Санайил тӏобитӏулеб иргадулаб данделъиялда Махӏачхъалаялда Гьудуллъиялъул рокъор гӏахьаллъана республикаялъул киналго шагьаразулги районазулги учительзаби

Гьудуллъиялъул рукъалъул жанахӏалъуб рагьун букӏана Каспийск

шагьаралъул С. Орджоникидзел цӏаралда бугеб инженернияб колледжалъул ва Дербент шагьаралъул халкъиял промыслабазул колледжа-лъул студентаз гьарурал тӏагӏелазул выставка. Гьединго выставкаялда рукӏана «100 школа» абураб проекталъул ва бесдал лъималазде кьолеб бугеб кӏваралъул хӏакъалъулъ бицунел стендалги.

Данделъи рагьана Дагъистан Республикаялъул хӏукуматалъул председатель Артем Здуновас. Гьенив гьединго гӏахьаллъана РФялъул Просвещениялъул министерствоялъул вакилги.

Республикаялъул Министразул кабинеталъул нухмалъулес абуна, тӏоцебесеб иргаялда, кӏваркьезе бокьун бугила жеги аттестат щвечӏел цӏалдохъабаздейилан.

«Нилъеца ургъел гьабизе ккола гьезул хадусеб къисматалъулги. Кӏиабилеб иргаялда, олимпиадаялда гӏахьаллъулел ва гьенир цересел бакӏал кколел цӏалдохъабазул къадар цӏикӏкӏинабизе ккола. Масала, араб цӏалул соналда Дагъистаналдаса цӏалдохъаби гӏахьаллъана Тӏолгороссиялъул олимпиадабазда. Лъабгояв бергьана. Нилъер ресал руго цӏияб цӏалул соналда хӏасилал дагьалги цӏикӏкӏинаризе. Гьелъие тӏатинаризе ккола пагьму бугел лъимал, ва гьезулгун гьабулеб хӏалтӏи дагьабги камилгьабизе ккола», — ян абуна гьес.

Гьединго А. Здуновас бицана исана хӏалтӏизе биччараб «100 школа» абураб проекталъул хӏакъалъулъ.

Цӏияб цӏалул соналде рагьулеб буго 15 школа. Гьелда гӏей гьабизе гьечӏо. Цӏиял школаз рес кьезе буго лъабго сменаялда хӏалтӏулел школал лъугӏизаризе.

Данделъиялда бицана лъайкьей цебетӏезабиялъулъ интерактивиял

технологиязул бугеб кӏваралъулги,

школалда цебесеб лъайкьей цебе-тӏезабиялъулги, гӏолилазе профессионалияб лъайкьеялъулги хӏакъалъулъ.

Россиялъул Просвещениялъул правовояб департаменталъул директор Светлана Нуждиналъ бицана «Лъайкьей» абураб миллияб проекталъул хӏакъалъулъ.

— Проекталда кӏудияб кӏвар кьезе буго миллиял мацӏал малъиялде ва церетӏезариялде. Гьелъие гӏуцӏизе буго хасаб фонд. Кӏвар кьезе буго гьединго миллиял мацӏазда тӏахьал ри-ччаялдеги. Нужедеги, данделъиялъул гӏахьалчагӏазде, кӏудияб гьари буго — гӏахьаллъе, кумек гьабе гьеб проект гӏумруялде бахъинабизе. Жакъа жанахӏалъуб гӏуцӏараб выставкаялъухъги баркала. Гьелда гӏей гьабун чӏезеги бегьуларо. Пагьмуял лъимал тӏатинаризе хӏаракат бахъизе ккола. Нижецаги кумек гьабизе буго. Владимир Путиница цебелъун буго цӏакъго кӏвар бугеб масъала — 2024 соналде Россия ккезе ккола лъайкьеялъул бищун лъикӏал къагӏидаби ругеб 10 улкаялъул сияхӏалде гъорлъе. Рагӏалде бахъунеб буго Россиялъул электронияб школа цебетӏезабиялъул хӏалтӏиги. Учительзабазе рес ккезе буго Эрмитажалдаса дарсал кьезе, ай чӏагояб экскурсиялдаса пайда босизе. Дида лъала Дагъистаналдаса цӏалдохъабаз Тӏолгороссиялъул олимпиадабазда рихьизарурал тӏадегӏанал хӏасилазул хӏакъалъулъги. Масала, ингилис мацӏалъул олимпиадаялда Казаналда дунги йикӏана. Гьенир нужер лъималаз рихьизаруна лъикӏал хӏасилал. Гӏумруялдаса нахъе ккезе ихтияр гьечӏо учительзабазул, — ан абуна гьелъ.

