{
"word": "жар",
"forms": [
"жар"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари; бухӏи",
"precomment": "цеплыня, гарачыня",
"examples": [
{
"be": "ад печы веяла цяплом",
"av": "печалдасан багӏари тӏибитӏулеб букӏана"
},
{
"be": "каструля стаіць на агні",
"av": "хьаг цӏадутӏа лъун буго"
}
]
},
{
"text": "цӏа-кан; цӏа",
"precomment": "павышаная тэмпература",
"examples": [
{
"be": "у хворага жар",
"av": "унтарасул цӏа-кан буго"
}
]
},
{
"text": "кӏудияб гъира, шавкъ, гъира-шавкъ",
"precomment": "пад'ём, імпэт",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "працаваць з запалам",
"av": "гъира-шавкъалда хӏалтӏизе"
},
{
"be": "даць жару",
"av": "вагӏаризавизе",
"labels": [
"выражение"
]
},
{
"be": "чужымі рукамі жар заграбаць",
"av": "цогидал хӏалтӏизе тӏамун, хайир жиндиего ххазе",
"labels": [
"поговорка"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "жарабец",
"stress": 6,
"forms": [
"жеребец"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "барти, айгъир"
}
]
}
{
"word": "жарабнасць",
"stress": 4,
"forms": [
"жеребость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "къинаб букӏин",
"comment": "гӏала"
}
]
}
{
"word": "жарабя",
"forms": [
"жеребёнок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тайи"
}
]
}
{
"word": "жарабя",
"stress": 4,
"forms": [
"лошадка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "чу",
"precomment": "цацка",
"comment": "расанкӏо"
}
],
"see_also": [
{
"target": "лошадь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "жараб'ёўка",
"forms": [
"жеребьёвка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "можоро тӏами",
"comment": "рехи"
}
]
}
{
"word": "жарабіцца",
"stress": 6,
"forms": [
"жеребиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къинлъизе; тайи гьабизе",
"comment": "гӏала"
}
]
}
{
"word": "жарапаніжальны",
"stress": 10,
"stem": "ЖАРОПОНИЖАЮЩ",
"forms": [
"жаропонижающий",
"жаропонижающая",
"жаропонижающее"
],
"senses": [
{
"text": "цӏа-кан гӏодоцинабулеб",
"examples": [
{
"be": "жарапаніжальны сродак",
"av": "цӏа-кан гӏодоцинабулеб дару"
}
]
}
]
}
{
"word": "жаратрываласць",
"stress": 8,
"forms": [
"жаровыносливость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари хӏехьезе кӏвей, багӏари хӏехьей",
"labels": [
"батаніка"
]
}
]
}
{
"word": "жаратрывалы",
"stress": 7,
"stem": "ЖАРОПРОЧН",
"forms": [
"жаропрочный",
"жаропрочная",
"жаропрочное"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб; багӏариялда (бухӏиялда) данде чӏолеб",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "жаратрывальнае шкло",
"av": "багӏари хӏехьолеб цӏер"
}
]
}
]
}
{
"word": "жаратрывалы",
"stress": 7,
"forms": [
"жаростойкий",
"жаростойкая",
"жаростойкое"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб, багӏариялъукьа (бухӏиялъукьа) хӏинкъулареб"
}
]
}
{
"word": "жаратрывалы",
"stress": 7,
"forms": [
"жароупорный",
"жароупорная",
"жароупорное"
],
"senses": [
{
"text": "багӏариялда (бухӏиялда) данде чӏолеб",
"labels": [
"тэхніка"
]
},
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб",
"labels": [
"тэхніка"
]
}
]
}
{
"word": "жараўстойлівасць",
"stress": 7,
"forms": [
"жаропрочность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьей, багӏариялда (бухӏиялда) данде чӏей, багӏариялъукьа (бухӏиялъукьа) хӏинкъунгутӏи",
"labels": [
"тэхніка"
]
}
]
}
{
"word": "жараўстойлівасць",
"stress": 7,
"forms": [
"жароупорность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "багӏариялда (бухӏиялда) дандечӏей, багӏари (бухӏи) хӏехьей; багӏариялъукьа (бухӏиялъукьа) хӏинкъунгутӏи",
"labels": [
"тэхніка"
]
}
]
}
{
"word": "жараўстойлівы",
"stress": 8,
"forms": [
"жаровыносливый",
"жаровыносливая",
"жаровыносливое"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб"
}
]
}
{
"word": "жаргон",
"stress": 5,
"forms": [
"жаргон"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "жаргон",
"comment": "бакӏалъулаб наречиялда яги социалияб къокъаялъ хӏалтӏизабулеб мацӏалъул хаслъи",
"examples": [
{
"be": "злодзейскі жаргон",
"av": "цӏогьазул жаргон, цӏогьазе хасиятаб мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "жардзіна",
"forms": [
"шест"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏер, мокъ"
}
]
}
{
"word": "жарт",
"stress": 2,
"stem": "ШУТК",
"forms": [
"шутка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "махсара",
"examples": [
{
"be": "злая шутка",
"av": "бухӏизабулеб (квешаб) махсара"
},
{
"be": "яму не да жартаў",
