{
"phrase": "УРГЪАЛАБАЗДЕ ВАЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "погрузиться в размышления; думать",
"equiv": "exact"
}
],
"examples": [
{
"av": "ГӀебаб диваналда бокӏнида, ракӏарун бохдулгун, Вика ургъалабазде яна.",
"ru": "Сидя на широком диване, подобрав под себя ноги, Вика погрузилась в размышления.",
"author": "М. Сулиманов",
"source": "Такъсир"
}
],
"page": 312
}
УРГЪАЛАБАЗ РАКӀ ЧӀИНТӀИЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "УРГЪАЛАБАЗ РАКӀ ЧӀИНТӀИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "сердце сжимается от боли, от отчаяния; скребёт на душе",
"equiv": "approx",
"literal": "сердце заботами задавить"
}
],
"examples": [
{
"av": "— Ургъалабаз, къварилъабаз чӏинтӏулеб буго дир ракӏ, хоб гӏадин буго дунял,— ан риххизарун квералгун тӏаде яхъун ячӏана гьей.",
"ru": "— Сердце моё сжимается от боли и отчаяния, всё кажется мрачным вокруг,— сказала она и встала.",
"author": "Ф. ГӀалиева",
"source": "Ракьул гӏерекъ гьороца унаро"
}
],
"page": 312
}
УРГЪАЛИЛ РАГӀАД ГЬЕЧӀЕБ ГЬУМЕР
сообщить о неточности{
"phrase": "УРГЪАЛИЛ РАГӀАД ГЬЕЧӀЕБ ГЬУМЕР",
"senses": [
{
"translation": "радостное, светлое лицо",
"literal": "лицо без тени печали"
}
],
"examples": [
{
"av": "Ургъалил рагӏад гьечӏеб Гьумер цоги букӏинчӏо.",
"ru": "Ни одного радостного лица — Все печальны были.",
"author": "Ф. ГӀалиева",
"source": "ХӀанчӏи кьижараб мехалъ"
}
],
"page": 312
}
{
"phrase": "УРГЪАЛИЛЪЕ ТӀЕРХЬИНЕ",
"senses": [
{
"translation": "мучить, беспокоить, терзать (о мыслях)",
"literal": "в раздумьях утонуть"
}
],
"examples": [
{
"av": "Цо-цо мехалъин абуни дида ракӏалде кколаан гьев цо кинабалиго ургъалилъе тӏерхьун вугилан, дихъ гьес гӏинго тӏамулеб гьечӏин, чӏалгӏаде гаргадулев чи дунгоги витилилан.",
"ru": "Иногда мне* казалось, что его терзают какие-то не&едомые мне мысли, что он не слышит меня и что я зря говорю с ним.",
"author": "Т. Таймасханов",
"source": "Сардил чапар"
}
],
"page": 312
}
УРГЪЕЛАЗУЛ КЪОНО ЧӀВАЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "УРГЪЕЛАЗУЛ КЪОНО ЧӀВАЗЕ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "быть озабоченным чем-л., расстроиться",
"literal": "плиту забот поставить"
}
],
"examples": [
{
"av": "Рисалатил рагӏабаз Мансурил рекӏеда ургьелазул КЪОНО чӏвана.",
"ru": "Мансур был сильно озабочен словами Рисалат.",
"author": "ГӀ. Расулов",
"source": "Анищалъул цӏаялда хадур"
}
],
"page": 314
}
{
"phrase": "УРГЪЕЛ БИКЬИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "поделиться [своим] горем; ИЗЛИТь душу",
"equiv": "exact"
}
],
"page": 313
}
{
"phrase": "УРГЪЕЛ БОРХИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "облегчить участь кого-л.",
"literal": "Горе поднять"
}
],
"examples": [
{
"av": "Гьалмагъасде ккараб ургъел борхизе, Бакараб цӏадайцин цӏала бахӏарчи.",
"ru": "Чтоб участь друга облегчить. Даже в огонь пойдёт герой.",
"author": "ГӀ. Махӏамад",
"source": "Иргаби"
}
],
"page": 313
}
УРГЪЕЛ ГЬЕЧӀЕБ ЖО РАКӀАЛДА ЧӀОЛАРЕБ
сообщить о неточности{
"phrase": "УРГЪЕЛ ГЬЕЧӀЕБ ЖО РАКӀАЛДА ЧӀОЛАРЕБ",
"labels": [
"погов."
