2020 соналъ инсаниятго хӏинкъизабуна, хӏикмалъизабуна ва гьелдаго цадахъ гӏумрудул къимат гьабизеги ургъизе тӏамуна. Гӏаламго къеркьезе ккана бихьулареб тушманлъун лъугьараб коронавирусалде данде.
Коронавирусалъ бусурбабазе гьарурал заралазул цояблъун ккана унти цӏикӏкӏиндал мажгитал къай, хӏежалде риччангутӏи. Гьедин бугониги гӏадамазул иман загӏиплъичӏо, хӏатта гьелъул гӏаксалда, диналъул къимат борхана, диналъул вацасе гьабулеб дугӏаги кумекги цӏикӏкӏана.
Жамагӏат цадахъ данделъизе рес букӏинчӏониги, ракӏал цолъун гьабуна рес къотӏаразе кумекги.
2020 соналда экономикияб рахъ нахъе кканиги, рухӏияб рахъалъ цебетӏунин абизе бегьула республика.
Пандемиялъул заманалда лъугьарал захӏмалъабазухъ балагьичӏого, республикаялда мажгитал ва мадрасаби рагьана, цӏиял тӏахьал къватӏире риччана, рухӏияб тарбия кьеялъул хӏалтӏи гьоркьоб къотӏичӏо.
Республикаялъул рухӏияб рахъалъулъ кӏвар бугел лъугьа-бахъиназул цояблъун букӏана Гӏиса аварагасул цӏаралда бугеб Рухӏиябгун лъай кьеялъулаб центр балеб ракьалъул киналго документазул иш мухӏкан гьаби. Гьениб гьабулеб хӏалтӏиги гьоркьоб къотӏизе течӏо. Хӏатта пандемиялъул заманалъул бахӏарзал – тохтурзабазул цӏаралда хӏухьбахъиялъул ахгицин (аллея) рагьана.
Рухӏияб централдаса Каспий ралъдал рагӏалде щвезегӏан, 1,3 километр халалъиялъул манзилалда, батӏи-батӏиял гъутӏбиги чӏана гьеб хӏухьбахъиялъул ахикь.
Гьединго Дагъистаналъул муфтияталъул квербакъиялдалъун Махӏачхъалаялда рагьана «Шагьидзабазул ахги» (сквер).
Аварагасул (с.т.гӏ.в.) хӏадис буго: «Аллагь Жиндирго лагъасе кумек гьабулев вукӏуна жиндир (диналъул) вацасе кумек гьабулев гьев вугебгӏан заманаялъ», — абун.
Рекӏелъ гурхӏел-цӏоб цӏикӏкӏараз диналъул вацазе кумек гьабулеб букӏана «Инсан», «Бацӏцӏадаб ракӏ» ва цогидалги гурхӏел-рахӏмуялъулал фондал гьоркьор ккунги. Цояз тӏатун, цогидаз кваранаб квералъ кьураб квегӏалда лъаларедухъ хӏалкӏвараб къагӏидаялъ гьабуна садакъаги.
Унти тӏибитӏараб заманалда хӏалтӏиги магӏишат-яшав гьабизе ресги гьечӏого хутӏарал гӏадамазе «Инсан» фондалъ квен-тӏехалдалъун гьабуна кӏудияб кумек. Медицинаялъул идарабаздацин гурхӏел-рахӏмуялъул фондаз кверчӏвай гьабуна.
«Инсаналъ» исана ресукъал гӏадамазе кумекалъе 150 миллион гъурущ бакӏарана. Цогидал гурхӏел-рахӏмуялъул фондазги гӏемераб хӏаракат бахъана гьеб халкъалъего гӏаммаб къварилъиялъулъ цоцазе кумек гьабизе.
Республикаялда унти тӏибитӏараб мехалдаги муфти, шайих Ахӏмад-хӏажи Гӏабдулаевасул баракаталдалъун пачалихъалъул рахъалдаса кӏудияб кумек щвана. РФялъул президент Путинилгун тӏобитӏараб онлайн-дандчӏваялда хӏукуматалъул вакилзабаз цӏар бахъичӏого тараб захӏмалъиялъул хӏакъалъулъ бицана ва коронавирусалъ бецун балеб бугеб халкъалъе пачалихъалъул ра-хъалдаса кумек хӏажат букӏин загьир гьабуна муфтияс.
Республикаялъего кӏудияб ками ккана коронавирусалдалъун. Байбихьудаго унтуда божулел рукӏинчӏелги кантӏана, рагьдухъе гьеб «тушман» щведал. Щивав чи унтичӏониги, букӏана рекӏелъ хӏинкъиги, метерисеб къоялда божилъи гьечӏолъиги, васвасдиги.
Жинда Аллагьасул свалат-салам лъеяв Аварагас абуна: «Жиндие цо гӏузру яги захӏмалъи, унти ялъуни пашманлъи, хӏатта рекӏел рахӏат хвезабулеб къварилъи ккарав муъминчиясул мунагьал чурула», — ян. Муъминчи унти — гьеб Аллагьасул цӏобги саламги бугин абун, рекӏелъ иман бугез жидедагоги сверухъ ругездаги яхӏ гъолеб букӏана.
Свалат-салам лъеяв аварагасул хӏадисалда буго: «Цо къо нилъее пайдаяб бачӏани, цоги къо нилъе-да данде бугеб бачӏуна», — абун. Данде бачӏараб захӏматаб къоги бахӏарчиго нахъа танин абизе бегьула нилъер тохтурзабазги, жамгӏиял хӏаракатчагӏазги, халкъалъул рухӏияб рахъалъул ургъалида ругел диниял церехъабазги.
Пандемиялъул заманалда нилъеда бичӏчӏана щивасда диниял гӏадаталги шартӏалги лъазе кколеблъи. Коронавирусалъ унтун къадаралде щварал гӏагарал гӏадамазул жаназа чуризе ва гьенир тӏуразе тӏадал шурутӏал лъалев чи щоларого хутӏарабги букӏана заман. Рес къотӏарал гьединал бакӏаздаги ку-
мекалъе ратулаан диниялгун жамгӏиял гӏуцӏабаз хӏадур гьарурал малъа-хъваязул видео-материалал.
Гӏемерисезда бичӏчӏана унтуда данде къеркьезе къуватги рекӏее парахалъиги диналъулъ букӏин.
Киназего захӏматаб соналда республикаялъул динияб гӏумруялъулъ цоги лъикӏаб лъугьа-бахъинлъун ккана исламияб лъай кьеялде кӏвар цӏикӏкӏинабизе кӏвей.
2020 соналда Дагъистаналда, шайих Мухӏамад-Гӏарифил цӏаралда бугеб ДИУялъул кьучӏалда, муфтияталъул минаялда тӏоцебе тӏобитӏана исламиял гӏелмабазул рахъалъ докторлъиялъул диссертациял цӏуниялъул тадбир. Цебейин абуни, республика тун къватӏиб гурони гьеб иш гьабун бажарулароан. Гьанже республикаялда буго исламиял гӏелмабазул докторантураги.
Жакъа Интернеталъ тарбия кьун гӏолеб гӏелалъе битӏараб нух бихьизабулел исламиял гӏалимзаби цӏикӏкӏинги рухӏияб тарбия кьолел тӏахьал къватӏире риччайги республикаялъего пайдалъун букӏина.
Биччанте нилъее Цӏияб сонги баракатаблъун, рахӏматазул цӏураблъун, унтудаса, балагь-къварилъиялдаса цӏунараблъун букӏине.