"av": "гьев махсарабазде регӏун гьечӏо"
},
{
"be": "перавесці ў жарт",
"av": "махсараялде сверизабизе, буссинабизе"
},
{
"be": "сказаць што-н. жартам",
"av": "щибниги жо махсараялъе абизе, махсара гьабизе"
},
{
"be": "без жартаў",
"av": "унго-унголъун, махсара гьечӏого"
},
{
"be": "у жарт",
"av": "махсародего"
},
{
"be": "акрамя жартаў",
"av": "унго-унго",
"labels": [
"в значении вводного слова"
]
},
{
"be": "не жарт",
"av": "махсара гуро",
"labels": [
"в значении сказуемого"
]
},
{
"be": "жарт ці сказаць",
"av": "гьадингояб жо (иш) гуро"
},
{
"be": "жарты ў бок",
"av": "махсара жахӏабго тун, унго-унгояб куцалда"
},
{
"be": "з ім жарты дрэнныя",
"av": "гьесулгун махсара гьабизе бегьуларо"
},
{
"be": "жартаваць жарты",
"av": "рекӏелгъей гьабизе, махсара гьабизе",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
},
{
"text": "гьитӏинаб комедиялъулаб пьеса"
}
]
}
{
"word": "жартаваць",
"stress": 6,
"forms": [
"балагурить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "масхараялда гаргадизе, ихтилат гьабизе"
}
]
}
{
"word": "жартаваць",
"stress": 4,
"forms": [
"шутить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "махсара гьабизе",
"examples": [
{
"be": "жартаваць з дзецьмі",
"av": "лъималазе махсара гьабизе"
},
{
"be": "дасціпна жартаваць",
"av": "цӏодорго (гӏакъилго) махсара гьабизе"
}
]
},
{
"text": "махсара гьабун кӏалъазе",
"precomment": "гаварыць не сур'ёзна",
"examples": [
{
"be": "заўтра я еду. – Ты жартуеш?",
"av": "метер дун ине вуго (сунданиги рекӏун). – Дуца махсара гьабулеб гурищ?"
}
]
},
{
"text": "малъие гьабунгутӏизе, сан гьабунгутӏизе, гьабичӏого тезе",
"precomment": "чым (пагарджаць)",
"examples": [
{
"be": "нельга жартаваць са сваім здароўем",
"av": "дурго чорхол сахлъиялъулгун махсара гьабизе бегьуларо"
},
{
"be": "жартаваць з агнём",
"av": "хӏинкъи бугеб иш гьабизе"
},
{
"be": "чым чорт не жартуе",
"av": "нагагьлъун, балики, букӏине бегьула, щиб лъалеб, цощинаб"
}
]
}
]
}
{
"word": "жартам",
"stress": 5,
"forms": [
"шутливо"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "махсара гьабун",
"examples": [
{
"be": "жартаўліва сказаць",
"av": "махсара гьабун, абизе"
}
]
}
]
}
жартам сказаць; пажартаваць
сообщить о неточности{
"word": "жартам сказаць; пажартаваць",
"stress": 6,
"forms": [
"сострить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "бегӏераб, хӏунсулеб рагӏи рехизе",
"precomment": "сказаць вострасць",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "жартаўлівы",
"stress": 5,
"forms": [
"шутливый",
"шутливая",
"шутливое"
],
"senses": [
{
"text": "махсара-хочӏалъулаб, махсара бокьулев",
"comment": "бокьулей",
"examples": [
{
"be": "жартаўлівы тон",
"av": "махасара-хочӏалъулаб къагӏидаялъ кӏалъай"
}
]
}
]
}
{
"word": "жартаўнік",
"stress": 5,
"forms": [
"шутник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "махсарочи",
"examples": [
{
"be": "вялікі жартаўнік",
"av": "кӏудияв махсарочи"
}
]
}
]
}
{
"word": "жартоўна",
"stress": 2,
"stem": "ШУТОЧН",
"forms": [
"шуточный",
"шуточная",
"шуточное"
],
"senses": [
{
"text": "релъанхъизарулеб, кепаб, ихтилатаб",
"examples": [
{
"be": "жартоўнае вершаванне",
"av": "кепаб (ихтилатаб) кечӏ"
}
]
},
{
"text": "дагьа-макъаб",
"examples": [
{
"be": "гэтая справа не жарты",
"av": "гьеб иш гьитӏинаб (дагьа-макъаб) жо гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "жартуеш; глядзі мне",
"stress": 4,
"forms": [
"шалишь"
],
"senses": [
{
"text": "бажариларо! кӏвеларо!",
"precomment": "не ўдасца",
"labels": [
"прастамоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "жартую",
"stress": 4,
"forms": [
"шучу",
"шутишь",
"шутит",
"шутим",
"шутите",
"шутят"
],
"see_also": [
{
"target": "шутить",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "жартуючы",
"stress": 4,
"forms": [
"шутя"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "махсародего, махсара гьабун",
"precomment": "у жарт",
"examples": [
{
"be": "сказаць жартуючы",
"av": "махсара гьабуна абизе"
}
]
},
{
"text": "бигьаго, гӏакъуба бихьичӏого",
"precomment": "лёгка, без працы",
"examples": [
{
"be": "ён жартуючы падымае тры пуды",
"av": "дос бигьаго лъабго пуд борхула"
},
{
"be": "не жартам",
"av": "унго-унгояб куцалда, унго-унголъун"
}
]
}
]
}
{
"word": "жар-птушка",
"stress": 7,
"forms": [
"жар-птица"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "зодил тӏавус",
"comment": "маргьабалъ букӏунеб",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
}