{
"word": "мат",
"homonym": 1,
"forms": [
"мат"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мат",
"comment": "шахматал хӏаялъулъ къураб хӏал"
}
]
}
{
"word": "мат",
"homonym": 2,
"forms": [
"мат"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мат, ургу",
"comment": "тӏад гугарулеб",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "мат",
"homonym": 3,
"forms": [
"мат"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "рекъечӏеб семи, лъилниги цӏаралда абулел чорокал рагӏаби",
"precomment": "непрыстойная лаянка"
}
]
}
{
"word": "мата",
"stress": 4,
"forms": [
"моток"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏомо",
"examples": [
{
"be": "матаок нітак",
"av": "кунал гӏомо"
}
]
}
]
}
{
"word": "матавы",
"stress": 2,
"stem": "МАТОВ",
"forms": [
"матовый",
"матовая",
"матовое"
],
"senses": [
{
"text": "кьерукъаб, кунчӏи гьечӏеб",
"precomment": "небліскучы, неяркі"
},
{
"text": "гъорлъан канлъи бихьулареб",
"precomment": "непразрысты",
"examples": [
{
"be": "матавае шкло",
"av": "гъорлъан канлъи бихьулареб рахьдакьераб цӏер"
}
]
}
]
}
{
"word": "матапрабег",
"stress": 9,
"forms": [
"мотопробег"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мотоциклал риччаялъул спортивиял къецал"
}
]
}
{
"word": "матапяхота",
"stress": 8,
"forms": [
"мотопехота"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "мотопехота",
"precomment": "матырызаваная пяхота",
"comment": "машинабаздалъун, тягачаздалъун, мотоциклаздалъун хьезабураб аскар"
}
]
}
{
"word": "матапіла",
"stress": 8,
"forms": [
"мотопила"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "моторалъ хӏалтӏизабулеб хъухъадиро"
}
]
}
{
"word": "матаролер",
"stress": 6,
"forms": [
"мотороллер"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мотороллер",
"comment": "гӏисинал бурдулги ругеб мотоциклалъул цо тайпа"
}
]
}
{
"word": "матарыст",
"stress": 6,
"forms": [
"моторист"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "моторист",
"comment": "моторалъул специалист; мотор къачӏалев чи"
}
]
}
{
"word": "матацца",
"stress": 4,
"forms": [
"мотаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хьвагӏезе",
"precomment": "бадзяцца",
"comment": "мугъзада таргьа"
},
{
"text": "гӏадада вортанхъизе",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "цэлы дзень матацца па горадзе",
"av": "тӏубараб къоялъ шагьаралда вортанхъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "матацыкл",
"stress": 6,
"forms": [
"мотоцикл"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мотоцикл"
}
]
}
{
"word": "матацыкліст",
"stress": 9,
"forms": [
"мотоциклист"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мотоциклист",
"comment": "мотоцикл бачунев чи"
}
]
}
{
"word": "матаць",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"мотать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "жемизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "матаць ніткі",
"av": "кун жемизе"
}
]
},
{
"text": "хьвагӏезабизе",
"precomment": "чым",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "махаць хвастом",
"av": "рачӏ хьвагӏезабизе"
},
{
"be": "махаць галавой",
"av": "разилъичӏого бетӏер хьвагӏезабизе",
"comment": "выражая несогласие"
}
]
},
{
"text": "цо мурадалда ракӏалда чӏезабизе, хӏисабалде босизе",
"precomment": "матаць сабе на вус"
}
]
}
{
"word": "матаць",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"мотать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хӏисаб гьечӏого, къимат гьабичӏого, гӏарац, боцӏи хӏурудахъ биччазе",
"precomment": "што (неразважліва марнаваць)"
}
]
}
{
"word": "матаэстафета",
"stress": 10,
"forms": [
"мотоэстафета"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "мотоциклал риччалезул къецалъе чӏезабураб манзил"
}
]
}
{
"word": "матаўства",
"stress": 9,
"forms": [
"мотовство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "исрапчилъи"
},
{
"text": "боцӏи, гӏарац хӏурудахъ биччай, гӏадада хвезаби"
}
]
}
{
"word": "матка",
"stress": 2,
"forms": [
"матка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏончӏорукъ",
"labels": [
"анатомія"
]
},
{
"text": "цӏуяб хӏайван",
"precomment": "самка"
