{
"word": "час",
"stress": 3,
"stem": "ВРЕМ",
"forms": [
"время"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "заман, мех, гӏуж",
"labels": [
"у розных значэннях"
],
"examples": [
{
"be": "свабодны час",
"av": "эркенаб заман"
},
{
"be": "рабочы час",
"av": "хӏалтӏул заман"
},
{
"be": "у любы час",
"av": "бокьараб мехалъ"
},
{
"be": "у дадзены час",
"av": "гьаб заманалда"
},
{
"be": "у зазначаны час",
"av": "бихьизабураб заманалда"
},
{
"be": "весь час",
"av": "кидаго, даим"
},
{
"be": "колькі часу?",
"av": "заман кигӏан бугеб? сагӏат чан бугеб?"
},
{
"be": "у наш час",
"av": "нилъер (нижер) заманаялъ"
},
{
"be": "новыя часы",
"av": "цӏияб (батӏияб) заман"
},
{
"be": "ў часы Пятра Першага",
"av": "Петр Первыясул заманалда"
},
{
"be": "не адставаць ад часу",
"av": "заманалдаса нахъа хутӏунгутӏизе"
},
{
"be": "час сяўбы",
"av": "рекьул заман"
},
{
"be": "поры года",
"av": "лъагӏалил заманаби"
},
{
"be": "цяперашні час",
"av": "гьанже заман",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"be": "прошлы час",
"av": "араб заман",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"be": "будучы час",
"av": "бачӏунеб заман",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"be": "час ад часу; часам",
"av": "зама-заманалда, гьоркьо-гьоркьоб, мехмехалъ"
},
{
"be": "час ад часу",
"av": "цо-цо мехалъ"
},
{
"be": "у свой час",
"av": "жиндир заманалда"
},
{
"be": "неўзабаве",
"av": "кватӏичӏого, заман иналдего, хеккого"
},
{
"be": "да гэтага часу",
"av": "гьанжелъизегӏан"
},
{
"be": "заўчасна",
"av": "заман щвелалде"
},
{
"be": "час ідзе",
"av": "замана унеб буго"
},
{
"be": "час пакажа",
"av": "заманаялъ бихьизабила (бицина)"
},
{
"be": "правесці час",
"av": "заман тӏамизе"
},
{
"be": "траціць час",
"av": "заман хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "часавы",
"stress": 8,
"forms": [
"временной",
"временная",
"временное"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъул(аб)",
"examples": [
{
"be": "часовая сувязь",
"av": "заманалъулаб бухьен"
},
{
"be": "часовая залежнасць",
"av": "заманалда бай (бараблъун букӏин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "часалка",
"stress": 4,
"forms": [
"чесалка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "квас чӏвалеб гьоркьо",
"labels": [
"тэкстыльны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "часальны",
"stress": 4,
"stem": "ЧЕСАЛЬН",
"forms": [
"чесальный",
"чесальная",
"чесальное"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьица ххалеб",
"labels": [
"тэкстыльны тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "часальная машына",
"av": "(квас) ххалеб машина"
}
]
}
]
}
{
"word": "часальшчык",
"stress": 4,
"forms": [
"чесальщик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "ххалев (къачӏалев) чи",
"precomment": "квас",
"labels": [
"тэкстыльны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "часальшчыца",
"stress": 4,
"forms": [
"чесальщица"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "ххалей (къачӏалей) гӏадан",
"precomment": "квас",
"labels": [
"тэкстыльны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "часам",
"stress": 7,
"forms": [
"временами"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "мех-мехалда, зама-заманалда, цо-цо мехалъ, гьоркьо-гьоркьоб",
"examples": [
{
"be": "часам ішоў дождж",
"av": "мех-мехалда (зама-заманалда, гьоркьо-гьоркьоб) цӏад балеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "часам",
"stress": 6,
"forms": [
