{
"word": "халадаўстойлівасць",
"stress": 10,
"forms": [
"холодоустойчивость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "квачхӏехьей"
}
]
}
{
"word": "халадаўстойлівы",
"stress": 10,
"stem": "ХОЛОДОУСТОЙЧИВ",
"forms": [
"холодоустойчивый",
"холодоустойчивая",
"холодоустойчивое"
],
"senses": [
{
"text": "квач хӏехьолеб",
"examples": [
{
"be": "халадоўстойлівыя гатункі пшаніцы",
"av": "ролъул квач хӏехьолел сортал, тайпаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "халадзец",
"stress": 7,
"forms": [
"заливное"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде бетараб гьагӏу тӏураб гьанал, ччугӏил квен"
}
]
}
{
"word": "халадзец",
"stress": 3,
"forms": [
"студень"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "холодец",
"comment": "гьан яги ччугӏа белъараб гьагӏу цӏорозабун бетидал лъугьунеб квен"
}
]
}
{
"word": "халадзец",
"stress": 6,
"forms": [
"холодец"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"размоўнае слова"
],
"see_also": [
{
"target": "студень",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "халадзець",
"stress": 6,
"stem": "ХОЛОДЕ",
"forms": [
"холодеть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "квачазе, цӏорозе",
"examples": [
{
"be": "рукі халадзеюць",
"av": "кверал квачалел руго"
},
{
"be": "халаднее",
"av": "квачазе рекӏана",
"comment": "безличное"
},
{
"be": "халадзець ад жаху",
"av": "хӏинкъиялъул кутакалъ цӏоро-гъорон хутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "халадзільны",
"stress": 6,
"stem": "ХОЛОДИЛЬН",
"forms": [
"холодильный",
"холодильная",
"холодильное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏорозабулеб",
"examples": [
{
"be": "халадзільная апаратура",
"av": "цӏорозабулеб аппаратура"
},
{
"be": "халадзільная ўстаноўка",
"av": "цӏорозабулеб машина"
},
{
"be": "халадзільнае абсталяванне",
"av": "цӏорозабиялъе хӏажатал машинаби, приборал, къайи"
}
]
}
]
}
{
"word": "халадзільнік",
"stress": 6,
"forms": [
"холодильник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "холодильник",
"examples": [
{
"be": "хатні халадзільнік",
"av": "рокъоб лъолеб холодильник"
}
]
},
{
"precomment": "ахаладжальная прылада",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "вагон-халадзільнік",
"av": "вагон-холодильник"
}
]
}
]
}
{
"word": "халадзіць",
"stress": 6,
"forms": [
"холодить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏорозабизе, квачазабизе",
"precomment": "што (ахалоджваць)"
},
{
"text": "гьогьомизабизе",
"precomment": "каго-што (выклікаць адчуванне холаду)",
"examples": [
{
"be": "мята халадзіць у роце",
"av": "сагӏница кӏалдиб гьогьен ккезабула",
"comment": "кӏал гьогьомизабула"
}
]
},
{
"text": "цӏоро-гъорозабизе, собо-годозабизе",
"precomment": "каго-што (прыводзіць у стан ацепняння)",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "жах халадзіць сэрца",
"av": "кутакалда хӏинкъиялъ ракӏ цӏоро-гъорозабулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "халаднакроўе",
"stress": 9,
"forms": [
"хладнокровие"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "сабрулъи, виххунгутӏи, гӏодове виччай",
"examples": [
{
"be": "захоўваць халаднакроўе",
"av": "сабру гьабизе, гӏодове виччан чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "халаднакроўны",
"forms": [
"хладнокровный",
"хладнокровная",
"хладнокровное"
],
"senses": [
{
"text": "сабруяб, гӏодобе биччараб",
"examples": [
{
"be": "халаднакроўны чалавек",
"av": "сабруяв чи"
},
{
"be": "халаднакроўны погляд",
"av": "сабруяб бербалагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "халаднакроўны",
"stress": 10,
"stem": "ХОЛОДНОКРОВН",
"forms": [
"холоднокровный",
"холоднокровная",
"холоднокровное"
],
"senses": [
{
"labels": [
"заалогія"
],
"examples": [
{
"be": "халадnokроўныя жывёлы",
"av": "би цӏорорал рухӏчӏаголъаби",
"comment": "ччугӏа, борохь ва гь. ц."
