{
"word": "круг",
"forms": [
"круг"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гор, гурга",
"precomment": "часть плоскости",
"examples": [
{
"ru": "площадь круга",
"av": "горалъул гӏатӏилъи"
}
]
},
{
"text": "гор",
"precomment": "окружность",
"examples": [
{
"ru": "описать круг",
"av": "гор бахъизе"
},
{
"ru": "стать в круг",
"av": "гор гьабун, чӏезе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"ru": "спасательный круг",
"av": "(чи гъанкъизе толареб) резинаялъул понцӏораб гор"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏи",
"precomment": "сфера деятельности",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "круг занятий",
"av": "гьабулеб хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "сверухълъи, къокъа",
"precomment": "среда",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "круг знакомых",
"av": "лъалел-хъвалезул къокъа"
},
{
"ru": "правительственные круги",
"av": "хӏукуматалъул ишалда ругезул къокъа"
}
]
},
{
"examples": [
{
"ru": "полярный круг",
"av": "полярияб круг"
},
{
"ru": "на круг",
"av": "гьоркьохъеб хӏисабалда",
"comment": "в среднем"
},
{
"ru": "в кругу семьи",
"av": "хъизаналда гьоркьоб"
},
{
"ru": "голова идёт кругом",
"av": "бетӏер сверулеб буго",
"comment": "хӏалтӏул гӏемерлъиялъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "кругленький",
"stress": 3,
"stem": "КРУГЛЕНЬК",
"forms": [
"кругленький",
"кругленькая",
"кругленькое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏураб, гӏемераб бечелъи",
"comment": "гӏарац",
"examples": [
{
"ru": "кругленькая сумма",
"av": "гӏураб, гӏемераб бечелъи (гӏарац)"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "круглый",
"kind": "from",
"comment": "уменьшительное значение",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "круглеть",
"stress": 6,
"forms": [
"круглеть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гургинлъизе"
}
]
}
{
"word": "круглогодично",
"stress": 10,
"stem": "КРУГЛОГОДИЧН",
"forms": [
"круглогодично"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубараб соналъ, сонхаласа"
}
]
}
{
"word": "круглоголовый",
"stress": 10,
"forms": [
"круглоголовый",
"круглоголовая",
"круглоголовое"
],
"senses": [
{
"text": "гургинаб бетӏералъул",
"comment": "бетӏергургин"
}
]
}
{
"word": "круглолицый",
"stress": 8,
"forms": [
"круглолицый",
"круглолицая",
"круглолицое"
],
"senses": [
{
"text": "гургинаб гьумералъул",
"comment": "гьумергургин"
}
]
}
{
"word": "круглосуточный",
"stress": 8,
"stem": "КРУГЛОСУТОЧН",
"forms": [
"круглосуточный",
"круглосуточная",
"круглосуточное"
],
"senses": [
{
"text": "сордо-къоялъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "круглосуточная работа",
"av": "сордо-къоялъул хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "круглый",
"stress": 3,
"stem": "КРУГЛ",
"forms": [
"круглый",
"круглая",
"круглое"
],
"senses": [
{
"text": "гургинаб",
"examples": [
{
"ru": "круглый стол",
"av": "гургинаб стол"
},
{
"ru": "круглое лицо",
"av": "гургинаб гьумер"
}
]
},
{
"text": "тӏубараб, цӏубараб",
"precomment": "полный",
"examples": [
{
"ru": "круглый сирота",
"av": "тӏубарав бесдалав"
},
{
"ru": "быть круглым дураком",
"av": "тӏубарав гӏабдаллъун вукӏине"
},
{
"ru": "круглый отличник",
"av": "тӏубарав отличник"
},
{
"ru": "круглый месяц",
"av": "цӏубараб моцӏ"
}
]
},
{
"examples": [
{
"ru": "круглым счётом сто рублей",
"av": "гӏага-шагарго нусго гъурущ"
}
]
}
]
}
{
"word": "круговой",
"stress": 7,
"forms": [
"круговой",
"круговая",
"круговое"
],
"senses": [
{
"text": "сверда сверун букӏунеб (гьабулеб)",
"examples": [
{
"ru": "круговое движение",
"av": "сверда сверун хьвади"
}
]
},
{
"text": "цояз цоял кквей, цоцазе хӏалае рахъин"
},
{
"text": "киназего гӏаммаб жавабчилъи"
}
]
}
{
"word": "круговорот",
"stress": 9,
"forms": [
"круговорот"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏечӏого хисулеб (сверулеб, такрарлъулеб) иш",
"comment": "лъугьа бахъин",
"examples": [
{
"ru": "круговорот времён года",
"av": "лъагӏалил заманаби заманалдасан цоцаца хиси"
},
{
"ru": "круговорот жизни",
"av": "нахъаса къотӏичӏого, цӏи-цӏияб жо гӏумруялда жаниб лъугьин"
}
]
}
]
}
{
"word": "кругозор",
"stress": 7,
"forms": [
"кругозор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "берда бихьизе кӏолебгӏанасеб сверухълъи"
},
{
"text": "бичӏчӏиялъул (лъаялъул) къадар, даража",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "расширить свой кругозор",
"av": "жиндирго лъай борхизабизе (гӏатӏид гьабизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "кругом",
"stress": 5,
"forms": [
"кругом"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "сверун, сверда сверун, кинабго рахъалдасан; (вокруг) киса-кибего, кинабго рахъалъан, сверухъе",
"examples": [
{
"ru": "обойти дом кругом",
"av": "рукъалда сверун свери бахъизе"
},
{
"ru": "кругом тянулась степь",
"av": "киса-кибего сверухъе букӏана авлахъ"
},
{
"ru": "кругом горы",
"av": "сверухъе мугӏрул руго"
}
]
},
{
"text": "тӏубан",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "кругом в долгах",
"av": "тӏубан налъукье ккун вуго"
}
]
},
{
"precomment": "кругом! (команда)",
"text": "кругом! (кьурун вусса!)"