"иногда"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьо-гьоркьоб, мех-мехалъ, цоцо мехалъ"
}
]
}
{
"word": "часам",
"stress": 5,
"forms": [
"подчас"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "мех-мехалъ, зама-заманалдасан, цо-цо мехалъ",
"examples": [
{
"be": "часам бывае цяжка",
"av": "цо-цо мехалъ захӏматго букӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "часам",
"stress": 4,
"forms": [
"порою"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"see_also": [
{
"target": "порой",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "часам",
"stress": 2,
"forms": [
"часом"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"прастамоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "цо-цо мехалъ"
},
{
"text": "цощинаб, нагагьлъун"
}
]
}
{
"word": "часам; часам парамі",
"stress": 4,
"forms": [
"порой"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "мех-мехалда, цо-цо мехалъ",
"examples": [
{
"be": "часам ён бываў маўклівы",
"av": "мех-мехалда гьев вуцӏцӏун чӏолаан"
}
]
}
]
}
{
"word": "часанне",
"stress": 4,
"forms": [
"чесание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "(гьаркьица) ххай",
"precomment": "па дзеяслову часаць"
}
]
}
{
"word": "часанне",
"forms": [
"чёска"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьица ххай",
"labels": [
"тэкстыльны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "часаны",
"stem": "ТЁСАН",
"forms": [
"тёсаный",
"тёсаная",
"тёсаное"
],
"senses": [
{
"text": "буцӏараб, буцӏун гьабураб; бекӏкӏараб",
"examples": [
{
"be": "цесанае бярно",
"av": "буцӏараб рахи"
},
{
"be": "часаны камень",
"av": "бекӏкӏараб гамачӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "часаны",
"forms": [
"чёсаный",
"чёсаная",
"чёсаное"
],
"senses": [
{
"text": "ххан къачӏараб, ххараб",
"labels": [
"тэкстыльны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "часацца",
"stress": 6,
"forms": [
"участиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ризлъизе, гӏемерлъизе, хӏаллъизе",
"precomment": "стаць часцей",
"examples": [
{
"be": "пульс у хворага пачасціўся",
"av": "унтарасул бидул кьаби хехлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "часаць",
"stress": 4,
"forms": [
"тесать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса буцӏизе; лъамизе; бекӏкӏизе",
"precomment": "што і без дапаўнення",
"examples": [
{
"be": "цесаць бярвёны",
"av": "рахал руцӏизе"
},
{
"be": "цёсаць камень",
"av": "гамачӏ бекӏкӏизе"
},
{
"be": "яму хоць кол на галаве цэшы",
"av": "бетӏералда тӏад лъун мичил буцӏаниги, ургъел гьечӏо досие (тӏирун чӏарав, вичӏчӏизе захӏматав чиясул хӏакъалъулъ); дуниял бихханиги, ургъел гьечӏо гьесие"
}
]
}
]
}
{
"word": "часаць",
"stress": 4,
"forms": [
"чесать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хъасизе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "букарараб бакӏ",
"examples": [
{
"be": "часаць спіну",
"av": "мугъ хъасизе"
}
]
},
{
"text": "ххазе",
"precomment": "каго-што, прычэсваць",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "часаць валасы",
"av": "рас ххазе"
}
]
},
{
"text": "ххазе, ххан къачӏазе",
"precomment": "што",
"labels": [
"тэкстыльны тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "часаць бавоўну",
"av": "(гьаркьица) квасквас ххазе, ххан къачӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "часнык",
"stress": 5,
"forms": [
"чеснок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "ражи"
}
]
}
{
"word": "часнычны",
