымаў усяго адзін ліст",
"av": "досухъе бачӏана (щвана) цохӏо кагъат"
},
{
"be": "адна пара панчох",
"av": "щватабазул цо жут"
},
{
"be": "у парку няма ніводнага чалавека",
"av": "паркалда цохӏониги (цониги) чи гьечӏо"
},
{
"be": "на адным кані не павязеш",
"av": "цо чода лъун, босун бажариларо"
}
]
},
{
"text": "живго цохӏо",
"precomment": "без іншых, у адзіноце",
"labels": [
"у значэнні прыметніка"
],
"examples": [
{
"be": "я жыву адзін",
"av": "дица дунго цохӏо гӏумру гьабулеб буго"
},
{
"be": "яго пакінулі аднаго",
"av": "дов живго цохӏо тун вуго"
}
]
},
{
"text": "цого (цохӏо)",
"precomment": "той жа самы, аднолькавы",
"labels": [
"у значэнні прыметніка"
],
"examples": [
{
"be": "аднолькавага ўзросту",
"av": "цого гӏелалъул"
},
{
"be": "жыць пад адным дахам",
"av": "цо тӏохалда гъоркь гӏумру гьабизе (цадахъ гӏумру гьабизе)"
},
{
"be": "я з вамі адной думкі",
"av": "дирги дурги пикру цо буго"
}
]
},
{
"text": "щивниги",
"precomment": "якасьці, пэўны",
"labels": [
"у значэнні займенніка"
],
"examples": [
{
"be": "яму сказаў пра гэта адзін чалавек",
"av": "гьелъул хӏакъалъулъ гьесда абуна лъицаяли (цо чияс)"
},
{
"be": "адзін з нас",
"av": "нилъер (нилъеда гьоркьоса) цояв"
},
{
"be": "то адзін, то другі",
"av": "цин цояв, цин цогидав"
},
{
"be": "у адзін цудоўны дзень",
"av": "цо гьайбатаб къоялъ"
}
]
},
{
"text": "цохӏо",
"precomment": "толькі, выключна",
"labels": [
"у значэнні займенніка"
],
"examples": [
{
"be": "вы адзін можаце гэта зрабіць",
"av": "цохӏо дуда кӏвела гьеб гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цохӏо",
"labels": [
"у значэнні назоўніка"
],
"examples": [
{
"be": "адзін-адзіны",
"av": "гӏемеразул гӏицӏго цохӏо"
},
{
"be": "адзін за адным",
"av": "цоялда хадуб цояб"
},
{
"be": "усе да аднаго",
"av": "цохӏо хутӏичӏого (киналго)"
},
{
"be": "азін у адзін",
"av": "дандеса данде"
},
{
"be": "тварам да твару",
"av": "бадиса бадибе"
},
{
"be": "адзін на адзін (адзін супраць другога)",
"av": "цоясда данде цогидав"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзіна",
"stress": 3,
"forms": [
"единственно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цохӏого цо",
"examples": [
{
"be": "адзіна магчымы спосаб",
"av": "цохӏого цо бегьулеб къагӏида"
}
]
},
{
"text": "цохӏо, гӏицӏго",
"precomment": "выключна",
"labels": [
"у значэнні часціцы"
],
"examples": [
{
"be": "ён прыехаў толькі для таго, каб пабачыць вас",
"av": "гӏицӏго нуж рихьизе гӏоло вачӏана дов"
},
{
"be": "адзінае, што я люблю",
"av": "цохӏо (гьеб буго) дие бокьулеб жо"
},
{
"be": "адзінае, куды ён ходзіць",
"av": "гӏицӏго (гьеб буго) дов унеб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзінаборства",
"stress": 7,
"forms": [
"единоборство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏигоял цоцалъ рагъи, дандеса данде къеркьезе лъугьин"
}
]
}
{
"word": "адзінакроўны",
"stress": 8,
"stem": "ЕДИНОКРОВН",
"forms": [
"единокровный",
"единокровная",
"единокровное"
],
"senses": [
{
"text": "эмен цояв, эбел батӏияв",
"precomment": "ад аднаго бацькі",
"examples": [
{
"be": "адзінакроўныя браты",
"av": "эмен цоял, эбел батӏиял вацал"
}
]
},
{
"text": "цо къавмалъул, цо тухум-кьибилалъул (чи)",
"precomment": "звязаны агульнасцю паходжання"
}
]
}
{
"word": "адзінаначалле",
"stress": 9,
"stem": "ЕДИНОНАЧАЛИ",
"forms": [
"единоначалие"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "цохӏо чияс бетӏерлъи, цебехъанлъи гьаби"
},
{
"text": "цоясул хӏакимлъи"
}
]
}
{
"word": "адзінаплеменнік",
"stress": 10,
"forms": [
"единоплеменник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тухум цояв, миллат цояв"
}
]
}
{
"word": "адзінапляменны",
"stress": 10,
"forms": [
"единоплеменный",
"единоплеменная",
"единоплеменное"
],
"senses": [
{
"text": "цого тухумалъул"
},
{
