29 марталда «Дагестанская правда» газеталда тӏобитӏана республикаялъул пачалихъияб архивалъул бугеб ахӏвал-хӏалалъул хӏакъалъулъ журналистазе бицана ДРялъул юстициялъул министрасул заместитель Сергей Караченцевас.
Гьесул рагӏабаз рекъон, пачалихъияб централияб архивалда (ЦГП) цӏунун буго миллионалдасаги цӏикӏкӏун документ. Архивалъул нухмалъиялда ракӏалда буго гьел киналго документазе оцифровка гьабизе. Киназдаго рихьизаризе бегьулел документал лъезе руго интернеталдаги. Гьелъие гӏоло интернет-сурсаталда гӏуцӏизе буго пачалихъияб централияб архивалъул электронияб цӏалул зал.
1990-абилел соназда гӏемерисел идараби къана. Цо-цояз документал архивалдего кьечӏо. Гьеб заманалда къарал идарабазда хӏалтӏулел рукӏарал гӏадамазда, стаж чӏезабулаго яги кинаб бугониги документ балагьулаго гӏемерал захӏмалъаби дандчӏвалел руго.
Щибаб муниципалитеталъул архив
Хӏалтӏулел рукӏараб бакӏалдаса справка хӏажалъун, гӏемер рекерахъдизе ккола хасго пенсиялъул ригьалда ругел гӏадамал. Хӏажатаб документ щвезе ккани, киве ине кколев магӏарухъ гӏумру гьабун вугев гӏадатияв пенсионер? Кинаб хӏалалда бугеб доб заманалъул архив? Гьел суалазе жавабал кьолаго, гьадин бицана С. Караченцевас:
— Пачалихъияб централияб архивалъул сайталде гӏарзаги хъван яги почалдасан битӏун бегьула архивалдаса хӏажатаб справка тӏалаб гьабизе. Амма хӏалтӏул стаж лъазе къваригӏун справка цӏехолеб батани, гьеб щола гӏицӏго гьев чи хӏалтӏулев вукӏараб муниципалитеталдаса. Пачалихъияб централияб архивалде рачӏун рукӏана гӏицӏго Махӏачхъалаялда хӏалтӏулел рукӏарал идарабазул документал. Щибаб районалда буго жиндирго муниципалияб архив. Щибаб администрациялъ жидерго архивалда цӏунун рукӏуна бакӏалъулал гӏуцӏабазул документал. Хӏажатал справкабазда хадурги муниципалиял архивазде ине ккола. Щибаб архивалъул букӏине ккола жидерго сайтги, справка хӏажалъарав чияс хитӏаб гьабизе бегьулеб.
Гьабсагӏаталда муниципалиял архивал ккола документал цӏунараб ва цо специалистасде кинабго жавабчилъи тӏаде бегизабураб бакӏ. Электронияб къагӏидаялдеги гьел руссинарун гьечӏо. Цин централияб архивалда ругел документал росизе ккола электронияб къагӏидаялде, хадуб муниципалияздеги ирга щвела.
ЦГПялъул ва муниципалиял гӏуцӏабазда ругелги малъун, жакъа республикаялъул архивазда хӏалтӏулев вуго 158 хӏалтӏухъан. Гьез гьабизе кколеб хӏалтӏийин абуни буго цӏакъго гӏемераб. Архивалъул хӏалтӏухъаби хӏадур гьарулел цӏалул идарабиги гьечӏо Дагъистаналда. Гӏолилазеги бокьулеб гьечӏо чӏамучӏаб гьеб хӏалтӏи.
ПАТӏИМАТ СУЛТӏАНМУХӏАМАДОВА