24 маялда улкаялда байбихьана исана школа лъугӏулел цӏалдохъабазул аттестациялъул аслияб бутӏа. гьелда бан «Дагъистан-РИА» информалаталъул залалда тӏобитӏана ДРялъул лъай кьеялъул ва гӏелмуялъул министрасул тӏоцеесей заместитель Аида Тӏалхӏатовалъул пресс-конференция.
Министрасул тӏоцеесей заместителалъ бицана ОГЭялдеги ЕГЭялдеги хӏадурлъулаго, министерствоялъ гӏуцӏарал тадбиразул хӏакъалъулъ. Масала, щибаб школалъул директоргун ва муниципалитетазул бутӏрулгун тӏобитӏун буго данделъи. Гьениб мухӏканго дандран руго пачалихъиял экзаменазда гӏадлу-низам букӏинабиялъулги, низамалъул тӏалабал цӏунизе ккеялъулги суалал.
Исана рукӏине ругел цӏигьариязда гьоркьор А. Тӏалхӏатовалъ рехсана ОГЭялдаги видео-камераби лъолел рукӏин. «Гьеб буго ракӏбацӏцӏадго экзамен тӏобитӏиялъул мурадалда гьабулеб тадбир», — ан абуна гьелъ.
ЕГЭ кьолаго, цересел соназда ккана пашманал лъугьа-бахъинал (цо-цо цӏалдохъабаз хиял гьабуна гӏумруялдаса ратӏалъизецин). Гьединал хӏужаби исанаги такрарлъунгутӏиялъул мурадалда, школазул нухмалъулесда тӏадаб ишлъун министрасул заместителалъ рехсана цӏалдохъабазе психологияб кумек гьаби. «Гьединаб кумекалъе ресал ратизе кколин абун бицана муниципалитетазда тӏоритӏарал дандчӏваяздаги. Цӏалдохъабазе психологияб кумек гьабизе ккола тӏоцебесеб иргаялда эбел-инсуца. Экзаменалда дагьал балл щванин абун, дунялалдасаго рокьи бичун рукӏине бегьулареблъиги, исана кьун бажаричӏеб экзамен цоги нухалда кьезе рес букӏунеблъиги бичӏчӏизабизе ккола гьез жидерго лъималазда. Школазда руго психологиял хъулухъал – гьелги гӏахьаллъизе ккола гьеб ишалъулъ», — ан бицана А. Тӏалхӏатовалъ.
Гьелъул баяналда рекъон, 2021 соналда ГИА гӏуцӏиялъул рахъалъ Россиялъул регионазул рейтингалда Дагъистан букӏана 84-абилеб бакӏалда. «Гъоркьиса нилъ ккана 69-абилеб бакӏалде. Рособрнадзоралъул нухмалъулез абуна, Дагъистан букӏинаан бищун лъикӏ ГИА гӏуцӏараб 30 регионалда гьоркьобилан. Гьелъие квалквал гьабуна Интернеталда КИМал лъеялъул лъабго хӏужа тӏатиналъ», – ан бицана А. Тӏалхӏатовалъ.
Исана ЕГЭ кьезе буго 12784 цӏалдохъанас. Гьезда гьоркьов вуго исана школа лъугӏарав 10915 цӏалдохъанги цересел соназда школа лъугӏизабурав 1352 чиги. ОГЭ кьезе буго 41210 цӏалдохъанас (араб соналде дандеккун, 6500 чи цӏикӏкӏун вуго исана). ГИА кьолел цӏалдохъабазул къадар гӏемерлъиялда бан, исана цӏикӏкӏинаризе ккана экзамен къабул гьарулел пунктал (ППЭ). Гьабсагӏаталда хӏадурун буго ЕГЭ къабул гьабулеб 74 пункт. Гьезда гьоркьоса 64 – лъай кьеялъул идарабазда ва хутӏарал – рокъор (сакъатал лъималазухъа экзамен къабул гьабизе) ва туснахъазда.