Гъоркьехун рехсолел суалазе жавабал кьуна ДРялъул пенсиялъул фондалъул пенсия чӏезабиялъул ва гьелъул хӏисаб-суал гьабиялъул отделалъул нухмалъулесул заместитель Гӏайшат Кӏудиямухӏамадовалъ.
Казбек районалъул Гуни росулъа Гӏалица цӏехолеб буго: «Кӏудияб Ватӏанияб рагъда рагъухъабазе квен хӏадурарал богогьабазе хӏукуматалъ гьабулеб кинабгӏаги кумек-бигьалъиго букӏунищ?» — ан.
— «Рагъул гӏахьалчи» абураб цӏарги, гьелъие хӏужалъун кколеб удостоверениеги Гӏалил батани, гьесие щола гьелда рекъараб гӏарацги (ЕДВ) ва рагъул ветераназе рихьизарурал бигьалъабиги.
Амма рагъухъабазе квен хӏадурарав богогьан абун, хасгьабун гьесие щолеб гӏарацги бигьалъиги букӏунаро.
Хунзахъ районалъул Буцӏра росулъа Гӏабдулхӏамид Мухӏамадовас цӏехолеб буго: «2018 соналъул 31 августалда къватӏибе бачӏараб «Хӏакъикъаталда» (№34) бахъун букӏана Россиялъул президент В. В. Путиница халкъалде гьабураб хитӏаб. Гьелда хъван букӏана 30 ва цӏикӏкӏун соназ росдал магӏишаталдаги хӏалтӏарал, росулъ гӏумру гьабунги ругел ва кирниги хӏалтӏулелги гьечӏел пенсионеразе цо чӏараб страховияб пенсияги, гьелде тӏаде 25 процентги кьезе бугин. Гьедин гьабизе ракӏалдаги бугин 2019 соналъул тӏоцебесеб сентябралдаса байбихьун.
Дун ккола 42 соналъ росдал магӏишаталда хӏалтӏарав, гьабсагӏат хӏалтӏулевги гьечӏев, росулъ гӏумру гьабун вугев чи. В. Путинил хитӏаб цӏалидал бичӏчӏулеб буго, бугеб захӏматалъулаб пенсиялде тӏаде 25 процент кьезе кколеблъи дие. Гьелъул хӏакъалъулъ цӏехон пенсиялъул фондалде индал, гьез жаваб кьуна 5334 гъурщил 25 процент кколила 1333 гъурущ ва гьеб дуеги щванила. Бокьилаан гьез кьураб жаваб битӏараб бугищали лъазабуни».
— Гӏабдулхӏамидица жинцаго жиндирго суалалъе тӏубараб жаваб кьун буго. Амма тӏадехун рехсарал чагӏазул захӏматалъул пенсиялде тӏаде 25 процент кьезе байбихьана, гьес абулеб 2019 соналъул тӏоцебесеб сентябралда гуреб, 2019 соналъул тӏоцебесеб январалдаса нахъе. 25 процентги жубана, захӏматалъул пенсиялде тӏаде гуреб, пенсиялъул базовияб бутӏаялде (5334 гъурущ), 1333 гъурущ ккола гьелъул 25 процент. Хӏасил-калам, пенсиялъул фондалда дуе битӏараб жаваб кьун буго.
«40 процентгӏан дагъистаниязе щвечӏо 2019 соналда хӏукуматалъул нухмалъулез пенсионеразе кьезе рагӏи кьун букӏараб анкьго процент гӏарцул. Гьелъие гӏиллалъун гьез рехсана захӏматалъухъ щолеб бищунго дагьаб гӏарцул къадар цӏикӏкӏинабичӏолъи. Гӏадатиял гӏадамалищ гьелъие гӏайибиял?»
— Битӏараб буго, цо-цо пенсионеразе щвечӏо 2019 соналъул тӏоцебесеб январалда хӏукуматалъ индексация гьабизе бихьизабун букӏараб 7,05 процент гӏарцул. Гьеб щвечӏел чагӏи ккола бищунго гӏодобегӏанаб къадаралда (гӏумру гьабизе къваригӏунеб бищунго дагьаб) пенсия щолел гӏадамал.
№49 федералияб законалда рекъон, 2019 соналъул марталда гьезул пенсиялъул хӏисаб (расчет) батӏайиса гьабуна ва, 2020 соналъул январалдаса нахъе хӏисаб гьабун, гьезие индексациялъул 7,05 процент гӏарцул пенсиялде тӏаде жубана.
«Пенсиялъул фондалдаса нахъе босизе бегьулищ данде гьабураб (накопительная часть) пенсиялъул бутӏа? Бегьулеб батани, кибе хитӏаб гьабизе кколеб?»
— Гьеб нахъе щвезе рес букӏуна хадусел шартӏазда рекъон:
1. Херлъиялда бан пенсия чӏезабуралдаса нахъе яги чӏужугӏаданалъ 55, бихьинчияс 60 сон бан бугони;
2. Лицевой счеталда данде гьабураб (накопительный) гӏарац бугони (гьел ккола 1967 соналъ гьарурал ва жеги гӏолохъанал чагӏи);
Данде гьабураб (накопительный) гӏарац нахъе кьейин абун гӏарза хъвазе ккола пенсиялъул пачалихъияб фондалде яги МФЦялде. Жалго бетӏергьанал чагӏазул пенсиялъул фондалда гьеб батани, гьелъул нухмалъулесухъе.
«Эбелалъул капитал сундуе хӏалтӏизабизе ихтияр букӏунеб? Гьеб мурадалда кибе хитӏаб гьабизе кколеб?»
— Эбелалъул капитал хӏалтӏизабизе бегьула: мина-рукъ босизе яги базе, ракьул бутӏа босизе, рукъалъул шартӏал лъикӏлъизаризе, лъималазе лъай кьезе, лъималазул ахалде, сакъатаб лъимадуе къваригӏунеб жо босиялъе хвезабизе. Гьеб мурадалда хитӏаб гьабизе ккола пенсиялъул фондалде яги МФЦялде.
Казбек районалъул Калининаул росулъа Гӏумалат-хӏажица цӏехолеб буго: «Дица подписка гьабуна бокьулеб газеталъе 2020 соналъе. Амма кватӏун гурони лъачӏо почалдаса гьабураб подписка хираго чӏолеб букӏин, ай подписка гьабуралъухъ почалъ босулеб буго 60 гъурущ. Дун гӏадал пенсионеразе 60 гъурущги гӏарац ккола. Бегьуларищ, почалдаса гуреб, цоги батӏиб къагӏидаялда подписка гьабизе?»
Гьаб суалалъе жаваб кьуна «Россиялъул почалъул» Дагъистаналда бугеб отделениялъул подпискаялъул отделалъул хӏалтӏухъан Жаният Гереевалъ:
— Моцӏрое подписка гьабун почалъ босула 57,57 гъурущ. Гьел гъурщазул экономия гьабизе бокьаразе рес букӏуна редакциялдасаго подписка гьабизе, амма цӏалдолесухъе газета жибго редакциялъ щвезабизе ккола. Гьединго подписка гьабизе бегьула киоскалдасанги, гьелъ почхӏакъ босуларого, гьединлъидал цӏалдолесе подписка саламатго учузгоги чӏола.