Гъуниб районалъул Салтӏа росдал жамагӏаталда лъикӏ лъалаан Аминат-кӏодо. Гьей гьаюна араб гӏасруялъул 20-абилел соназул байбихьуда.
1970-абилел соназда дун хӏалтӏулев вукӏана гӏелмабазул кандидатасул диссертациялда тӏад. Щвана республикаялъул централияб архивалдеги, цӏалана дол соназул хӏакъикъат рагьулел гӏемерал документалги. Бакӏаб асар гьабулаан гьез ракӏалъе. Кин гӏумру гьабулеб букӏараб нилъер умумуз? Рукъги, хъизамги, колхозалъул хур-ахги жидер гъуждузде бегарал руччабаз киндай хӏехьараб гьеб захӏмат? Лъималазе тарбия кьолаан, хасалоялде цӏул ва боцӏуе рагӏи-хер хӏадурулаан, лъелго рикӏкӏадал хъутабаздеги ун, колхозалъул хӏалтӏи гьабулаан… Унго-унгоял бахӏарзал рукӏун руго нилъер умумул! Гьединал пикрабазулъе тӏерхьунаан дун, диссертация хъвалеб мехалда.
Салтӏа росдал анкьгосонилаб школаги лъугӏизабун, эбелалъул кумекчӏужулъун йикӏана Аминат. 1939 соналда гьелъги росуцояв Мухӏамадов Гӏабдулхӏамидицаги гьабуна ригьин. Росасдаса разиго йикӏунаан гьей. Гьабуна щуго лъимер: кӏиго васги лъабго ясги. Бигьаго букӏинчӏо кӏудияб хъизамалъул тӏалаб гьабизе. Амма захӏмалъабазе къуркьизе куцан йикӏинчӏо гьей. Росдал колхозалда цин звеньеваялъун, цинги бригадирлъун хӏалтӏана Аминат ва мустахӏикълъана «Захӏматалъул ветеран» абураб цӏаралъе.
Тӏоцебесеб лъимер, яс Хамиз, гьаюн лъагӏел балелде байбихьана Кӏудияб Ватӏанияб рагъ. Гӏабдулхӏамид ана ватӏан цӏунизе. Телавиялда лъелазул училищеялдаги цӏалун, Гӏабдулхӏамид витӏана фронталде. Моздок шагьаралда гӏагарлъухъ ккараб гӏасияб рагъулъ захӏматго лъукъана гьев ва госпиталалде витӏана. Рагъуе ярагьунаревлъунги рикӏкӏун, Мухӏамадов рокъове ана. Хӏалтӏана росдал школалда байбихьул классазул учительлъунги, росдал советалъул секретарьлъунги, Кировасул цӏаралда бугеб колхозалъул бухгалтерлъунги.
Аминатица баркала кьолаан къисматалъе: «Рагъдаса чӏаго тӏад вуссана дир бетӏергьанчи ва лъимал гӏумруялъул нухда лъезегӏан цадахъ вукӏана гьев. Киналго лъималазул буго лъикӏаб лъайгун махщел, гьез гӏумру гьабулеб буго шагьаралда. Жакъа дир лъималазул буго 12 лъимер, гьезул лъималазул – 19 ва гьезулги лъималазул – щуго. Гьеб буго дир аслияб талихӏги гӏумрудул хӏасилги», -ян абулаан Аминат-кӏодоца.
Дун вуго кубачияв. Аминатил вас Мухӏамадилгун гьудуллъи ккана дир: нижер ясал Фатима ва Хадижат цӏалулел рукӏана Махӏачхъалаялъул №39 школалда. СССРалъул Гӏелмабазул академиялъул Дагъистаналъул филиалалда цадахъ хӏалтӏулел ругониги (кватӏичӏого бала 50 сон), Мухӏамадилги дирги гьудуллъи букӏинчӏо. Гьудулзабилъун ниж лъугьана ясазул классалде собраниязде хьвадиялъ. Гьедин гьуинлъи ккана нижер хъизамазулго.
Мухӏамадица хьихьана эбел. Аминатие бокьулароан шагьаралъул гӏумру. Рекӏеего гӏолароан гьелъие киданиги хинлъи кьоларел батарейкаби, хӏалтӏулареб лифт, кидаго рахан рукӏунел мадугьалзабазул нуцӏби, къотӏносан хьвадулел машинабазул хъуй гурони рагӏулареб шагьаралъул гӏемертӏалаяб мина… Анкьидаса гӏемер (бищун цӏикӏкӏун – моцӏ) заман балароан гьелъ васасухъ. Хадуб байбихьулаан росулъе ракӏ цӏазе: хур-ахикь квалквадизе, гӏертӏал цӏезе, цӏадаб цӏул лъезе… Гьабизе кколеб хӏалтӏи гӏемер рикӏкӏунаан гьелъ.
Дунялги заманги хисун бугеблъи бичӏчӏулаан Аминат-кӏодода. Жийго жиндаго хӏебтӏун бажарунгутӏи бичӏчӏараб мехалда, васас малъарабги гьабун, гьесда аскӏое яхъана гьей. Гьаниб букӏана гьелъие чӏезабун хинаб рукъги, татуяб квенги, ракӏгъезабулел лъималазул лъималги. Рукӏана кумекалъе кидаго хӏадурал «нилъерго» тохтурзабиги: Аминатил кӏиабилев вас Ахӏмад вуго Республикаялъулаб централияб больницаялъул реанимациялъулаб отделениялъул нухмалъулев. Мухӏамадил хъизан Патӏиматги йиго тохтур. Гьезул хӏеренаб тӏалабалда гъоркь йикӏана Аминатги. Дагьал церегӏан къояздайин абуни къадаралде щвана гьей. Аллагьас иманалда тӏойитӏун ятаги.