"stress": 7,
"forms": [
"чесноковый",
"чесноковая",
"чесноковое",
"чесночный",
"чесночная",
"чесночное"
],
"senses": [
{
"text": "ражидулаб",
"examples": [
{
"be": "часныковая каўбаса",
"av": "ражи жубараб (гъорлъ бугеб) цӏураб бакь"
},
{
"be": "часныковая настойка",
"av": "ражидул тӏокӏкӏел"
}
]
}
]
}
{
"word": "часова",
"stress": 3,
"forms": [
"временно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъ; дагьаб мехалъ; болжал цӏан",
"examples": [
{
"be": "часова выконваючы абавязкі",
"av": "заманалъ тӏадал ишал тӏуразарулев"
}
]
}
]
}
{
"word": "часовы",
"stress": 3,
"stem": "ВРЕМЕНН",
"forms": [
"временный",
"временная",
"временное"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъулаб, заманалъе (дагьаб мехалъе) бугеб, болжал цӏан бугеб",
"examples": [
{
"be": "часовая работа",
"av": "заманалъе бугеб хӏалтӏи"
},
{
"be": "часовая пабудова",
"av": "заманалъе бараб бакӏ"
},
{
"be": "часовы ўрад",
"av": "заманалъе бищараб хӏукумат"
}
]
}
]
}
{
"word": "часонка",
"stress": 5,
"forms": [
"времянка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб добе-гьанибе босизе бегьулеб мали"
},
{
"text": "заманалъе гьабураб маххул печь; заманалъе гьабураб рукъ"
}
]
}
{
"word": "часопіс",
"stress": 5,
"forms": [
"журнал"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "журнал",
"labels": [
"у розных значэннях"
],
"examples": [
{
"be": "штомесячныя часопісы",
"av": "щибаб моцӏролал журналал"
},
{
"be": "модны часопіс",
"av": "модаялда рекъараб (мода бугеб) журнал"
},
{
"be": "класны журнал",
"av": "классалъул журнал"
},
{
"be": "путавы журнал",
"av": "сапаралъул(аб) журнал"
},
{
"be": "вахценны журнал",
"av": "вахтаялъул(аб) журнал"
}
]
}
]
}
{
"word": "часопісны",
"stress": 5,
"forms": [
"журнальный",
"журнальная",
"журнальное"
],
"senses": [
{
"text": "журналалъул(аб)",
"examples": [
{
"be": "часопісны артыкул",
"av": "журналалъул (журналалда бугеб) статья"
}
]
}
]
}
{
"word": "часта",
"stress": 2,
"forms": [
"часто"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "ризго, гьарзаго, гӏемерцӏул, гӏемер нухалъ, чанго нухалъ",
"examples": [
{
"be": "часта бачыцца",
"av": "ризго (гӏемерцӏул) рихьизе"
},
{
"be": "часта бываць у кіно",
"av": "ризго киноялда вукӏине",
"comment": "хьвадизе"
},
{
"be": "яна часта ходзіць да брата",
"av": "дой гӏемер уна (хьвадула) вацасухъе"
}
]
},
{
"text": "аскӏо-аскӏор, данд цун",
"precomment": "блізка",
"examples": [
{
"be": "дрэвы пасаджаны часта",
"av": "гъутӏби аскӏо-аскӏор чӏун руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "частавацца",
"stress": 5,
"forms": [
"угощать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "угостить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "частакол",
"stress": 7,
"forms": [
"частокол"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "чали",
"comment": "аскӏо-аскӏор гӏурдул, гъазихъал чӏван гьабураб"
}
]
}
{
"word": "частата",
"stress": 7,
"forms": [
"частота"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерлъи",
"precomment": "напрыклад сустрэч"
},
{
"text": "ризлъи",
"precomment": "напрыклад, лесу"
},
{
"text": "такрарлъи, хехлъи",
"precomment": "частата",
"labels": [
"спецыфічная назва"
],
"examples": [
{
"be": "павышэнне частаты пульсу",
"av": "бидул кьаби хехлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "частата",
"stress": 5,
"forms": [
"частотность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерлъи; такрарлъи; ризлъи",
"examples": [
{