"text": "цого миллаталъул"
}
]
}
{
"word": "адзінарны",
"stress": 5,
"stem": "ОДИНАРН",
"forms": [
"одинарный",
"одинарная",
"одинарное"
],
"senses": [
{
"text": "цогъатаб, цокьераб, цо чӏвайи бугеб",
"examples": [
{
"be": "адзінарныя дзверы",
"av": "цого нуцӏа",
"comment": "цого рагьулеб нуцӏа"
}
]
},
{
"text": "цодрагояб, кӏичӏвачӏеб",
"examples": [
{
"be": "адзінарная нітка",
"av": "цодрагояб кун"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзінатробны",
"stress": 9,
"stem": "ЕДИНОУТРОБН",
"forms": [
"единоутробный",
"единоутробная",
"единоутробное"
],
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"senses": [
{
"text": "тӏул бикьарав",
"examples": [
{
"be": "адзінатробныя браты",
"av": "тӏул бикьарал вацал (эбел цадахъал вацал)"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзінаццаты",
"stress": 3,
"stem": "ОДИННАДЦАТ",
"forms": [
"одиннадцатый",
"одиннадцатая",
"одиннадцатое"
],
"senses": [
{
"text": "анцӏила цоабилеб",
"examples": [
{
"be": "адзінаццатая гадзіна",
"av": "анцӏила цоялде хӏалтӏараб мех"
},
{
"be": "яму пайшоў адзінаццаты год",
"av": "досул анцӏила цоабилеб сон буго"
},
{
"be": "каля адзінаццатай гадзіны",
"av": "сагӏат анцӏила цоялде хӏалтӏараб мехалъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзінаццаць",
"stress": 3,
"forms": [
"одиннадцать"
],
"senses": [
{
"text": "анцӏила цо",
"labels": [
"лічэбнік"
]
}
]
}
{
"word": "адзінаўладдзе",
"stress": 8,
"forms": [
"единовластие"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "цо хӏаким вукӏин, хӏукумат цо чиясул ихтияралда букӏин, цо чиясулаб хӏакимлъи"
}
]
}
{
"word": "адзінка",
"stress": 5,
"stem": "ЕДИНИЦ",
"forms": [
"единица",
"единицы"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "цойилаб, цо",
"precomment": "лічба, школьная адзнака",
"examples": [
{
"be": "вучань атрымаў адзінку па арыфметцы",
"av": "цӏалдохъанасе арифметикаялъе (хӏисабалъе) цойилаб щвана"
}
]
},
{
"text": "кӏодолъи",
"precomment": "велічыня",
"examples": [
{
"be": "адзінка вымярэння",
"av": "роцадул кӏодолъи"
}
]
},
{
"text": "цойилал",
"precomment": "разрад",
"labels": [
"матэматыка"
]
},
{
"text": "цо-цоял, цо чангоял",
"precomment": "некаторыя"
},
{
"text": "цо хъулухъ, цо хӏалтӏи",
"precomment": "штатная адзінка"
}
]
}
{
"word": "адзінкавы",
"stress": 5,
"forms": [
"единичный",
"единичная",
"единичное"
],
"senses": [
{
"text": "цохӏого цо; янгъизаб, къанагӏатаб",
"comment": "лъугьараб, гьабураб, букӏараб ва гь. ц.",
"examples": [
{
"be": "адзінкавы прыклад",
"av": "цохӏого цо бугеб мисал"
},
{
"be": "адзінкавы выпадак",
"av": "къанагӏатаб лъугьа-бахъин (ккараб жо)"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзінока",
"stress": 5,
"forms": [
"одиноко"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "янгъизго, ялгъузго",
"examples": [
{
"be": "жыць самотна",
"av": "ялгъузго гӏумру гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзінокі",
"stress": 5,
"stem": "ОДИНОК",
"forms": [
"одинокий",
"одинокая",
"одинокое"
],
"senses": [
{
"text": "янгъизаб, ялгъузаб",
"examples": [
{
"be": "адзінокі дом",
"av": "янгъизаб рукъ"
},
{
"be": "адзінокі чалавек",
"av": "янгъизав чи, хъизан, гӏагарлъи гьечӏев"
}
]
},
{
"text": "чиякъав",
"precomment": "адзінокі",
"labels": [
"у значэнні назоўніка",
"мужчынскі род"
]
},
{
"text": "чиякъай",
"precomment": "адзінокая",
"labels": [
"у значэнні назоўніка",
"жаночы род"
]
},
{
"text": "цо чиясе бугеб",
"precomment": "адзіночны",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "адзінота",
"stress": 6,
"forms": [
"уединение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "жибго цохӏо хутӏизаби, янгъизлъизаби, ялгъузлъизаби",
"comment": "паводле дзеяслова ўразіць",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "жибго цохӏо хутӏи, янгъизлъи, ялгъузлъи",
