Церехъабазул кьерда
Къоабилеб нухалда Москваялда тӏобитӏана «Меседилаб хасалихълъи»
абураб росдал магӏишаталъул нигӏматазул выставка
ВДНХялда гӏуцӏараб гьеб выставка тӏобитӏана «Гӏорхъи гьечӏел ресал» абураб ахӏиялда гъоркь. Гьениб цебелъун букӏана Россиялъул тӏолалго регионазулги къватӏисел улкабазулги агропромышленияб комплексалъул киналго бутӏаби. Масала, росдал магӏишаталъе хӏажатаб техникаги, хурухъабазулгун ахихъабазул, гӏи-боцӏухъанлъиялъулгун пихъ ва овощал хӏалтӏизарулел заводазул нигӏматал.
Выставкаялда гӏахьаллъи гьабураб щибаб регионалъ хӏаракат ба-хъулеб букӏана кванил нигӏматазухъ ва цогидаб къайиялъухъ балагьизе рачӏарал гӏадамазул бер жидедаго тӏаде цӏалеб хӏал гьабизе. Рагӏулеб букӏана Россиялъул регионазе хасиятал бакъназул гьаракь. Щибаб павильоналъул бетӏергьаби хӏадурго рукӏана гьалбадерие хъулухъ гьабизе, жидерго нигӏматазул ва ватӏаналъул хӏакъалъулъ бицине.
Россиялъул 47 субъекталда гьоркьор рукӏана Китаялъул, Ирландиялъул, Турциялъул, Италиялъул, Германиялъул, Испаниялъул, Австриялъул, Нидерландазул, Азербайжаналъул, Казахстаналъул, Беларусалъул ва цогидалги улкабазул вакилзабиги. Исана Россиялда тӏобитӏулеб буго Япониялъул лъагӏел, гьединлъидал Япония ккола выставкаялъул официалияб партнерлъунги.
Исанасеб выставкаялъул хаслъилъун буго кьер-кьерал павильонал гӏуцӏи. Щибаб миллаталъе хасиятаб партал гуребги, регионалда ругьунаб аслияб кьерги бихьулеб букӏана выставкаялда. Бищунго чӏахӏиял экспозициял рукӏана Ярослав областалъулги, Ставрополь краялъулги, Дагъистаналъулгун Татарстаналъулги.
Дагъистаналъул вакилзабазул бетӏерлъуда вукӏана ДРялъул росдал магӏишаталъул министрасул ишал тӏуралев Гӏабдулмуслим Гӏабдулмуслимов. Выставкаялъул хӏасилазул хӏакъалъулъ бицунаго, гьадин абуна гьес: «Нижеца къотӏи гьабуна Ираналъулгун – гьенибе боцӏул гьан битӏиялъул хӏакъалъулъ. Гьеб къотӏи гьабуна Нугъай районалъул «Агросоюз» абураб СПоКал-даги Ayance Pazhohi Fardi абураб Ираналъул фирмаялдаги гьоркьоб. Гьелда рекъон, Дагъистаналъул предприятиялъ Ираналде битӏизе буго 393 миллионгун 600 азарго гъуршиде бачазул гьанал 800 тонна.
Цоги къотӏи гьабун буго Москва областалдаса предприниматель Мухтар Даудовасулгун. Мухтар ккола Гӏахъуша районалдаса. Гьев 20 соналъ хӏалтӏулев вуго Москва областалда. Гьесие бокьун буго боцӏи хъолеб хасаб бакӏ Дагъистаналдаги базе. Гьенир рукӏине руго гьан хӏадурулел цехалги. Проекталъул багьа буго 200-250 млн гъуруш. Нижгун хӏалтӏизе бокьун бугеблъи бичӏчӏизабуна «ОСП агро» абураб Москваялда гӏагарлъухъ бугеб агрохолдингалъул нухмалъулесги Москва областалъул Думаялъул депутат Игорь Гӏисаевасги. Депутатасе бокьун буго рахьдалаб боцӏи гӏезабиялде 500-ялдаса цӏикӏкӏун млн гъуруш биччазе ва гьединаб тайпаялъул боцӏи хьихьулеб комплекс Дагъистаналдаги базе. Гьеб проект гӏумруялде бахъинабизе хӏажалъизе буго 1000-1500 га ракьул – Москва областалдаса рачӏарал гӏачи кваназаризе хасаб рагӏи-хер гӏезабизе», — ян.
Дагъистаналъул къайи лъурал павильоназде щвана РФялъул росдал магӏишаталъул министр Дмитрий Патрушевги, гьесул тӏоцевесев заместитель Жамбулат Хаутовги, рехсараб министерствоялъул тайпадулаб боцӏухъанлъиялъул департамента-лъул директор Харон Амерхановги. Нилъер нигӏматазул хӏалбихьун хадуб, гьез лъазабуна республикаялъе хӏажатаб кумек гьабизе бугинги.
Бачӏин гьарзаяб
«Меседилаб хасалихълъи»
Дагъистаналъул производителазул нигӏматал мустахӏикълъана батӏи-батӏияб даражаялъул 44 медалалъе: 29 меседил, ункъо – гӏарцул ва 11 — мазгарул. Республикаялъул хӏукуматалъе кьуна Гран-приги, ай выставка цебетӏезабиялъухъ бахъараб хӏаракаталъухъ; ДРялъул росдал магӏишаталъул ва кванил нигӏматазул министерствоялъе кьуна меседил медаль – тайпадулаб ва дармилаб боцӏухъанлъи цебетӏезабиялъухъ.
Дагъистаналъул экспозиция гӏуцӏун букӏана, миллияб хаслъиги цӏунун, Нарин-хъалаялъул сипаталда. Церелъун рукӏана 30-ялдаса цӏикӏкӏун фирмаялъ хӏадурулел кванил нигӏматал. Цояб павильоналда рихьизарулел рукӏана ункъо магӏишаталда хьихьулел тайпадулал чахъаби. Гьезухъ ралагьизе щвана РФялъул хӏакимзабиги депутаталги. Вукӏана гьалбадерида гьоркьов ЛДПРалъул нухмалъулев Владимир Жириновскийги.
Кӏикӏундерил консервазул заводалъе щвана 10 меседил медаль. Медалазе мустахӏикълъана Гъуниб районалдаса «Агрофирма Чӏохъ» КХ, Рутул районалдаса «Восток-2» СПК, Казбек районалдаса «Багӏараб октябрь» СПК, Хунзахъ районалдаса «Малигъурал гӏадамал» СПК ва «Стелла» СПК. Лъабго мазгарул медаль кьуна ДРялъул федералияб аграрияб гӏелмияб централъе – могьолал культурабазул цӏиял тайпаби гӏезаруралъухъ. 12 меседил медаль щвана коньякалгун чагъирал хӏадур гьарулел заводазеги. Меседил медалалъе мустахӏикълъана «Минмелио-водхоз РД» ФГБУялъул директор Залкип Къурбановги.
Патӏимат Расулова,
Москва