],
"senses": [
{
"translation": "То, что безразлично, не запоминается."
}
],
"page": 313
}
УРГЪЕЛ КӀУДИЯСЕ СОРДО КӀУДИЯБ
сообщить о неточности{
"phrase": "УРГЪЕЛ КӀУДИЯСЕ СОРДО КӀУДИЯБ",
"labels": [
"погов."
],
"senses": [
{
"translation": "Если печаль большая, то ночь длинная."
}
],
"page": 313
}
{
"phrase": "УРГЪЕЛ ТӀАСА БОСИЗЕ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "взять чью-л. боль, облегчить что-л. кому-л.",
"equiv": "exact"
}
],
"examples": [
{
"av": "Эбел, дур ургъелал дихъе кье гьанже, Гьел тӏаса росизе хӏал кӏвелин дида.",
"ru": "Мама, я боль твою возьму. Сумею я преодолеть её.",
"author": "М. ХӀосенов",
"source": "Ракӏазул кьаби"
}
],
"page": 313
}
УРГЪЕЛ ТӀАСА БОСУН АРАБ ГӀАДИН
сообщить о неточности{
"phrase": "УРГЪЕЛ ТӀАСА БОСУН АРАБ ГӀАДИН",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "будто гора с плеч 'свалилась",
"equiv": "approx",
"literal": "будто заботы унес-ли"
}
],
"examples": [
{
"av": "Гьав циндаго ургъел тӏаса босун араб гӏадин гӏа тӏилъун лъугьана",
"ru": "Он вздохнул свободно, будто гора с плеч свали-лась.",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "Лъукъарал кьураби"
}
],
"page": 313
}
{
"phrase": "УРГЪЕЛ ЧУЧИЗЕ",
"senses": [
{
"see_also": "ургъел бикьизе",
"see_also_type": "то же, что"
}
],
"page": 314
}
{
"phrase": "УРГЪЕЛ ЧӀВАН",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "беспокойно, озабоченно",
"literal": "забота ударила"
}
],
"examples": [
{
"av": "— Унтун ватӏичӏони гьав нилъер Ражаб? — ан ургъел чӏван абуна дида чӏужуялъ.",
"ru": "— Не заболел ли наш Ражаб? — спросила жена озабоченно.",
"author": "ХӀ. ХӀажиев",
"source": "Къункърабазул кьурди"
}
],
"page": 314
}
УРГЪИЧӀОГО БОРЧӀАРАБ РАГӀИ — ИШАН ККВЕЧӀОГО РЕЧӀЧӀАРАБ ЧӀОР
сообщить о неточности{
"phrase": "УРГЪИЧӀОГО БОРЧӀАРАБ РАГӀИ — ИШАН ККВЕЧӀОГО РЕЧӀЧӀАРАБ ЧӀОР",
"labels": [
"погов."
],
"senses": [
{
"translation": "Слово, сказанное необдуманно, что стрела пущенная мимо цели."
}
],
"page": 314
}
УРГЪИЧӀОГО ВАГЪАНИ, ВАГЪИЧӀОГО ХОЛЕВ
сообщить о неточности{
"phrase": "УРГЪИЧӀОГО ВАГЪАНИ, ВАГЪИЧӀОГО ХОЛЕВ",
"labels": [
"посл."
],
"senses": [
{
"translation": "Необдуманно подерёшься — умрёшь, не подравшись."
}
],
"page": 314
}
{
"phrase": "УРГЪУН БАХЪИЗЕ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "выдумать; высосать из пальца"
}
],
"page": 314
}
УРГЪУН ГЬАБЕ, АРАЛДА ХАДУБ РАКӀ БУХӀУГЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "УРГЪУН ГЬАБЕ, АРАЛДА ХАДУБ РАКӀ БУХӀУГЕ",
"labels": [
"посл."
],
"senses": [
{
"translation": "Поступай обдуманно, а о прошлом не жалёй."
}
],
"page": 314
}