Учительзабазе харж кьолеб къагӏида хисизабизе буго
ДРялъул премьер-министр Артем Здуновасул нухмалъиялда гъоркь, республикаялъул Лъайкьеялъул министерствоялъ 2018 соналъ гьабураб хӏалтӏул ва исана гьабизе бугелъул бицун данделъи тӏобитӏана.
ДРялъул лъайкьеялъул министр Уммупазил Гӏумаровалъ бицана республикаялда бугин 826000 лъимер цӏалулеб 2745 лъайкьеялъул идара. Министерствоялъ исана церелъурал масъалабазул цояблъунги кколин лъайкьеялъул хӏалтӏухъабазул харжал рукӏалиде ккезари. «Харжал цӏикӏкӏинариялъе гӏарац бихьизабун буго 2019 соналъул республикаялъул бюджеталда. Лъайкьеялъул министерствоялъ «Лъайкьей» миллияб проекталда рекъон, федералияб 10 проекталда гьоркьоса микьгоялъулъ гӏахьаллъи гьабизе буго. Миллияб проект гӏумруялде бахъинабиялъ лъайкьеялъул гӏуцӏабазда цӏиял бакӏал гӏуцӏизе (лъималазул ахазда – 23500 бакӏ, школазда – 31600 бакӏ), гьел цӏиял техникиял алатаздалъун хьезаризе ва лъайкьеялъулъ тарихазулаб къагӏида, лъималазе шартӏал гӏуцӏизе рес кьола», — ян бицана Уммупазил Гӏумаровалъ.
Захӏматаб масъалалъун хутӏулеб бугин абуна гьелъ, 3-7 сон барал лъималазе школазде иналде лъай кьезе ресал гьечӏолъи. Кигӏан хӏаракат бахъаниги, республикаялда кколеб къадаралда лъималазе гӏурал ясли-ахал гӏуцӏун бажарулеб гьечӏин абуна ДРялъул лъайкьеялъул министралъ.
«2018 соналда республикаялъул 117 школалда гьабуна ремонт. Исанаги 150 школа къачӏазе буго, ва гьеб мурадалъе республикаялъул бюджеталда лъун буго 300 миллион гъуруш. Гъоркьиса «Санагӏатаб сверухълъи» абураб программаялда рекъон, гӏуцӏана 41 лъайкьеялъул идараялда инклюзивияб лъайкьеялъе шартӏал. 2019 соналда гьебго программаялда рекъон хӏалтӏаби гьаризе биччалеб буго 68,6 миллион гъуруш.
Исана республикаялъе щвана 140 школалъул автобус. Ракӏалда буго автобусал жеги росизеги.
Гьединго 2017 соналде дандеккун, 2018 соналда гӏурус мацӏалъул ЕГЭялъул хӏасилал лъикӏлъана 4 баллалъ ва математикаялъул – 7 баллалъ», — ан бицана ДРялъул лъайкьеялъул министралъ.
Артем Здуновас министралда цӏехана педагогикиял хӏалтӏухъабазе харжал цӏикӏкӏинариялъул хӏакъалъулъги.
«Педагогикиял хӏалтӏухъабазе базовияб бутӏаялде тӏаде кьолеб букӏараб харжалъул гъирабазабиялъул (стимулирующий) бутӏаялъул къагӏида хисизабизе буго. Лъайкьеялъул хӏалтӏухъабазул окладалъул базовияб бутӏа ккола 7675 гъуруш. Гьоркьохъеб къагӏидаялъ гӏадамаз гӏумру гьабиялъе хӏажалъулеб (МРОТ) гӏарцул къадаралде (11203 гъуруш) гьеб бахинабизелъун нижеца хиса-басиял гьарулел руго Дагъистаналъул хӏукуматалъул кӏиго проекталъулъ. Гьелъ рес кьола педагогикиял хӏалтӏухъабазул харжал цӏикӏкӏинаризеги», — ян баян гьабуна Уммупазил Гӏумаровалъ.
ДРялъул хӏукуматалъул председателасул заместитель Хӏажимухӏамад Хӏусеновас абуна:
«Окладалде тӏаде кьолеб гъирабазабиялъул бутӏа, лъайкьеялъул идарабазул нухмалъулезе жидецаго хӏалтӏухъабазда гьоркьоб бикьизе рес кьолаан цебе. Цо-цо идарабазда лъайкьеялъул хӏалтӏухъабазе кьолеб гӏарац цӏакъго дагьаб батулаан, цогидал бакӏаздайин абуни, республикаялъулго гьоркьохъеб харжалдаса цӏикӏкӏун батулаан. Лъайкьеялъул хӏалтӏухъабазе рекъараб къагӏидаялъ харжал кьеялъул мурадалда, нижеца оклад цӏикӏкӏинабулеб буго. Гьелъ рес кьола педагогикиял хӏалтӏухъабазул харжал цӏунизе ва цӏикӏкӏинаризе», — ян.
Педагогазул харжазул хӏакъалъулъ бицунаго, Дагъистаналъул парламенталъул вице-спикер Елена Ельниковалъ абуна, цоги нухалъ гьеб суалалда тӏад ургъани лъикӏ букӏинин: «Базовияб оклад цӏикӏкӏинаби лъикӏ букӏинаан, амма гьелдаса хадуб харжалъул гъирабазабиялъул бутӏалъун кколеб буго 10 процент, цебе 30 процент букӏана. Гьеб цӏакъ дагьаб буго, хӏисаб гьабизе ккола гьелда гьоркьоре кколел цӏаразулги, категориязулги ва цогидалъулги», — ян.
Патӏимат Султӏанмухӏамадова