Сайгидов Гӏалихӏажи
(1948-2020)
Сайгидов Гӏалихӏажи – Россия-лъул мустахӏикъав художник, Да-гъистаналъул скульптор, Дагъистаналъул пачалихъияб премиялъул лауреат (2001).
Гьавуна 1948 соналда Гъуниб районалъул Салтӏа росулъ. 1973 соналда лъугӏизабуна Дагъистаналъул М.А. Жамалил цӏаралда бугеб художествияб училищеялъул ма-ххуда накъищал гьарулеб отделение. 1976-1982 соназ-да гьев цӏалана Ленинградалда
И. Е. Репинил цӏаралда бугеб живописалъул, скульптураялъул ва архитектураялъул институталда скульптураялъул факультеталда. Гӏалихӏажица лъугӏизабуна Репинил цӏаралда бугеб художествияб академияги.
1982 соналда гьев восана СССРалъул Художниказул союзалъул членлъун. 1980-1990 соназда хӏалтӏана имам Шамилие чода рекӏун гьабураб си гӏадал (Генуб лъун бугеб) тарихияб кӏвар бугел монументалиял хӏалтӏабазда тӏад. Гьенибго Гӏ. Сайгидовас гьабуна имамасул аллеяги.
1992 соналда гьесие Салтӏа росулъ лъабго рагъул гӏахьалчагӏазе бараб мемориалияб комплекс баралъухъ кьуна «Дагъистаналъул мустахӏикъав художник» абураб цӏар.
Гӏ. Сайгидов вукӏана республикая-лъул бищунго машгьурал скульпторазул цояв. Гьесул лъикӏал хӏалтӏабазда гьоркьор рехсезе бегьула Йирчи Хъазахъие ва генерал-полковник Мухӏамад Танкаевасе гьарурал памятникал.
Гӏабашилов Мухӏамадхӏажи
(1950-2008)
Гӏабашилов Мухӏамадхӏажи – Дагъистаналъул пачалихъияб премиялъул лауреат, политикиявгун жамгӏияв хӏаракатчи.
Гьавуна 1950 соналъул 17 декаб-ралда Гъуниб районалъул Сугъралъ росулъ.
Мухӏамадхӏажица лъугӏизабуна ДГУялъул къватӏисел пачалихъазул мацӏазул факультет ва, армиялдеги ун, тӏубазабуна тӏадаб налъи.
Захӏматалъулаб биография байбихьана 1975 соналда, комсомолалъул идарабазда хӏалтӏулаго. Мухӏамадхӏажи́ вукӏана политехникияб техникумалъул комсомолалъул комитеталъул секретарь. 1980 соналда вищана комсомолалъул Дагъистан обкомалъул секретарьлъун.
1990 соналда М. Гӏабашилов тӏамуна «Дагъистаналъул гӏолилал» газеталъул бетӏерав редакторлъун. Цадахъго бачунеб букӏана обкома-лъул секретарасул хӏалтӏиги.
1999 соналъул марталда машгьурав журналист вищана Дагъистаналъул Халкъияб Собраниялъул депутатлъун.
2006 соналъул маялда тӏамуна Дагъистаналъул миллияб политикаялъул, информациялъул ва къватӏисел бухьеназул министрасул заместительлъун.
2007 соналъул январалда Мухӏамадхӏажи вачӏана «Дагъистан» республикаялъул телевидениялъул ва радиоялъул компаниялъул нухмалъулевлъун.
2008 соналъул 21 марталда, гьабураб терракталъул хӏасилалда, М. Гӏабашилов чӏвана.
Гьес журналист, хъвадарухъан
хӏисабалда къватӏире риччана «Караван», «Экспансия», «Позиция», «Альтернатива», «Рубежи», «Гӏумрудул мухъ» абурал тӏахьал.
Ватӏаналъе ва халкъалъе гьабураб ракӏбацӏцӏадаб хъулухъалъе гӏоло мустахӏикълъана «Дагъистаналъул культураялъул мустахӏикъав хӏалтӏухъан» абураб цӏаралъе, студентазул бакӏал ралезул отрядалда хӏалтӏун — «Бахӏарчияб захӏматалъе гӏоло» медалалъе.
Инсанасул гражданлъиялъулаб борч ракӏбацӏцӏадго тӏубазабиялъе ва бихьизабураб бихьинчилъиялъе гӏоло гьесие Россиялъул президент Д. Медведевасул указалда рекъон, хун хадуб кьуна «Бихьинчилъия-лъул» орденги.
Гьесул цӏар кьун буго республикаялъул цо школалъе ва Махӏачхъалаялъул къватӏалъе.