},
{
"text": "найил устӏар",
"precomment": "пчаліная"
}
]
}
{
"word": "маторны",
"stress": 4,
"stem": "МОТОРН",
"homonym": 1,
"forms": [
"моторный",
"моторная",
"моторное"
],
"senses": [
{
"text": "моторазул",
"labels": [
"у розных значэннях"
],
"examples": [
{
"be": "маторны цэх",
"av": "моторазул цех"
},
{
"be": "маторная лодка",
"av": "моторалъ бачунеб раса"
},
{
"be": "маторнае паліва",
"av": "моторалъул цӏатари"
}
]
}
]
}
{
"word": "маторны",
"stress": 4,
"stem": "МОТОРН",
"homonym": 2,
"forms": [
"моторный",
"моторная",
"моторное"
],
"senses": [
{
"text": "хьвадиялъул, рагъарачариялъул",
"labels": [
"псіхалогія",
"фізіялогія"
],
"examples": [
{
"be": "маторныя рэфлексы",
"av": "чӏагояб черхалъул хьвада-чӏвадиялъе нухмалъи гьабулел нервал"
}
]
}
]
}
{
"word": "матрос",
"stress": 5,
"forms": [
"матрос"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "матрос"
}
]
}
{
"word": "матроскі",
"stress": 5,
"stem": "МАТРОССК",
"forms": [
"матросский",
"матросская",
"матросское"
],
"senses": [
{
"text": "матросазулаб",
"examples": [
{
"be": "матроская служба",
"av": "матросасул хъулухъ"
},
{
"be": "матроская форма",
"av": "матрос форма, матрос ретӏел"
}
]
}
]
}
{
"word": "матрошка",
"forms": [
"матрёшка"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏулаясикӏо",
"comment": "цоцада жанир лъолел цӏулал ясикӏабазул цояб"
}
]
}
{
"word": "матрыца",
"stress": 2,
"forms": [
"матрица"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "матрица",
"comment": "типографиялда хӏарпал гьаризе биараб металл жанибе тӏолеб халип"
}
]
}
{
"word": "матрыцыраваць",
"stress": 7,
"forms": [
"матрицировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "матрицазул кумекалдалъун гьаризе",
"precomment": "што",
"labels": [
"паліграфія"
]
}
]
}
{
"word": "матрыярхат",
"stress": 9,
"forms": [
"матриархат"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "матриархат",
"comment": "чӏужугӏаданалъул гӏагарлъиялъул кьучӏалда тухум гӏуцӏулеб ва гьениб чӏужугӏаданалъул кверщелги аслияб букӏараб инсанияталъул цӏакъго некӏсияб гӏадат",
"labels": [
"які адносяцца да гісторыі",
"гістарычны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "матч",
"forms": [
"матч"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "матч",
"examples": [
{
"be": "футбольны матч на першынства свету",
"av": "дунялалда тӏоцебесеб бакӏалъе гӏоло футболалъул матч",
"comment": "къец"
}
]
}
]
}
{
"word": "матч-турнір",
"stress": 10,
"forms": [
"матч-турнир"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "матч–турнир",
"comment": "шахматал хӏалезул къецал"
}
]
}
{
"word": "матывіраваць",
"stress": 6,
"forms": [
"мотивировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги ритӏухъ гьабулеб гӏилла бачине",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "матываваць сваю адмову",
"av": "жиндирго инкаралъе гӏилла бихьизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "матывіроўка",
"stress": 6,
"forms": [
"мотировка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги ритӏухъ гьабизе бачунеб гӏилла, хӏужжа, далил, сабаб",
"precomment": "па дзеяслову матываваць"
}
]
}
{
"word": "матыжыць",
"stress": 4,
"forms": [
"мотыжить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "газаялъ щибниги хъусизе, бухъизе",
"precomment": "што"
}
]
}
{
"word": "матыка",
"stress": 4,
"forms": [
"мотыга"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "газа, хъинцӏи, хъерсекӏо, кваркьигаза"
}
]
}
{
"word": "матылёк",
"stress": 2,
"forms": [
"бабочка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏалкӏучӏ",
"labels": [
"заалогія"
],
"examples": [
{
"be": "начны матылёк",
"av": "сардил кӏалкӏучӏ"
}
]
},
{
"text": "бабочка",
"precomment": "гальштук",
"comment": "кӏалкӏучӏил формаялъул галстук",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "матылёк",
"forms": [
"мотылёк"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб кӏалкӏучӏ"
}
]
}
{
"word": "матырызаваць",
"stress": 10,
"forms": [
"моторизовать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги мотораздалъун хьезабизе",
"precomment": "што"
}
]
}
{
"word": "матырызацыя",