"be": "вызначыць частату ўжывання слоў",
"av": "рагӏаби хӏалтӏизариялъул ризлъи (къадар) баян гьабизе",
"comment": "чӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "частатны",
"stress": 5,
"forms": [
"частотный",
"частотная",
"частотное"
],
"senses": [
{
"text": "частотнияб; ризлъиялъулаб (къадаралъулаб); рагӏаби хӏалтӏизариялъул ризлъи (къадар) чӏезабулеб",
"examples": [
{
"be": "частотны слоўнік",
"av": "частотнияб словарь, ризлъи-къадаралъулаб словарь"
}
]
}
]
}
{
"word": "частатомер",
"stress": 9,
"forms": [
"частотомер"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "ризлъи (хехлъи, такрарлъи) борцунеб прибор, ризлъиборц",
"labels": [
"фізіка"
]
}
]
}
{
"word": "частка",
"stem": "ЧАСТ",
"forms": [
"часть"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏа",
"examples": [
{
"be": "частка дома",
"av": "минаялъул бутӏа"
},
{
"be": "трэцяя частка",
"av": "лъабабилеб бутӏа"
},
{
"be": "большая частка",
"av": "кӏудияб бутӏа"
},
{
"be": "меншая частка",
"av": "гьитӏинаб бутӏа"
},
{
"be": "атрымаць сваю частку",
"av": "жиндирго бутӏа щвезе"
}
]
},
{
"text": "бутӏа, лага",
"precomment": "арганізма, механізма",
"examples": [
{
"be": "запасная частка",
"av": "нахъраталилаб бутӏа"
},
{
"be": "частка цела",
"av": "чорхол лага"
}
]
},
{
"text": "бутӏа",
"precomment": "раздзел",
"examples": [
{
"be": "раман у пяці частках",
"av": "щуго бутӏаялъулаб роман"
}
]
},
{
"text": "кинаб бугониги учреждениялъул отдел, часть",
"precomment": "аддзел",
"examples": [
{
"be": "навучальная частка",
"av": "цӏалулаб часть",
"comment": "дарсазул, цӏалиялъул иш бачунеб бутӏа"
}
]
},
{
"text": "часть",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "вайсковая часць",
"av": "рагъулаб часть"
},
{
"be": "часткі мовы",
"av": "каламалъул бутӏаби"
},
{
"be": "часткі свету",
"av": "дунялалъул бутӏаби"
},
{
"be": "большай часткай, па большай частцы",
"av": "гӏемерисеб рахъалъан, цӏикӏкӏун"
},
{
"be": "разрывацца на часткі",
"av": "чанго батӏи-батӏияб иш цадахъ тӏубазе"
},
{
"be": "па частцы",
"av": "рахъалъан, хӏакъалъулъ"
},
{
"be": "гэта не маё дзела",
"av": "гьеб дир хӏалтӏи гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "часткова",
"stress": 4,
"forms": [
"отчасти"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цо рахьалъ, цодагьаб",
"examples": [
{
"be": "адчасці ён мае рацыю",
"av": "цо рахъалъ гъов витӏарав вуго"
},
{
"be": "часткова ён сам віноваты",
"av": "цодагьав гъов живго гӏайибияв вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "часткова",
"stress": 5,
"forms": [
"частично"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубачӏого; цо бутӏаялъ",
"examples": [
{
"be": "работа выканана часткова",
"av": "хӏалтӏул цо бутӏа тӏубан буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "часткова",
"stress": 2,
"forms": [
"частью"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цо бутӏаялъ; цо рахъалъ",
"examples": [
{
"be": "ён толькі часткова мае рацыю",
"av": "гъов цо рахъалъ (къадаралъ) витӏарав вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "частковы",
"stress": 5,
"forms": [
"частичный",
"частичная",
"частичное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубараб гуреб; тӏубачӏеб",
"examples": [
{
"be": "частковае паляпшэнне здароўя",
"av": "сахлъиялъул цодагьаб (тӏубараб гуреб) мадар лъугьин"
},
{
"be": "частковы поспех",
"av": "цо бутӏаялъулаб бергьенлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "частушачнік",
"stress": 5,
"forms": [
