(Дагъистаналда динияб гуреб цӏалул идараялъе тӏоцебе кьуна имам Шамилил цӏар)
19 ноябралда Гуманитариябгун-гӏемеррахъазулаб колледжалде гӏезегӏан батӏи-батӏиял гӏадамал ракӏарун рукӏана гьелъие имам Шамилил цӏар кьеялда бан.
Тӏоцебе гьеб пикру ракӏалде ккун буго колледжалъул учредитель Тавлу Казакбиевасда. Мухӏамадгӏали Мухӏамадов ДРялъул бетӏерлъун вугеб заманалда Пачалихъияб Советалда гъорлъги вукӏарав, машгьурав чилъун рикӏкӏунаан гьев.
Цинги чанго соналъ Турциялда вукӏана. Доба Расул Хӏамзатовасул памятникги бана. Гӏезегӏан магӏарулалги нилъер тарихги бокьулев, дагъистаниял миллатаздеги рикьуларев, роцӏцӏараб гӏакълуялъул чи вугоан гьев. Тавлуян цӏар букӏиналдасанго бихьулеб гьечӏебищ гьебилан махсараги гьабуна гьес.
«Дица имам Шамиль гӏицӏго магӏарулав гӏадин гуро къабул гьавулев. Тӏолгодагъистаналъулго Бахӏарчи вуго гьев. Гьабсагӏаталда гьечӏо миллияб идея абураб жо. Цере рукӏунаан Ленин, коммунизм абун батӏи-батӏиял цӏарал. Гьединлъидал гьанже жинда сверухъ унголъунги дагъистаниял цолъулеб цӏар Шамилил бугин рикӏкӏуна дица», — ян абуна Тавлу Казакбиевас «Хӏакъикъаталъулгун» букӏараб гара-чӏвариялда.
Гьев асир вукӏанин абураб пикруялдасаги рикӏкӏалъизе къваригӏун бугоан гьесие. Асирлъуде ккарал чагӏазе гьадалгуниял шартӏал чӏезаризе рес букӏинчӏила гӏурусазул ханас.
Гьеб пикру гьоркьоб лъураб халкъазда гьоркьосеб конференция тӏобитӏизе ракӏалда буго Казакбиевасда тӏасияб соналъ. Гьединго Шамилил хӏакъалъулъ батӏи-батӏиял мацӏазда хъварал кучӏдул ахӏулеб фестивальги гьабизе бокьун буго гьесие.
«Имам асир гьавиялъул бицине байбихьана Александр Кӏиабилевги, Барятинскийги, полковник Лазаревги хун хадур раккарал тарихчагӏаз. Гьев лъабавго чияс кибниги абичӏо жидеца Шамиль асир гьавунилан», — бицана 19 ноябралда имамасул цӏар кьезе колледжалде ракӏарарал гьалбадерида Шамилил фондалъул нухмалъулев Гӏалиасхӏаб Хархачаевас.
Гьес ракӏалде щвезаруна гьанже цо-цо хасал чагӏаз Шамилиде ралел рогьралги: «Дунялалда бищунго церетӏурал гӏадамаз Шамилие къимат кьуна 160 соналъ цебего. Гьанже рахъун гьеб гьабизе лъилниги ихтияр гьечӏо».
Хархачаевас тӏаде жубана жив бищунго разияб жо кканин советияб заманалда Светогорск абун букӏараб посёлокалда цӏар Шамилхъалаян лъейги, Калугаялда имамасул музей рагьиги, гьанже гьаб колледжалъе Шамилил цӏар кьейгиян.
Гьалбадерида гьоркьой йикӏана Халкъияб Собраниялъул Комитеталъул председателасул заместитель Анна Безруковаги.
Жиндие кутакалда асар гьабулин гьесул гӏумруялъин бицана гьелъ: «Шамилица щивниги тӏамулароан хӏалица жинда цадахъ вукӏине. Жидеего рекӏее бокьунлъиялда чӏолаан гьел киналго имамасда аскӏор. Гьединго гьесул лъудбиги. Щайгурелъул тӏадбалагьун гӏадатиявин кканиги, кутакалда къуватаб хасият бихьулаан гьезда гьесулъ.
Дида ккола гьаб колледжалъги имамасул къагӏидаялда куцан риччалин гӏолилал гьаниса къватӏире.
Бокьилаан гьез Шамилил гӏумрудул нухги Дагъистаналъул тарихги соцсетаздасан гуреб, хӏакъикъиял тӏахьаздасан цӏалун лъазабизе».
Юрист хӏисабалда жив гӏажаиблъулин киндай Шамилица, цо хасаб академикияб лъайги гьечӏого, додинал, унголъунги пайдаял, ритӏарал законалги рилълъанхъизабулеб пачалихъ гӏуцӏун букӏарабин кӏалъана Махӏачхъалаялъул депутатазул собраниялъул председатель Абулмуслим Муртазагӏалиев.
Хасавюрталдаса чачанав, Шамилил фондалъул нухмалъулесул заместитель Гӏумар Жавтаевас бицана жиндир тухумалдаса 11 чи хванин муридзабилъун Шамилида цадахъ рагъулаго.
Гьезул цояв хун вуго 19 сон байдал. Гъазаваталде унелъул эбелалъ гьесие хъахӏаб буртина букъун буго. Дуца гьеб ургъунгойищин букъараб, бидул тӏанкӏал лъазе рукӏинеян махсара гьабула гьес эбелалъе. Цинги гьебго сордоялъ чӏван, доб буртинадулъги жемун вачӏун вуго гьев рокъове.
«Гьеле гьедин, унголъунги жидер ишалда ракӏги чӏун, цевехъанасда божилъи гьабун рагъарал умумузул адаб хвезе тезе бегьулеб жойищ? 25 соналъ вагъулаго имамасда бихьараб гӏазаб цо къоялъгицин бихьичӏел чагӏи руго гьанже кӏалъазе рахъун», — ян абуна Гӏумар Жавтаевас.
Тадбиралъе хасаб берцинлъи кьуна Авартеатралда цебе гӏуцӏараб «Чӏарадисезул хоралъги».
Цинги, гьеб конференция лъугӏун хадуса, киналго рахъана колледжалъул азбаралъуре. Гьенив «балагьун чӏун» ватана «имам Шамильги» — гьитӏинабго театралъул гӏадаб церерахъиналда гьесул роль хӏалеб бугоан Даку Асадулаевасул фондалъул нухмалъулев Асхӏабгӏали Хӏасановас.
Ахӏун рачӏун рукӏун ратаниги, жидеего бокьун рачӏун ратаниги, азбар цӏурал (батӏи-батӏиял миллатазул) чагӏи данде гьарун рукӏана гьеб тадбиралъ.