"stress": 8,
"forms": [
"моторизация"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "мотораздалъун хӏалтӏи гьаби"
},
{
"text": "мотораздалъун хьезаби"
}
]
}
{
"word": "матыў",
"stress": 4,
"forms": [
"мотив"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "бакъан, наку",
"precomment": "мелодыя"
},
{
"text": "гӏилла, багьана, хӏужжа, далил",
"precomment": "прычына, довод"
}
]
}
{
"word": "матэль",
"stress": 4,
"forms": [
"мотель"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мотель",
"comment": "автотуристал чӏолеб гостиница, гьоболрукъ"
}
]
}
{
"word": "матэматык",
"stress": 6,
"forms": [
"математик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "математик"
}
]
}
{
"word": "матэматыка",
"stress": 6,
"forms": [
"математика"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "математика"
}
]
}
{
"word": "матэматычны",
"stress": 8,
"stem": "МАТЕМАТИЧЕСК",
"forms": [
"математический",
"математическая",
"математическое"
],
"senses": [
{
"text": "математикаялъул",
"examples": [
{
"be": "матэматычная задача",
"av": "математикаялъул масъала"
}
]
},
{
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "матэматычны розум",
"av": "математикаялъулаб гӏакълу; мухӏканаб, дурусаб пикру"
}
]
}
]
}
{
"word": "матэрыя",
"stress": 4,
"stem": "МАТЕРИ",
"forms": [
"материя"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "материя",
"comment": "инсанасул пикруялда бачӏого, жиб бугеб хӏакъикъат",
"labels": [
"філасофія"
]
},
{
"text": "материя",
"precomment": "рэчыва",
"comment": "жиндасан кинабго…гӏуцӏараб",
"labels": [
"фізіка"
]
},
{
"text": "ххам",
"precomment": "тканіна"
}
]
}
{
"word": "матэрыял",
"stress": 7,
"forms": [
"материал"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "материал, къайи",
"examples": [
{
"be": "будаўнічыя матэрыялы",
"av": "ралел бакӏазе материал, къайи-къоно"
}
]
},
{
"text": "ххам",
"precomment": "тканіна"
},
{
"text": "баянал",
"precomment": "звесткі",
"examples": [
{
"be": "матэрыял для дакладу",
"av": "докладалъе (хӏажатал) баянал"
}
]
}
]
}
{
"word": "матэрыяльнасць",
"stress": 7,
"forms": [
"материальность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "материалияблъи, хӏакъикъатлъи",
"comment": "ритӏухъаб, хӏакъикъияб куцалъ пикру гьаби",
"labels": [
"філасофія"
],
"examples": [
{
"be": "матэрыяльнасць свету",
"av": "дунялалъул хӏакъикъатлъи",
"comment": "хӏакъикъияб букӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "матэрыяльны",
"stress": 7,
"stem": "МАТЕРИАЛЬН",
"forms": [
"материальный",
"материальная",
"материальное"
],
"senses": [
{
"text": "материалияб, хӏакъикъияб",
"precomment": "рэчаісны, фізічны",
"comment": "инсанасул пикруялда бачӏеб",
"labels": [
"філасофія"
],
"examples": [
{
"be": "матэрыяльны свет",
"av": "хӏакъикъияб дунял"
}
]
},
{
"text": "гӏарцулаб",
"precomment": "грашовы",
"examples": [
{
"be": "матэрыяльнае становішча",
"av": "гӏарцулаб рес"
}
]
}
]
}
{
"word": "матэрыялізм",
"stress": 9,
"forms": [
"материализм"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "материализм",
"labels": [
"філасофія"
],
"examples": [
{
"be": "гістарычны матэрыялізм",
"av": "историялъулаб материализм"
},
{
"be": "дыялектычны матэрыялізм",
"av": "диалектизмалъулаб материализм"
}
]
}
]
}
{
"word": "матэрыяліст",
"stress": 9,
"forms": [
"материалист"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "материалист",
"comment": "материализмалъул рахъ кколев чи",
"labels": [
"філасофія"
]
},
{
"text": "материалист",
"precomment": "чыста практычны чалавек",
"comment": "кинабго жоялъухъ гӏумруялъул мурадаздалъун балагьулев чи"
}
]
}
{
"word": "матэрыялістка",
"stress": 9,
"forms": [
"материалистка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "материалистка"
}
],
"see_also": [
{
"target": "материалист",
"kind": "see",
"comment": "1"
}
]
}
{
"word": "матэрыялістычны",
"stress": 12,
"stem": "МАТЕРИАЛИСТИЧЕСК",
"forms": [
"материалистический",
"материалистическая",
"материалистическое"
],
"senses": [
{
"text": "материализмалъул, материалистияб",
"examples": [
{
"be": "матэрыялістычная філасофія",
"av": "материалистияб философия"
}
]
}
]
}