{
"word": "хапацца",
"stress": 5,
"forms": [
"хвататься"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "квераз хапун кквезе",
"precomment": "за каго-што (брацца)",
"examples": [
{
"be": "хапацца за галаву",
"av": "къан бетӏер кквезе (ургъалилъе ккезе)"
},
{
"be": "хапацца за шаблю",
"av": "хвалчаде хапизе (вортизе)"
}
]
},
{
"text": "гьабизе, жувазе, тӏаделъизе",
"precomment": "за што (брацца)",
"comment": "цинциялде вортун",
"examples": [
{
"be": "ён за ўсё хапаецца",
"av": "гъов кинабго жо гьабизе жувала"
},
{
"be": "танучы за саломінку хапаецца",
"av": "гъанкъулев суматӏеги хапулев",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "хапаць",
"stress": 2,
"forms": [
"хапать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хапизе, хапун кквезе",
"precomment": "каго-што (хапаць)",
"labels": [
"прастамоўнае слова"
]
},
{
"text": "бикъизе, жиндиргойилан кквезе",
"precomment": "што (красці, прысвойваць)"
}
]
}
{
"word": "хапаць",
"stress": 5,
"forms": [
"хватать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хапун босизе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "кквезе",
"examples": [
{
"be": "хапаць за руку",
"av": "хапун квер кквезе"
},
{
"be": "хапаць дзюбай",
"av": "гозоялъ хапун босизе"
}
]
},
{
"text": "кквезе",
"precomment": "каго-што (лавіць, затрымаць)",
"comment": "щивниги-щибниги",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "хъамихъул гьабизе",
"precomment": "што (набываць без разбору)",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "хапаць што папала",
"av": "кодобе щвараб жо хъамихъул гьабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏезе",
"precomment": "бел. (быць дастатковым)",
"examples": [
{
"be": "часу не хапае",
"av": "заман гӏоларо"
},
{
"be": "прадуктаў ім хапіла толькі на месяц",
"av": "гьезие нигӏматал гӏуна гӏицӏго моцӏие"
},
{
"be": "хапаць на ляту",
"av": "боржунаго кквезе (хехго босизе)"
},
{
"be": "гэтага яшчэ не хапала!",
"av": "гьеб камун букӏана гьанже!"
}
]
}
]
}
{
"word": "хапаць",
"stress": 2,
"stem": "ЦАПА",
"forms": [
"цапать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги хъвазе, базе, лъуризе",
"precomment": "каго-што",
"labels": [
"прастамоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "дзверы чапляюць падлогу",
"av": "нуцӏа чӏабаралда лъурула"
}
]
},
{
"text": "квачӏ базе, хапизе, хапун кквезе",
"comment": "квераз, цабзаз, малъаз"
}
]
}
{
"word": "хапаць (хапацца)",
"stress": 4,
"forms": [
"ухватывать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "ухватить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "хапаць(-ся)",
"stress": 4,
"forms": [
"схватывать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "схватить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "хапнуць",
"stress": 2,
"forms": [
"цапнуть"
],
"see_also": [
{
"target": "цапать",
"kind": "from",
"comment": "однократная форма",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "хапун",
"stress": 8,
"forms": [
"разбитной",
"разбитная",
"разбитное"
],
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "лебалав, тулакав, кепав",
"examples": [
{
"be": "спрытны хлопец",
"av": "лебалав, речӏчӏа-регӏарав вас"
}
]
}
]
}
{
"word": "хап-цап",
"stress": 8,
"forms": [
"цап-царап"
],
"labels": [
"выклічнік"
],
"senses": [
{
"text": "кӏутӏун (хапун) босана, бахъана; къан ккуна",
"labels": [
"у значэнні выказніка",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "хапіцца",
"stress": 5,
"forms": [
"хватиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "танкан ракӏалде щвезе, балагьизе вортизе",
"precomment": "каго-што (успомніць пра каго-небудзь патрэбнага)",
"examples": [
{
"be": "хапіцца за ключы",
"av": "кӏулал ракӏалде щвезе, ралагьизе вортизе"
}
]
},
{
"text": "тохлъукье ракӏалде щвезе, гъалатӏ борчӏун букӏин лъазе",
"precomment": "схапіцца",
"comment": "рекӏекьа бикъараб жо",
"examples": [
{
"be": "я занадта позна апомніўся",
"av": "цӏакъ кватӏун гурони дида ракӏалде щвечӏо (дун рекӏетӏа ватичӏо)"
}
]
}
]
}
{
"word": "хапіцца; счапіцца",
"stress": 6,
"forms": [
"схватиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къан ккун чӏезе, хурхине, сунданиги хурхун чӏезе, сунданиги вазе",
"precomment": "за каго-што",
"examples": [
{
"be": "хапіцца за ружжо",
"av": "тункӏида хурхине"