"comment": "па дзеяслову адасобіцца",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "живго цохӏо, кӏалъазе чи гьечӏого вукӏин, янгъизлъи, ялгъузлъи",
"comment": "адзіноцтва",
"comment_lang": "ru",
"examples": [
{
"be": "ён любіць адасобленасць",
"av": "живго цохӏо вукӏине бокьула досие"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзіноцтва",
"stress": 5,
"stem": "ОДИНОЧЕСТВ",
"forms": [
"одиночество"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "янгъизлъи, ялгъузлъи",
"examples": [
{
"be": "таміцца ў адзіноце",
"av": "янгъизлъи хӏехьезе, янгъизлъиялда гӏазаб-гӏакъуба хӏехьезе ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзіночка",
"stress": 5,
"forms": [
"одиночка"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "ялгъузав чи, чиякъай гӏадан"
},
{
"text": "одиночка, туснахъалда цо чиясе бугеб камера",
"precomment": "адзіночная камера"
},
{
"text": "цо чи рекӏунеб къецазе бугеб раса",
"precomment": "спартыўная лодка"
},
{
"text": "чияр гӏахьаллъи, кумек гьечӏого, щибниги гьабулев чи"
},
{
"text": "цо чу балеб гьоко"
}
]
}
{
"word": "адзіночны",
"stress": 5,
"stem": "ОДИНОЧН",
"forms": [
"одиночный",
"одиночная",
"одиночное"
],
"senses": [
{
"text": "батӏаго гӏумру гьабулеб"
},
{
"text": "жибго цохӏо бугеб",
"comment": "мас. гъветӏ"
},
{
"text": "цоясе бугеб, цо чиясе хӏисаб гьабураб",
"precomment": "прызначаны для аднаго"
}
]
}
{
"word": "адзіночыцца",
"stress": 6,
"forms": [
"уединиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "жибго цохӏо чӏезе, янгъизлъизе, ялгъузлъизе"
}
]
}
{
"word": "адзінства",
"stress": 3,
"forms": [
"единство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "цолъи, цокӏаллъи",
"precomment": "супольнасць",
"examples": [
{
"be": "адзінства інтарэсаў",
"av": "пикру-мурадалъул цӏокӏаллъи"
}
]
},
{
"text": "цолъи",
"precomment": "цэльнасць",
"examples": [
{
"be": "адзінства партыі",
"av": "партиялъул цолъи"
}
]
},
{
"text": "цоцада бухьараб букӏин, бухьеналъул тӏей гьечӏолъи",
"precomment": "нерарыўнасць сувязі"
}
]
}
{
"word": "адзіны",
"stress": 3,
"stem": "ЕДИНСТВЕНН",
"forms": [
"единственный",
"единственная",
"единственное"
],
"senses": [
{
"text": "цохӏо бугеб",
"examples": [
{
"be": "адзіны сын",
"av": "цохӏо вугев вас"
}
]
},
{
"text": "цохӏо ругел",
"precomment": "множныя адзінкавыя",
"examples": [
{
"be": "мае адзіныя дзеці",
"av": "дир цӏохӏо ругел лъимал"
}
]
},
{
"text": "цӏакъаб, тӏокӏаб",
"precomment": "выбітны",
"examples": [
{
"be": "адзіны ў сваім родзе",
"av": "цогидазда гъорлъ бищунго лъикӏаб, жинде щвараб цоги гьечӏеб"
}
]
},
{
"text": "цолъул форма",
"precomment": "адзіночны лік",
"labels": [
"лінгвістыка"
]
}
]
}
{
"word": "адзіны",
"stress": 3,
"stem": "ЕДИН",
"forms": [
"единый",
"единая",
"единое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏохӏониги, цониги",
"precomment": "адзін",
"examples": [
{
"be": "ні адным словам не абмовілася",
"av": "(долъ) цӏохӏониги рагӏи абичӏо"
},
{
"be": "без адзінай памылкі",
"av": "цониги гъалатӏ гьечӏого"
}
]
},
{
"text": "цогояб",
"precomment": "цэльны",
"examples": [
{
"be": "адзіны фронт",
"av": "цогояб фронт"
},
{
"be": "адзіны гаспадарчы план",
"av": "магӏишаталъул цогояб план"
},
{
"be": "усе да аднаго",
"av": "цо хутӏичӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзін прысест",
"stress": 5,
"forms": [
"присест"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "за адзін прысест",
"av": "цо гӏодов чӏаралъуб"
}
]
}
]
}
{
"word": "адзічаць",
"stress": 5,
"forms": [
"одичать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "вахӏщилъизе, гӏалхуллъизе, тӏурузлъизе",
"precomment": "стаць дзікім"
},
{
"text": "гӏадамаздаса тӏезе, гӏадамаздаса тӏун, гӏумру гьабизе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}