}
]
}
]
}
{
"word": "халаднець",
"stress": 6,
"forms": [
"холодать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "квачазе лъугьине",
"precomment": "бязличнае",
"examples": [
{
"be": "халаднее",
"av": "квачазе лъугьунеб, байбихьулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "халадок",
"stress": 6,
"forms": [
"холодок"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гьогьен; дагьабго квач",
"examples": [
{
"be": "ранковы халадок",
"av": "рогьалил гьогьен"
},
{
"be": "сядзець у цяньку",
"av": "гьогьмада гӏодов чӏезе"
}
]
},
{
"text": "гъаргъар",
"precomment": "дрыжыкі",
"examples": [
{
"be": "халадок прабег па спіне",
"av": "мугъзадаса гъоркье гъаргъар бана"
}
]
},
{
"text": "гьогьен",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "у іх адносінах з'явіўся халадок",
"av": "гьезда гьоркьоб гьогьен ккана"
}
]
}
]
}
{
"word": "халасты",
"stress": 7,
"forms": [
"холостой",
"холостая",
"холостое"
],
"senses": [
{
"text": "лъади ячинчӏев",
"precomment": "нежанаты"
},
{
"text": "жанив чи гьечӏеб; чӏобогояб",
"examples": [
{
"be": "халасцяцкая кватэра",
"av": "чӏобогояб рукъ"
},
{
"be": "халасцяцкае жыццё",
"av": "лъади (рос) гьечӏеб гӏумру"
}
]
},
{
"text": "чӏалгӏадисеб",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "халасты ход машыны",
"av": "машинадул чӏалгӏадесеб хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "гулла гьечӏеб",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "халасты патрон",
"av": "гулла гьечӏеб патрон"
}
]
}
]
}
{
"word": "халасцяк",
"stress": 7,
"forms": [
"холостяк"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "болозан, лъади ячинчӏев чи",
"examples": [
{
"be": "стары халасцяк",
"av": "херав болозан",
"comment": "киданиги лъади ячинчӏого херлъулев вугев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "халасцяцкі",
"stress": 7,
"forms": [
"холостяцкий",
"холостяцкая",
"холостяцкое"
],
"senses": [
{
"text": "болозанасул(аб)",
"comment": "янгъизчиясул"
}
]
}
{
"word": "халат",
"stress": 4,
"forms": [
"халат"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "халгӏат",
"examples": [
{
"be": "узбекскі халат",
"av": "узбекхалгӏат"
},
{
"be": "доктарскі халат",
"av": "тохтурасул халгӏат"
},
{
"be": "маскіровачны халат",
"av": "гӏурччинккараб яги хъахӏаб аскариясул гӏаба",
"labels": [
"военный термин"
],
"comment": "халгӏат"
}
]
}
]
}
{
"word": "халатна",
"stress": 4,
"forms": [
"халатно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "тасамахӏго, ракӏ гьечӏого",
"examples": [
{
"be": "халатна ставіцца да працы",
"av": "тӏаса-масаго, ракӏ гьечӏого хӏалтӏизе, хӏалтӏудехун тӏасамасагояб бербалагьи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "халатнасць",
"stress": 4,
"forms": [
"халатность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тасамахӏлъи, ракӏгьечӏолъи"
}
]
}
{
"word": "халатны",
"stress": 4,
"stem": "ХАЛАТН",
"forms": [
"халатный",
"халатная",
"халатное"
],
"senses": [
{
"text": "халгӏаталъул",
"examples": [
{
"be": "халатная тканіна",
"av": "халгӏатал гьарулеб ххам"
}
]
},
{
"text": "тасамахӏаб",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "халатнае стаўленне да працы",
"av": "хӏалтӏуде тасамахӏаб бербалагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "халачоны",
"forms": [
"холощёный",
"холощёная",
"холощёное"
],
"senses": [
{
"text": "балъ гьабураб, сверараб, цӏирхъвалъараб",
"examples": [
{
"be": "кастрыраваны бык",
"av": "сверараб бугъа"
}
]
}
]
}
{
"word": "халва",
"stress": 5,
"forms": [
"халва"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалива, бахъухъ",
"examples": [
{
"be": "арэхавая халва",
"av": "цӏулакьодул хӏалива"
}
]
}
]
}
{
"word": "халвовы",
"stress": 5,
"forms": [
"халвовый",
"халвовая",
"халвовое"
],
"senses": [
{
"text": "бахъухъил, хӏаливадул"
}
]
}
{
"word": "халера",
"stress": 4,
"forms": [
"холера"
],
"labels": [
"медыцына",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "вабаъ",
"labels": [
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "халерны",
"stress": 4,
"stem": "ХОЛЕРН",
"forms": [
"холерный",
"холерная",
"холерное"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "вабаалъулаб",
"examples": [
{
"be": "халернае захворванне",
"av": "вабаалъул унти"
},
{
"be": "халерная эпідэмія",
"av": "вабаалъул унти тӏибитӏи"
}
]
},
{
"text": "вабаалъ унтарав",
"labels": [
"у значэнні назоўніка"
]
}
]
}
{
"word": "халецыстыт",
"stress": 9,
"forms": [
"холецистит"
],
"labels": [
"медыцына",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "ццидалкъвачӏа хьордой",
"comment": "унти",
"labels": [
