Саидал гӏумруялъул гӏидраялда
Къисматгун къеркьезе къуват гӏурай
Гьаб макъала хъвалелъул, ракӏалдещвана мунагьал чураяй эбел Хӏалиматица дие бицунеб букӏараб гӏажаибго хӏикматаб, цӏакъ жинда божизе бачӏунеб хабар. Гьеб жиндиеги жиндир эбел Сайгибатица бицанилан абулаан гьелъ:
— Инсан вижулелъул, Тӏадегӏанас цин цебе бижулила гьесул къисмат. Гьелда лъалила вукӏинесев бетӏергьанасул анищалги, хьулалги, пикрабиги. Цинги къисматалъ тӏасарищулел рагӏула жиндиего рокьарал анищал, цинги гьезда баулеб рагӏула. Къисматалъ баарал анищал тӏуралелги рагӏула.
Гьеб хабаралъ цӏидасанги асир гьаюна дун, араб анкьалда газеталъул редакциялде гьоболлъухъ ячӏун йикӏарай, берцинай гӏолилай Саидалгун лъай-хъвай ккедал. Дида абуна гьелъул гӏажаибаб къисматалъул хӏакъалъулъ хъвазе кколилан.
Елъулаго, дица абуна гьадинай гӏолохъанай ясалъе гьанжеялде гӏажаибаб къисмат кин щварабилан.
Унго-унголъунги гьеб батана кинабго жубараб: магӏуги релъиги, рохелги пашманлъиги ва талихӏги. Гьеб киналъулго цӏакъго цӏакъ махӏ берцинаб квацӏиги гьабун, седон бугоан Саидаца жиндирго къисмат.
Лъимерлъиялъул согӏал
Саида гьаюна ва гӏуна Гъизилюрт районалъул Кироваул росулъ. Рорхатал мугӏрузул Цӏумада районалда кьалбал риччараб кьвариялъулги, къвакӏиялъулги, къохӏехьеялъулги гӏамалалъ лъадарулеб букӏана гьелъул лъимерлъи. Букӏана Саидалъ гӏанчӏлъи-гогьлъиги. Къойил йоржунаан гьей талихӏалде данде. Талихӏалъги гьелъухъе битӏулаан жиндирго рогьелги гьогьенги. Киналго гьитӏичазе гӏадин, гьелъиеги бокьулаан ясандизе. Цо къоялъ школалъул азбаралда ясалгун ясандилей йикӏарай Саида гӏодой ккана. Амма лъиданиги лъалеб букӏинчӏо гьеб гӏодойккеялъ Саидал лъимерлъиялда кӏудияб согӏ лъураблъи. Ботӏрода гӏамгӏара кӏанцӏана. Учителалъги, рокъоб эбел-инсуцаги, цӏорораб лъим чӏван, нахъе инабулеб букӏана гӏамгӏара. Квеш-лъикӏ, сахлъизаюна гӏодой ккарай Саида.
Ункъилаб къиматалъул
къваридаб къиса
Саида цӏалулей йикӏана гӏицӏго щуйилазда. Амма цо къоялъ гьелъие щвана ункъилабги. Гӏемер гьардана гьей учительницаялда жиндие ункъилаб лъогейилан — хӏасил ккечӏо. Гӏодилаго, цӏакъ ракӏбакъван, рокъое щварай Саидал доб кидаялиго гӏодой ккун унтун букӏараб бакӏалдаса бетӏер цӏидасанги унтизе лъугьана. Ракӏбакъвайдал унтун батилилан, кӏварго кьечӏого тана гьеб унтиги. Амма заманалдасан Саида гӏодой ккана, гӏакълу-лъаялдаса ана. Цинги — больница, тохтурзаби…
Ахирги лъана Саидал гӏузрабазе гӏилла — гӏадалнахуда бижун батараб жоялъ кӏотинаюлей йикӏун йиго гьей.
Гӏумруялъе гӏоло къеркьей
Гьабуна Саидае захӏматаб операция. Кигӏан тохтурзабаз гьукъаниги, дагьабниги мадар лъугьарабго, гьей гӏедегӏулаан школалде.
Гьелда ракӏалдецин кколеб букӏинчӏо къисматалъе къуркьизе. Кӏиязулго, къисматалъулги Саидалги букӏана кутакаб дандечӏей. Данде язегицин тезехъин йикӏинчӏо гьей къисматалъ. Гьале иргадулаб кьаби — цо къоялъги тохлъукьего нахъехун рехун ана гьей. Ва бусаде ккана. Саидада кӏолеб букӏинчӏо, тӏаде яхъинеяли щиб гурин, кьуризецин. Кодой ккун, йосулаан гьей къваригӏел тӏубазеги. Амма зама-заманалдасан Саидада аскӏор эхетулел рукӏун ратила къисматалъ баарал анищал. Гьез кверде йосарай гьелъухъе бачӏунаан гӏажаибаб жан-жигарги кинабалиго къуватги. Саидада ракӏалдецин кколеб букӏинчӏо унтуе мукӏурлъизе. Ва байбихьана гӏолилалъул унго-унгояб къеркьей.
