Терекалда канал бухъулел рукӏаразул цояй – Алмахъалдаса Мусалаева Гӏабидатил ракӏалдещвеяздаса
Дица 13 сон бараб мех букӏана гьеб. Цӏализе школалде уней йикӏарай дида дандчӏвана чода рекӏун вачӏунев Алмахъалъул сельисполкома-лъул председатель. Гьес дун школалде йиччачӏого нахъюссинаюна, канал бухъизе ине кколинги абун. Гьедин ккана дун Терекалда канал бухъулезул кьеразулъе.
Ниж регулел рукӏараб баракалда жаниб бакьулъ канал гӏадаб жо букӏана хала-халаса бухъун, жаниб квание цӏа бакизе гьабураб. Цо рахъалда бихьинал регулаан, цогидалда — руччаби.
Радакь, жеги бецӏаб заманалда вачӏун цо чияс пещтӏеро пулаан, хӏалтӏизе рахъайилан, хал гьабулаан гъоркь чи хутӏун вугищали.
Сайдийилан вукӏана гьенив нижер гӏагарав чи. Цо къоялъ хун ватана гьев.
Каналалъуса тӏаде носилкабаз баччулаан ракь. Нилъер тӏолабго халкъ букӏана гьениб. Кӏудияб, гӏебаб, гъваридаб канал кин бухъун лъугӏарабали лъаларо, цӏакъ гӏемераб ракь баччана гьениса…
Рокъоре рачӏун хадуб, Шамхалалдехун канал бухъизе ритӏаразулъги йикӏана дун. Гъоя унтун хвана Гӏабдулатӏипил яс Сагӏадат. Чорокаб лъим букӏана гьениб гьекъолеб. Моцӏгӏаги бан батила гьенибги. Исмагӏил абун нижехъа чиги хвана гьенив унтун.
Терекалъул каналалда хӏалтӏулаго, руччабазул бетӏер, ретӏел хъахӏлъун букӏунаан нацӏица. Бихьиназцин тӏаса бахъун ретӏел кӏобокӏулаан, хъахӏаб гӏаздал кьер хисизабулаан гӏодобе гъенараб нацӏица, руччабазе гьедин кӏобокӏизе санагӏалъи кколароан. Нахъруссун рачӏунаго, цадахъ рукӏарал руччаби, гьанжесеб Ленин-аулалде щведал, гьенив вукӏарав гьоболасухъе руссана. Ниж цоцазда рихьичӏого, гьел цере ун ратана.
Балагьидал, Шайихасул хоб бугеб бакӏалде щун, цояв вихьана. Гьесда хадуй гъезе гӏедегӏана дун… Гьев вугоан Алмахъалдаса Илияс. Дунги эхеде уней йигин, цадахъ вилълъа-йилан абуна гьесда. Гьес абуна жив гьанив гьоболасухъго чӏелилан.
Кин букӏаниги, Албурил отарал-де щвезегӏан гьев цадахъ вачӏана. Гьениб иццухъе щведал, жиндир как кватӏулеб бугилан, гьенив чӏана Илияс. Гьениса нахъе Юртагӏавухъалде гьевги ун, дунго цохӏо эхеде ягъа-рана, гӏазу бараб мехги букӏана, данде ккана цо чи. Гьев ватана Гӏадилхан. Гьев цин виххун ккана, дун дандчӏвайдал, жен батилин, хӏинкъун. Гьев данде ккедал цӏакъ йохана дун. Гьев дандчӏвачӏевани, мекъиги ун, Расулил свериялда ругел гьабзазде тӏаде кколей йикӏун йиго. Гьел рукӏана чода рекӏарав тӏаса вахъулел тайпаялъул квешал гьаби, гьезухъе щун йикӏарайани, чӏаго толароан.
Мун гӏадинал ясалги ругин ро-къор, жидехъе йилълъайилан абулеб букӏана гьес. Нацӏица цӏун, чиясде тӏаде унедухъ йикӏинчӏо дун.
Гӏемераб захӏмалъи, ракъи бихьана. Гьелда бан дир эбел Месе-йица абулаан: «Накалда лъун канги бичӏанила, каранда лъун цӏулги бичӏанила», — ян.
Колхозалда 30 соналъ хӏалтӏана. Буго щуго медальги. Гьелдаго гьоркьоб буго рагъул заманалда Терекалда канал бухъизе индал щварабги.
P. S. Гӏабидат канал бухъулей йикӏана 1941 соналъул хасалихъе мехалдаса 1942 соналъул январалде щвезегӏан. Амма гьелъул хӏакъалъулъ хъвай-хъвагӏай гьабурал документал кирниги ратулел гьечӏо, медалал кьун ругониги. Гьединлъидал гьей тылалъул захӏматчӏужулъун чӏезаюн гьечӏо.