Гӏамирханов Хизри
(1949)
Гӏамирханов Хизри – советияв ва Россиялъул археолог, гӏалимчи, Россиялъул Гӏелмабазул академиялъул академик.
Гьавуна Болъихъ районалъул Гӏанди росулъ.
1972 соналда Болъихъ районалъул Муни росдал школалда тарихалъул дарсал кьолев учителасул хъулухъалдаса байбихьана Хизрил захӏматалъулаб биография.
Аспирантураялъул хӏадурлъи, хӏалбихьи гьесул ана СССРалъул гӏелмабазул академиялъул Ленинградалъул археологиялъул институталда. 1977 соналдаса гьев хӏалтӏизе байбихьана гӏелмабазул академиялъул археологиялъул институталда. 1977 соналда цӏунана тарихиял гӏелмабазул кандидатасул диссертация. 1989 соналдайин абуни – гӏелмабазул докторасул диссертацияги. 1999 соналда гьесие кьуна профессорасул цӏар.
2002 соналда Х. Гӏамирханов вищана Германиялъул археологияб институталъул член-корреспондентлъун, 2003 соналдайин абуни – Россиялъул гӏелмабазул академиялъул член-корреспондентлъун.
2009 соналда Х. Гӏамирханов вищана Россиялъул гӏелмабазул академиялъул Дагъистаналъул гӏелмабазул централъул президиумалъул председательлъун ва тарихалъул, археологиялъул ва цадахъго этнографиялъул институталъул директорлъунги.
Гьев ккола протоисториказул Халкъазда гьоркьосеб союзалъул тӏасияб палеолиталъул комиссиялъул член, археологиялъул институталъул гӏелмияб ва диссертациялъулаб советазул членги ва гьединго «Россиялъул археология», «Евразиялъул археология, этнография ва антропология», «Восток», «Тарихалъул, филологиялъул ва искусствознаниялъул» ва гӏемерал цогидалги журналазул редколлегиязул членги.
Х. Гӏамирханов мустахӏикълъана ДРялъул гӏелмабазул мустахӏикъав хӏаракатчиясул (1999) цӏаралъе, «Москваялъе 850 сон» медалалъе.
2000 соналда гьесие кьуна «Москва областалъул Зарайск шагьара-лъул хӏурматияв гражданин» абураб цӏарги.
Ахалов Салихӏ
(1949)
Ахалов Салихӏ – Дагъистаналъул халкъияв художник, Россиялъул Художниказул союзалъул член, Дагъистаналъул пачалихъияб педагогикияб университеталъул доцент.
Гьавуна Лъаратӏа районалъул Чӏадаколоб росулъ 1949 соналъул 20 августалда.
1956-1964 соназда цӏалана Хунзахъ районалъул Гӏараниб школа-интернаталда.
Лъугӏизабуна Дагъистаналъул Жамалил цӏаралда бугеб художествияб училище ва вачӏана гӏагараб росдал школалде сурат бахъиялъул ва черчениялъул дарсал кьезе.
1970-1972 соназда хъулухъ гьабуна Советияб Армиялда ва тӏад вуссун хадубги школалда дарсал кьезе лъугьана. 1975 соналда Салихӏ хӏалтӏизе лъугьана Ленинградалда бугеб СССРалъул Финансазул министерствоялъул ВОХРалъул отрядалде.
1980 соналда цӏализе лъугьана Ленинградалъул Н. Е. Репинил цӏаралда бугеб живописалъул, скульптураялъул ва архитектурая-лъул художествияб институталде. 1986 соналда, гьебги лъугӏизабун,
С. Ахалов хӏалтӏизе витӏана СССРалъул Художниказул союза-лъул Дагъистаналъул отделениялде ва гьенив хӏалтӏана 1992 соналде щвезегӏан.
1992 соналда гьев вищана Да-гъистаналъул пачалихъияб педагогикияб университеталъул ху-
дожествиябгун графикияб фа-
культеталъул кафедраялъул заведующийлъун. 2004 соналдаса накъе Салихӏ ккола Россиялъул Художниказул союзалъул членги.
С. Ахаловасе 2010 соналда кьуна «Дагъистаналъул мустахӏикъав художник», 2016 соналдайин абуни «Дагъистаналъул халкъияв художник» абурал цӏарал.
2015-2016 соназда гьес нухмалъи-гун жигараб гӏахьаллъи гьабуна культуриябгун тарихалъул комплексалъул «Ахӏул гохӏ цӏуни» абураб панорама гьабиялъулъ.
(Хадусеб букӏине буго)