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "халка",
"stress": 2,
"forms": [
"холка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "жал, горбогьод"
}
]
}
{
"word": "халодна",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"холодно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "гӏунцадго, тӏаса-масаго",
"precomment": "бесстрашна, абыякава",
"examples": [
{
"be": "халодна ставіцца да каго-небудзь",
"av": "тӏаса-масагояб бербалагьи гьабизе",
"comment": "лъидехун бугониги"
}
]
},
{
"text": "квачан буго",
"precomment": "безасабовае, пра халоднае надвор'е",
"labels": [
"у значэнні выказніка"
],
"examples": [
{
"be": "сёння холадна",
"av": "жакъа квачан буго"
},
{
"be": "мне холадна",
"av": "дун квачалев вуго"
},
{
"be": "яму ад гэтага ні цёпла ні холадна",
"av": "гьелдасан гьесие я цӏа гуро, я цӏер гуро",
"comment": "гьеб гьесда хъатӏулеб жо гуро, гьесие гьелъул ургъел гьечӏо, батӏалъи гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "халодны",
"stress": 4,
"stem": "ХОЛОДН",
"forms": [
"холодный",
"холодная",
"холодное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏорораб, квачараб",
"examples": [
{
"be": "халодная вада",
"av": "цӏорораб лъим"
},
{
"be": "халодная восень",
"av": "цӏорораб (квачараб) хасалихълъи"
},
{
"be": "халодны вецер",
"av": "цӏорораб гьури"
},
{
"be": "халодная падлога",
"av": "цӏорораб чӏабар"
},
{
"be": "халодны суп",
"av": "цӏорораб чурпа"
},
{
"be": "халодны пакой",
"av": "квачараб рукъ"
},
{
"be": "халоднае паліто",
"av": "цӏорораб, хинлъизарулареб, квач кколареб пальто"
}
]
},
{
"text": "цӏорораб, тӏаса-масагояб",
"precomment": "абыякавы",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"text": "свараб, кьерукъаб",
"precomment": "невыразны, бледны",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "халодныя фарбы",
"av": "кьерукъал релъаби"
},
{
"be": "халодная закуска",
"av": "цӏорораб дандежо",
"comment": "закуска"
},
{
"be": "халодная зброя",
"av": "кьвагьулареб ярагъ",
"comment": "тункулеб, къотӏулеб ярагъ"
},
{
"be": "халодная вайна",
"av": "цӏорораб рагъ, рагъуе къеркьолеб политика, цоги пачалихъалда данде буссараб тушманаб политика"
}
]
}
]
}
{
"word": "халоп",
"stress": 4,
"forms": [
"холоп"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "лагъ, рагӏиятчи",
"precomment": "раб",
"labels": [
"які адносяцца да гісторыі",
"гістарычны тэрмін"
]
},
{
"text": "цеветел",
"precomment": "слуга",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "халтура",
"stress": 5,
"forms": [
"халтура"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса-масаго гьабураб, хашаб хӏалтӏи",
"precomment": "не́каханая работа"
},
{
"text": "хашаб хӏалтӏухъ щолеб мухь; аслияб хӏалтӏиялда тӏаде кив-кивниги хӏалтӏун гӏарац балагьи",
"precomment": "падработка; лягкі прыбытак"
}
]
}
{
"word": "халтурны",
"stress": 5,
"stem": "ХАЛТУРН",
"forms": [
"халтурный",
"халтурная",
"халтурное"
],
"senses": [
{
"text": "хашаб, тӏаса-масаго гьабураб",
"examples": [
{
"be": "халтурная работа",
"av": "хашаб, тӏаса-масаго гьабураб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "халтуршчык",
"stress": 5,
"forms": [
"халтурщик"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "хашав устар, халтурачи, тӏаса-масаго хӏалтӏи гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "халтурыць",
"stress": 5,
"forms": [
"халтурить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хашго, тӏаса-масаго хӏалтӏизе",
"precomment": "неакуратна працаваць"
},
{
"text": "аслияб хӏалтӏиялда тӏаде кив-кивниги хӏалтӏун, хашаб хӏалтӏи гьабун гӏарац балагьизе",
"precomment": "мець прыбытак збоку"
}
]
}
{
"word": "халуй",
"stress": 4,
"forms": [
"холуй"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "цеветел",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
},
{
"text": "хӏелхӏелдач, хӏелхӏелчи",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "халява",
"stress": 6,
"forms": [
"голенище"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏал",
"precomment": "chakmadul",
"examples": [
{
"be": "халява чаравіка",
"av": "чакмадул кӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "халіф",
"stress": 4,
"forms": [
"халиф"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "халиф",
"comment": "цебе бусурман улкабазул бищун тӏадегӏанав хӏаким",
"labels": [
"які адносяцца да гісторыі",
"гістарычны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "халіфат",
"stress": 6,
"forms": [
"халифат"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "халифат",
"comment": "бетӏерлъуда халиф вугеб пачалихъ",
"labels": [
"які адносяцца да гісторыі",
"гістарычны тэрмін"
]
}
]
}