Совещаниялда гьединго кӏалъана ДРялъул бетӏерасул ва администрациялъул нухмалъулев Владимир Ивановги.

Гьес баркала кьуна гӏемер соназ ралел рукӏарал школал ран рахъиналъе кумек гьабуразе — учительзабазе, волонтеразе, цӏалдохъабазул эбел-инсуе ва цогидалги гӏахьалчагӏазе.

Учительзабазда баркана тӏаде щолеб бугеб лъаялъул къо Дагъистаналъул парламенталъул вице-спикер Елена Ельниковалъги. Гьелъ абуна Халкъияб Собраниялъул ахирисеб сессиялда республикаялъул хӏукуматалде хитӏаб гьабунин учительзабазе харжал цӏикӏкӏинариялъул суалалда тӏад хӏалтӏизе.

Дагъистаналъул хӏукуматалъул председателасул заместитель, рес-публикаялъул лъайкьелъул министр Уммупазил Гӏумаровалъ жиндирго кӏалъаялда тӏадчӏей гьабуна учительзабазда церечӏарал масъалабазде, кӏвар кьуна «Лъайкьей» абураб проект гӏумруялде бахъинабизе ккеялде.

— Республика гӏахьаллъизе буго ичӏабго федералияб миллияб проекталда. Гьединго кӏудияб хӏалтӏи гьабулеб буго «Будущие кадры для региона» абураб программа гӏумруялде бахъинабиялъе гӏоло. Гьединго хӏалтӏулел руго лъабго-анкьго сон барал киналго лъималазе ясли-ахазда бакӏал рукӏинариялда тӏадги. Ясли-ахал рагьизе гӏарцулаб кумек гьабулеб буго инвесторазги. Масала, Махӏачхъалаялда хӏадур гьабун буго «Билдинг-сад» абураб проект. Гьединго хӏалтӏаби гьарулел руго «100 школа» абураб проекталда рекъонги. Тӏадеялъул проекталде гъорлъе ккезе буго 117 школа.

ГИАялъул хӏасилаз бихьизабуна школазда гӏурус мацӏ кьеялъул иш лъикӏаб рахъалдехун хисулеб букӏинги.

1685 цӏалдохъанасе щвана 80-ялдаса цӏикӏкӏарал баллал, микьгоясе щвана 100 балл.

Исана цӏикӏкӏана 100 балл щваразул къадар: гӏурус мацӏалъе- микьго, химия — микьго, обществознаниялъе — лъабго цӏалдохъан. Экзаменал кьезе кӏвечӏел цӏалдохъабазул рес буго сентябралда цоги нухалда хӏалбихьизе, — ян абуна гьелъ.

Гьединго данделъиялда бицана цӏалул тӏахьазул, пагьму-гьунар бугел лъималазул, дарсал кьоле-лъул интерактивиял технологиял хӏалтӏизариялъул, учительзабазул аттестациялъул, «Гӏолохъанал профессионалал» абураб гӏуцӏиялъул хӏакъалъулъги.

Кӏалъазе рахъана республикая-

лъул шагьаразул ва районазул лъайкьеялъул цо-цо идарабазул вакилзабиги. Данделъиялда къабул гьабуна хасаб хӏукмуги.

Шамай Хъазанбиева