Чара гьечӏого гьаризе ккола прививкаби
Месед ккола бахунеб вирусазулаб захӏматаб унти. Лъималазул инфекциялъун рикӏкӏунеб букӏаниги, гьеб бахуна месед унтуда данде иммунитет гьечӏел бокьараб ригьалъул гӏадамазде. Лъималазде дандеккун чӏахӏиязе гьеб унти цӏакъ захӏмалъула.
Месед унти бугев чиясда аскӏове прививка гьабичӏев чи ккани, гьесдеги унти бахинчӏого хутӏуларо.
Лъабго гӏужалъул къагӏида
Тӏоцебесеб гӏуж (катаральный) байбихьула хӏалуцараб унтигун: бетӏер унтула, квен рихуна, макьу хола, цӏа-кан бахуна 39-40 градусалде, хӏалцен ва мегӏерччин щола. Гьелдаса хадуб чорхол хӏал лъикӏлъизе бегьула, амма цо къо гьоркьобги бахъун, цӏидасан унтула, цӏа-канги бахуна. Гьеб мехалда кӏаркьабазда жанисеб рахъалда хъахӏал тӏанкӏал лъугьуна.
Кӏиабилеб ккола тӏаде багӏарлъи бахъунеб гӏуж. Лъабго къоялъ дагь-дагьккун багӏарал тӏанкӏал лъугьуна черхалда. Тӏадерахъин бала цин гӏундузде нахъе, хадуб тӏолабго черхго цӏола. Бохдузде багӏарал тӏанкӏал ралеб мехалда мегӏерччин, хӏалцен ва магӏу чвахи цӏикӏкӏуна.
Гьелдаса лъабго-ункъо къо ун хадуб байбихьула лъабабилеб гӏуж, гьеб заманалда жаниб цебеккун тӏаде жо бан букӏарал бакӏал ракъвазе лъугьуна ва гьел рукӏараб бакӏалда сурукъал (пигментация) тӏанкӏал лъугьуна. Гьеб буго меседалъ унтарал сахлъулеб заман.
Меседалдаса хадуб унтизе бегьула цогидал захӏматал унтабазги. Масала, месед унтул энцефалит (гӏадалнах гьорозабулеб); беццлъи; менингит, менингоэнцефалит ва полинефрит; ларингит ва ларинготрахеит (лъималазул хӏухьел цӏалел мащаби къварилъула ва хӏухьел цӏазе захӏмалъиялъ гъанкъизецин рес буго); гьуърул гьорой; отит. Месед унтуца туберкулезги багъаризабизе бегьула. Лъимаде йигей чӏужугӏадан месед унтуца унтани, ургьиб бугеб лъимер хола.
Унтудаса цӏуниялъе сабаб
Месед бахине рес буго гьелъул вирусалде данде прививка гьабичӏел яги гӏураб иммунитет гьечӏел гӏадамазде. Прививкаялъ месед унтудаса цӏунула. Гьединлъидал прививкаби гьаризе ккола.
Поликлиникабазда гьарула тӏолгодунялалъул сахлъицӏуниялъул гӏуцӏиялъул тӏалабазда рекъон хӏадур гьарурал вакцинаби. Вакцинабиги гьарула профилактикиял прививкабазул миллияб календаралда рекъон. Лъималазде месед унти бахинаредухъ прививка гьабула лъагӏел ва анлъго сон базегӏан. Вакцинация жиндир заманалда гьабун букӏун батичӏони, чӏахӏиязеги кӏиго нухалда батӏа-батӏаго гьарула прививкаби, гьоркьоб лъабго моцӏги биччан. Цохӏо нухалда гурони прививка гьабун букӏинчӏел чӏахӏиязеги чара гьечӏого гьабизе ккола кӏиабилебги прививка. Кӏиябго нухалда прививка гьабуразул месед унтуде данде 95 проценталъул иммунитет лъугьуна.
«Чӏагояб» вакцина гьабизе бегьуларо лъимаде ругел руччабазе, иммунитет загӏиплъарал гӏадамазе, унтаби хӏалуцараб мехалда, вакцинаялъулъ ругел жалазде данде аллергия бугони, цебехун гьабун букӏараб вакцинаялдаса хадур захӏматго унтун рукӏун ратани.
Инфекция баккараб бакӏалда ругел киналго гӏадамал медицинаялъул хӏалтӏухъабазул бербалагьиялда гъоркь рукӏине ккола. Месед унтул вирусалде данде прививка яги гьеб цо нухалъ гурони гьабичӏел, цереккун месед унтиги бахун букӏинчӏел гӏадамал меседалъ унтаразде аскӏоре ккани, тӏоцебесеб 72 сагӏаталда жаниб хехаб къагӏидаялъ прививка гьабизе ккола гьезие. Месед унтуде данде прививка гьабичӏел, жеги прививкаялъул заманги щвечӏел лъималазе ва вакцинация гьабизе бегьуларезул чорхолъе инсанасул иммуноглобулин биччала. Гьебги унтарасда аскӏор рукӏаралдаса щуго къоялда жаниб гурони гьабуларо.
Цо-цо мехалда, вакцина яги инсанасул иммуноглобулин гьабун хадубги баккизе бегьула загӏипабго месед унти (митигированная корь). Гьеб унтиялъулги рукӏуна меседилго гӏадал цо-цо гӏаламатал, амма гьеб бигьаго сахлъула.
ОРВИ яги бакьазул инфекциялъул бигьаяб формаялъ унтани, вакцинация гьабизе бегьула цӏа-кан гӏодобе ккарабго. Аллергиялъул унтаби ругезеги вакцинация гьабизе гьукъараб гьечӏо. Аллергиялъул унтаби ругезе цогидазеялдаса захӏмалъулелъул месед унти хӏехьезе.
Месед унтуде данде прививкаби гьаризе бегьула нужерго поликлиникаялда чӏобого, участкаялъул тохтурасул бихьизабиялда рекъон.
Сакинат Атрачева,
Махӏачхъалаялъул №9 поликлиникаялъул участковияй терапевт