Чӏварал журналистазул хӏурматалда чӏана гъутӏби
2007 соналда Журналистал цӏуниялъул комитеталъ лъазабуна, журналистазул гӏумруялъе хӏинкъи бугел улкабазул сияхӏалда Россиялъ лъабабилеб бакӏ кколин абун. 1991 соналдаса нахъе гьеб рахъалъ тӏоцебесеб бакӏалда буго Алжир, кӏиабилеб бакӏалда – Гӏиракъ.
Россиялъул субъектазда гьоркьоб босани, тӏоцебесеб бакӏалда буго Дагъистан: ахираб 25 соналда жаниб республикаялда чӏвана 19 журналист. Ритӏухъаб рагӏухъ рецӏел босулеб кинигин, чӏвалел руго республикаялда унго-унгояб демократиялъе гӏоло къеркьолел журналистал. Гьезухъаги бажарулаан бизнес яги цогидаб ишги гьабун чӏезе. Амма гьез тӏасабищана захӏматаб, гӏумруялъе кидагосеб хӏинкъи бугеб иш.
Хъвала журналистас гӏадатияв, гӏагараб ракьалда хӏалтӏулев хурухъанасулги тӏадегӏанаб хъулухъалда вугев хӏакимчиясулги хӏакъалъулъ. Гьесул макъалабаздасан бихьула дунял, гьесул пикруялъул кьучӏалда цӏубала халкъалъул гӏакълу-лъай. Жакъасеб гӏумруялъул балъголъаби рагьулел, тӏекъалда тӏекъабилан абулел, гӏунгутӏаби тӏатинарулел ва гьелде данде къеркьезе гӏалам ахӏулел журналистаздехун букӏуна батӏи-батӏияб бербалагьи. Цояз гьел кӏодо гьарула, цогидаз гьезие «сайгъат гьабула» гулла. Гьедин Дагъистаналда чӏвана тӏасабищараб ишалъе ритӏухълъи цӏунарав 19 журналист…
Гьелъул хӏакъалъулъ нижеца чанцӏулго бицана «Хӏакъикъаталъул» гьурмазда: журналистал чӏварал хъачагъал ралагьунгутӏиялъулги, такъсиралъул хӏужаби балъго гьариялъулги, цӏех-рех гьабулел идарабазул жидерго хӏалтӏуде бугеб тӏаса-масагояб бербалагьиялъулги хӏакъалъулъ.
Гьезул хӏурматалда микьабилеб ноябралда Махӏачхъалаялда, Журналистазул минаялда аскӏоб чӏана Ракӏалдещвеялъул ах. Гъутӏби чӏеялъул тадбиралде рачӏун рукӏана Россиялъул Журналистазул союзалъулги централиял газетазулги вакилзаби, «Кунаки» абураб кинофестивалалде рачӏарал гӏемерал гьалбал, республикаялъул СМИязул журналистал. Гьениб тӏобитӏана Ракӏалдещвеялъул митинг.
«Гӏицӏго журналистал чӏварал ва гьел чӏвайилан буюрухъ кьурал гӏадамазул бицун течӏого, ДРялъул Журналистазул союзалъ тӏалаб гьабуна гьел ракӏалдещвезариялъе памятник базеги, гьезул хӏурматалда щивасул цӏар тӏадхъварал гъутӏбузул ах чӏезеги. 2012 соналда, республикаялъул президентасул указалдалъун, хӏукму гьабуна гьеб масъала тӏубазе – Журналистазул минаялда цебе памятникги базе, Ракӏалдещвеялъул ахги чӏезе. Гьелдаса нахъе хисана республикаялъул лъабго нухмалъулев, гьезул щивас рагӏиги кьуна памятник базе, амма жеги кӏун гьечӏо иш рагӏалде бахъинабизе.
Памятник баялъул мурадалда лъазабун букӏана къец. Журналистазулги, скульпторазулги, архитекторазулги данделъиялда халгьабуна букӏинесеб памятникалъул анкьго батӏияб макеталъул. Тӏасабищун буго цояб. Амма жеги гӏарац щолеб гьечӏо гьеб базе. Гьеб масъала, кин бугониги, рагӏалде бахъиналде хьул къотӏун гьечӏо ва божилъи буго, халкъалъги гьелъие кумек гьабиялде», — ян бицана данделъи рагьарав ДРялъул Журналистазул союзалъул председатель Гӏали Камаловас.
Митингалда ракӏунтарал кӏалъаял гьаруна журналист ва публицист, «Кунаки» абураб кинофестивалалъул президент Сулиета Кусовалъги, Абхазиялъул вакил, шагӏир Геннадий Аламияцаги, Европаялъул Журналистазул цолъиялъул вице-президент Надежда Ажгихиналъги, «Российская газеталъул» Югалъулаб округалда йигей мухбир Татьяна Павловскаялъги, Дагъистаналъул лъайкьей цебетӏезабиялъул институталъул проректор, шагӏир ва жамгӏияй хӏаракатчӏужу Миясат Муслимовалъги, «Новое дело» газеталъул бетӏерав редактор Хӏажимурад Сагитовасги ва цогидазги. Гьез бицана журналистасул хӏалтӏулги гьесда дандчӏвалеб квекӏен-квалквалалъулги, гьединго республикаялдагун улкаялда ккарал лъугьа-бахъиназул хӏакъалъулъ ритӏухъаб рагӏи абизе хӏажат букӏиналъулги хӏакъалъулъ.
Данделъиялдаса хадуб чӏана чӏварал журналистазул хӏурматалда чӏчӏвадил гъутӏби. Биччанте хадубккун гьеб ахикь дандчӏвазе журналистикаялде рокьи бугел гӏолилалги, ритӏухъаб рагӏи цӏунулаго, гӏумру кьурал мухбирзабазул гӏагарал чагӏиги, рагӏул гьунаралъ асир гьарурал дагъистаниялгун гьалбалги. Хьул буго, кватӏичӏого, ай ахикь чӏарал гъутӏби цӏакъго чӏахӏалъилалдего, журналистал чӏварал такъсирчагӏазе мустахӏикъаб тамихӏ гьабунилан бицунеб данделъи гьенибго тӏобитӏизе рес щвеялдаги.