Гьелъ гьаб нухалдаги инкар гьабуна тохтурзабазухъ гӏенеккизе. Цӏали рехун течӏо. Дагь-дагьккун кӏвана тӏаде яхъине, амма гьелда тохтурзабаз гьеб ахир бугиланлъидалха абулеб букӏараб. Саидада ракӏалдецин кколеб букӏинчӏо инвалидазул коляскаялда гӏумру тӏамизе. Къеркьана, къеркьана ва нахъеги къеркьана…
Цӏияб гӏумруялде
тӏамурал галаби
Дагьабго мадар лъугьиндал, Саидада абулеб букӏана рикӏкӏадасан лъимал цӏализарулеб централда цӏаланиги гӏелилан. Амма талихӏаб гӏумруялъул рагьдухъе щвезе хӏаракаталда йигей гӏолилалъ гьелдасаги инкар гьабуна. Гьелъ гӏумруялда кьварун лъазабуна жий дагьабги берцинаб талихӏалъе мустахӏикъай йигилан. Жийго жиндаго чӏун, рокъосез кумек гьабун, къезабуна Саидаца унти. Ва цӏидасанги — школа. Цӏидасанги гьимана Саидае къисматалъ баарал анищал.
Къисмат, къабул гьае дун
Лъугӏана школа гӏицӏго щуйилазда. Саида йоржуней йикӏана жиндирго цӏваялъухъе. Гьелъ тӏавап гьабулеб букӏана къисматалъул бищунго тӏадегӏанал тӏогьазда. Тӏокӏаб батӏияб къисмат букӏине ресги букӏинчӏо цӏумазул улкаялдаса гӏолилалъул.
Гьабсагӏаталда Саида Сагитова цӏалулей йиго Дагъистаналъул пачалихъияб университеталъул философиялъулгун психологиялъул факультеталда. Цӏалулейги йиго гӏицӏго щуйилазда.
Саидаца жиндирго къисматалъул хӏакъалъулъ бицунелъул, дир гӏанаби чурулел рукӏана цӏамхӏалаб магӏуялъ. Гирунго гирун рачӏунел гьезгицин баркалайилан ахӏулеб бугин кколаан. Гьеб букӏинчӏо къваридаб магӏу. Гьелъулъ букӏана кӏудияб рохел — жиндирго къисматгун къеркьезе къуват гӏурай бахӏарчияй мугӏрул ясалъул гӏенеккарал пана гьарулеб къисаялъухъ тӏолеб рохалил магӏу.
Тӏурарал анищазул гъасда
Жакъа Саидаца жиндирго рекӏелъ бакун буго гурхӏел-рахӏмуялъул кӏудияб цӏа. Щибаб къойил гӏадин гьей щола бесдал лъималазухъе, жиндирго букӏараб гӏадаб унти бугезухъе, гьелъ тӏадруссинарула гьезул хьулал, анищал, ракула гьезул ракӏазулъ сун инехъин ругел чирахъал. Масала, цӏакъго пайдаяйлъун йиго гьей Махӏачхъалаялда Лиза Чайкинал къотӏноб бугеб бесдал лъималазул рукъалъе. Гьей щола талихӏ биларал гьитӏичазухъе, тӏоритӏула гьелгун батӏи-батӏиял тадбирал, хӏаял. Гьел гьечӏеб гӏумругицин цебечӏезабизе захӏмат буго жакъа Саидае. Гьединго кӏудияб бухьен буго гьелъул «Благосфера» абураб гурхӏел-рахӏмуялъул фондалъулгун. Саидаца тӏоритӏула психологиял тренингал, хӏаязул кумекалдалъун сахгьариялъул тадбирал, гьелда кӏола, жиндирго гӏадин, цогидазулги гӏумруялдаса тӏун унеб бугеб рокьи тӏадбуссинабизе. Гӏумруялъулъ цохӏо жиндиего хасаб бакӏ батана Саидада.
Гӏадамал, дие нуж рокьула
Гара-чӏвариялъул ахиралдаги Саидаца абуна:
— Дие цӏакъ бокьула гӏумру. Гьеб бокьиялъ тӏамуна дун гӏузрабигун, сакъатлъигун къеркьезе. Гӏадамал, нужги рокьула дие. Нуж рокьиялъги кьуна дие къуват кьогӏлъизе ракӏалда букӏараб къисматгун къеркьезе. Дир кӏудияб гьари буго нужеде — лъикӏаб рахъалдехун. Гӏумруялъул тӏинда бугеб нужерго талихӏалъул кӏул кодобе щвезе хӏаракат бахъе. Къеркьей, къеркьей… Ва нахъеги къеркьей. Гьеле гьединаб буго дир гӏумруялъул ахӏиги. Кьеркьезе ккола, гьелъул хӏасил ккезегӏан. Къуркьуге захӏмалъабазе. Гьеле гьедин ахӏизе бокьун буго дие, унтараздеги сахаздеги. Хӏаракат бахъе нилъерго сверухълъи берцин гьабизе,- ян. Гьединал руго Саида Сагитовалъул гӏумруялъул дарсал.
Къисматалъ баарал анищазул куркьбазда йоржун арай Саидада хадуй рухӏдалго ялагьун хутӏана дун.
Шамай Хъазанбиева