}
]
},
{
"text": "цоцалъ разе, цоцалъ рагъизе лъугьине",
"precomment": "з кім",
"comment": "вступить в борьбу"
},
{
"text": "рекӏеда ватизе, ракӏалде бачӏине, гъалатӏ бичӏчӏизе",
"comment": "спохватиться"
}
]
}
{
"word": "хапіцца; ухапіцца",
"stress": 6,
"forms": [
"ухватиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хурхун чӏезе, ккун чӏезе",
"precomment": "за каго-што (схапіцца за што-небудзь)",
"examples": [
{
"be": "схапіцца за стол абедзвюма рукамі",
"av": "кӏиябго квералъ столги ккун чӏезе"
}
]
},
{
"text": "тӏаделъизе, тӏад чӏезе, тӏаса вичӏунгутӏизе",
"precomment": "(прыняцца за што-небудзь)",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "хапіцца за новую працу",
"av": "цӏияб хӏалтӏуда тӏаделъизе"
}
]
},
{
"text": "пайда босизе",
"precomment": "(скарыстацца чым-небудзь)",
"examples": [
{
"be": "хапіцца за чыю-небудзь прапанову",
"av": "лъилниги предложениялдаса пайда босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "хапіць",
"stress": 5,
"forms": [
"хватить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "хлеба хопіць на год",
"av": "тӏощел лъагӏалие гӏела"
},
{
"be": "гэтага мне хопіць на месяц",
"av": "дие гьаб моцӏие гӏела"
}
]
},
{
"text": "речӏчӏизе, кьабгӏизе, тункизе",
"precomment": "каго-што, чым, каго-што аб што, чым аб што (ударыць)",
"comment": "кутакалда",
"examples": [
{
"be": "ціснуць кулаком па стале",
"av": "столалда зар кьабизе"
},
{
"be": "ударыць палкай",
"av": "тӏил кьабун биччазе"
}
]
},
{
"text": "кквезе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "сабака схапіў яго за нагу",
"av": "гьойца гьесул махӏу ккуна"
}
]
},
{
"text": "хӏехьезе, баччизе",
"precomment": "чаго (выпрабаваць, перанесці)",
"examples": [
{
"be": "спытаць гора",
"av": "къварилъи хӏехьезе"
}
]
},
{
"text": "къан кквезе, собозе, речӏчӏизе",
"precomment": "каго-што (разявіць)",
"examples": [
{
"be": "марозам пашкодзіла пасевы",
"av": "рекьарал жалазда цӏорой речӏчӏун буго"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "перабраць лішку",
"av": "тӏасан ккезе"
},
{
"be": "перабраць праз меру",
"av": "гӏорхъолъа ине, гӏемерлъизе"
},
{
"be": "досыць!; хопіць!",
"av": "гӏела!"
},
{
"be": "з мяне хопіць!",
"av": "гӏела, дун живго те!"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хватать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "хапіць; захапіць",
"stress": 4,
"forms": [
"зацапать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"прастамоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "кквезе, хапизе, хапун кквезе",
"precomment": "каго-што"
}
]
}
{
"word": "хапіць; захапіць",
"stress": 8,
"forms": [
"прихватить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ босизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "захапіць з сабой і кнігу",
"av": "цадахъ тӏехьги босизе"
}
]
},
{
"text": "тӏаде ккезе, тӏад речӏчӏизе",
"precomment": "каго-што (заспець)"
},
{
"text": "квач хъвазе",
"precomment": "што (пашкодзіць марозам)",
"comment": "квачалъ зиян гьабизе"
},
{
"text": "кквезе",
"precomment": "каго-што (захапіць)"
},
{
"text": "(хехго) бухьине, бухьа-бутӏине",
"precomment": "што (прывязаць)"
}
]
}
{
"word": "хапіць; схапіць",
"stress": 6,
"forms": [
"схватить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хантӏан босизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "схапіць ружжо",
"av": "хантӏан туманкӏ кодобе босизе"
}
]
},
{
"text": "къан кквезе",
"precomment": "каго",
"comment": "силой задержать",
"examples": [
{
"be": "злавіць злодзея",
"av": "цӏогьор кквезе"
}
]
},
{
"text": "щвезе",
"precomment": "што",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "падхапіць насмарк",
"av": "магӏарччин щвезе"
}
]
},
{
"text": "бичӏчӏизе",
"precomment": "што",
"comment": "понять, усвоить",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "хапіць; схапіць",
"stress": 6,
"forms": [
"ухватить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хурхине, кквезе",
"precomment": "каго-што (узяць, схапіць)",
"examples": [
{
"be": "схапіць за нагу",
"av": "махӏалзулъ хурхине"
}
]
},
{
"text": "бичӏчӏизе, хехго эхебе ине",
"precomment": "што (зразумець)",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "хапіць; схапіць",
"stress": 2,
"forms": [
"хапнуть"
],
"senses": [
{
"text": "хапун кквезе"
}
]
}