"частушечник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "къокъал махсародул кучӏдул ахӏулев кочӏохъан"
}
]
}
{
"word": "частушачніца",
"stress": 5,
"forms": [
"частушечница"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "къокъал махсародул кучӏдул ахӏулей кочӏохъан"
}
]
}
{
"word": "частушка",
"stress": 5,
"forms": [
"частушка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "къокъаб махсародул кечӏ"
}
]
}
{
"word": "часты",
"stress": 2,
"stem": "ЧАСТ",
"forms": [
"частый",
"частая",
"частое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалаб, тӏатӏала букӏунеб",
"comment": "кколеб",
"examples": [
{
"be": "частыя сустрэчы",
"av": "тӏатӏала рукӏунел (кколел) дандчӏваял"
},
{
"be": "часты госць",
"av": "гӏемер вачӏунев гьобол"
},
{
"be": "часты дождж",
"av": "хӏалаб (гӏемер балеб) цӏад"
}
]
},
{
"text": "ризаб",
"precomment": "густы",
"examples": [
{
"be": "густы лес",
"av": "ризаб рохь"
},
{
"be": "густае сіта",
"av": "ризаб (ризго картӏал ругеб) цӏалкӏу"
}
]
},
{
"text": "хехаб, хӏалуцараб",
"examples": [
{
"be": "частае дыханне",
"av": "хехаб хӏухьел цӏай"
},
{
"be": "часты пульс",
"av": "хехаб бидул кьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "часуча",
"stress": 6,
"forms": [
"чесуча"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "чучунча, чесунча",
"comment": "дарайдул цо тайпа"
}
]
}
{
"word": "часучавы",
"stress": 6,
"forms": [
"чесучовый",
"чесучовая",
"чесучовое"
],
"senses": [
{
"text": "чучунчаялъул",
"comment": "гьабураб"
}
]
}
{
"word": "часцей за ўсё; часта",
"stress": 7,
"forms": [
"зачастую"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер, ризго, гӏемерисеб мехалъ",
"examples": [
{
"be": "так часта бывае",
"av": "гӏемерисеб мехалъ гьедин букӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "часцяком",
"stress": 5,
"forms": [
"частенько"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "ризго, гӏемер",
"examples": [
{
"be": "ён часам да нас заходзіць",
"av": "дов ризго (гӏемер) нижехъе вачӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "часцінка",
"stress": 5,
"forms": [
"частичка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"labels": [
"памяншальнае значэнне"
],
"comment": "ад 'часть' I, 'частица' I",
"comment_lang": "ru"
}
],
"see_also": [
{
"target": "часть",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
},
{
"target": "частица",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "часціца",
"stress": 5,
"stem": "ЧАСТИЦ",
"forms": [
"частица"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб бутӏа, зарра, къатӏра",
"examples": [
{
"be": "драбнюткая часціца",
"av": "цӏакъго гӏисинаб зарра"
},
{
"be": "часціцы пылу",
"av": "хӏурул зарра"
}
]
},
{
"text": "частица",
"precomment": "службовае слова",
"labels": [
"граматыка"
]
}
]
}
{
"word": "часціць",
"stress": 5,
"forms": [
"частить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏедегӏизе, хехлъизе",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "не тарахці, гавары павольней",
"av": "гӏедегӏуге (хехлъуге), гӏодове вичан абе"
}
]
},
{
"text": "лъихъениги тӏаде-гъоркье ризго щвезе",
"precomment": "часта наведваць каго-небудзь",
"comment": "ине",
"labels": [
"прастамоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "часьцей",
"stress": 2,
"forms": [
"чаще"
],
"see_also": [
{
"target": "частый",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
},
{
"target": "часто",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
}
]
}