Меседил медалал ва месед гӏадаб квас
Жакъа Россиялъул магӏишатазда буго гӏи-цӏцӏаназул 23 млн 609,3 азарго бетӏер
Россиялъул хазина
Россиялъул цогидал субъектазде дандеккун, Дагьистан кидаго букӏана росдал магӏишат цебетӏураб республикалъун. Гӏи-цӏцӏаназул къадаралъухъ балагьун, нилъеца Россиялдаго ккола тӏоцебесеб бакӏги. Гьелде тӏадеги, нилъер мучӏдузда гӏезабураб гӏиял гьан Россиялдаго къиматаблъунги рикӏкӏуна. Гъоркьиса Дагъистаналъ Ираналъе бичун буго ункъазаргоялдасаги цӏикӏкӏун тонна гьанал. Исанаги бичизе буго жеги цӏикӏкӏун. Дагъистаналдаса цӏикӏкӏун гьан къватӏибе бичун буго гӏицӏго Астрахань областалъ (5,1 азарго тонна). Гьел хӏужабаз бихьизабулеб буго гӏи-цӏцӏани гӏезари Дагъистанальул аслиял масъалабазул цояб кколеб букӏин. Гьеб масъала гӏумруялде кин бахъинабулеб бугебалиги бихьизабуна гьал къоязда Астраханалда тӏобитӏараб Тӏолгороссиялъул тайпадулал гӏи-цӏцӏаназул выставкаялда. Гьенибин абуни, Дагъистаналъул гӏи мустахӏикълъана 21 медалалъе: 12 – меседил, 5 – гӏарцул ва 4 — мазгарул. Выставкаялда гӏахьаллъи гьабуна Россиялъул 22 субъекталдаса рачӏун рукӏарал магӏишатазул гӏиял батӏи-батӏиял тайпабаз ва гӏияхъабазул коллективаз. Данделъиялда гӏахьаллъи гьабуна Россиялъул росдал магӏишаталъул министрасул заместитель Жамбулат Хатуовасги министерствоялъул гӏи-боцӏухъанлъиялъул ва тайпа лъикӏлъизабиялъул департаменталъул директор Гьарун Гӏамирхановасги.
Выставкаялда гӏахьаллъана Болъихъ, Буйнакск, Гумбет, Гъуниб, Гъизилюрт, Казбек, Рутул, Хунзахъ районаздаса 12 коллектив. Гьениб бихьизабуна Дагъистаналъул мугӏрузулаб, гӏандисезул чӏегӏераб, тушиназул ва лезгиязул тайпабазул гӏи.
Жакъа Россиялъул магӏишатазда буго 23 млн 609,3 азарго гӏи-цӏцӏаназул бетӏер. Гьеб буго гъоркьисалалде дандеккун 1 млн 260 азарго бетӏералъ дагь. Гӏезабураб квасул къадар бахуна 57 азарго тоннаялде. 2025 соналдейин абуни, гьелъул къадар бахинабизе буго 61 азарго тоннаялде. Гьелда рекъон Дагъистаналъ 4 млн 396,0 азарго бетӏералдаса гӏезабулеб ва бичулеб продукциялъул къадарги цӏикӏкӏина. Амма, гъоркьисалалде дандеккун, исана нилъер гӏи-цӏцӏаназул къадар 10 проценталъ дагьлъун батани, кинха гьеб захӏматаб масъала тӏубазе бугебин абураб суалалъе жавабги буго цо-цо бетӏералдаса бахъулеб гьан ва квас цӏикӏкӏинабизе кколин абураб. Гьелде кӏвар кьолеб буго республикаялъул росдал магӏишаталъул ва кванил нигӏматазул министр Гӏабдулмуслим Гӏабдулмуслимовасги.
Щибха бугеб
гӏияхъанлъиялда цӏияб жо?
Министрасул заместитель Жамбулат Хатуовас бицана Россиялда гӏи-цӏцӏани хьихьулезе пачалихъалъ чӏезарун ругел бигьалъабазул ва гьезие тӏадеги кьолеб гӏарцул. Исана Россиялда квасул качествоялъул халгьабулеб лаборатория гӏуцӏизе буго. Хӏукму гьабун буго гьезул цояб Дагъистаналдаги рагьизе. Гьелъ рес кьезе буго квас гӏезабулезе гӏемерго кӏудиял бигьалъаби гьаризе ва, мухӏканаб качество букӏиналъе нугӏлъи гьабулеб хасаб лабораториялъул кагъат бугони, квасул багьаги гьелда рекъон цӏикӏкӏина.
Гӏи-цӏцӏаназул суалазда тӏад хӏалтӏулел гӏалимзабаз лъикӏаблъун рикӏкӏунеб буго гӏияхъанлъиялда кооперация гӏуцӏизе, щайгурелъул жакъа къоялда гӏи гӏезабулез жидецаго балагьизе кколеб буго гьан, квас, рахь кьезе бакӏал.
Субсидиял кьолел руго гӏияхъабаз рахь гӏезабулеб ферма базе гьарурал харжазул 25 процент бецӏизе ва гьединго гьан гӏезабулеб ферма базе гьарурал харжазул 20 процент бецӏизеги. Гьеб ккола гьанжего гьанже гӏи-цӏцӏаназул продукция гӏезабизе хӏукму гьабурал гӏолилазе лъикӏаб кумек. Гьелде тӏадеги цӏияб жо буго авлахъазда гӏияе хӏажатал артскважинаби рахъизеги пачалихъалъ субсидиял кьезе рукӏин ва гьединго лъалъадиялъе кьолеб субсидия кӏиго нухалда цӏикӏкӏинабизе букӏинги.
Гӏияхъанлъиялда бугеб ахӏвал-хӏал цӏакъго хехго хисулеб жо бугелъул, министерствоялъул хӏалтӏухъабаз ва гӏалимзабаз лъикӏаблъун рикӏкӏана интернеталъул социалиял гьиназда Россиялъул гӏияхъабазул хасаб къокъа гӏуцӏизе ва хӏажатал суалал хехго тӏуразе. Гьеб букӏина гӏияхъабаздаги, министерствоялъул хӏакимзабаздаги, росдал магӏишаталъул гӏалимзабаздаги гьоркьоб бугеб щулияб бухьенлъунги.
Гӏияхъаби разиго хутӏана выставкаялда гьарурал пайдаял данделъабаздаса ва рохалилаб ахӏвал-хӏалалдаса.
Зикрула Илясов