}
]
}
{
"word": "кругооборот",
"stress": 10,
"forms": [
"кругооборот"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад свери, свери бахъи",
"examples": [
{
"ru": "кругооборот капитала",
"av": "капиталалъ свери бахъи",
"comment": "гӏарац – къайи – гӏарац"
}
]
}
]
}
{
"word": "кругообразный",
"stress": 9,
"forms": [
"кругообразный",
"кругообразная",
"кругообразное"
],
"senses": [
{
"text": "гургинккараб, горалда релълъараб, гурга гӏадаб"
}
]
}
{
"word": "кругосветный",
"stress": 8,
"stem": "КРУГОСВЕТН",
"forms": [
"кругосветный",
"кругосветная",
"кругосветное"
],
"senses": [
{
"text": "дунялалда сверухъ гьабулеб, дуниял сверулеб",
"examples": [
{
"ru": "кругосветное путешествие",
"av": "дуниялалда сверухъ (дуниял сверун) гьабулеб сапар"
}
]
}
]
}
{
"word": "кружева",
"stress": 7,
"forms": [
"кружева",
"кружево"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "гуржиба",
"comment": "ратӏлида кколеб угьараб, хьухьараб ххамил чӏоло"
}
]
}
{
"word": "кружевной",
"stress": 8,
"forms": [
"кружевной",
"кружевная",
"кружевное"
],
"senses": [
{
"text": "гуржибаялъул"
},
{
"text": "накъищалда (гуржибаялда) релълъараб",
"precomment": "узорчатый",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "кружить",
"stress": 5,
"forms": [
"кружить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тиризабизе",
"precomment": "кого-что (заставлять кружиться)",
"examples": [
{
"ru": "кружить в танце",
"av": "кьурдулаго тиризавизе"
}
]
},
{
"text": "свераби рахъизе",
"precomment": "описывать круги",
"examples": [
{
"ru": "орёл кружит над облаками",
"av": "цӏумалъ накӏкӏазда"
}
]
}
]
}
{
"word": "кружиться",
"stress": 5,
"forms": [
"кружиться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "(тӏад) тиризе, (тӏад)сверизе, свердизе, хӏулизе",
"examples": [
{
"ru": "кружиться в вальсе",
"av": "вальс кьурдулаго, тӏад тиризе"
},
{
"ru": "кружиться по комнате",
"av": "рокъов свердизе"
},
{
"ru": "снежинки кружились в воздухе",
"av": "гьаваялда гӏаздал хӏулаби сверулел рукӏана"
}
]
},
{
"examples": [
{
"ru": "у меня кружится голова",
"av": "дир бетӏер сверулеб буго"
},
{
"ru": "кружиться с утра до вечера",
"av": "радалалдаса бакъаниде щвезегӏан (бакъинегӏан) свердизе",
"comment": "о хлопотах"
}
]
}
]
}
{
"word": "кружка",
"stress": 3,
"forms": [
"кружка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "кружка, гӏоркь бугеб гьитӏинаб суркӏа, гелецӏ"
}
]
}
{
"word": "кружный",
"stress": 3,
"forms": [
"кружный",
"кружная",
"кружное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "кружный путь",
"av": "сверун унеб нух, тӏад тирулеб нух"
}
]
}
]
}
{
"word": "кружок",
"stress": 5,
"forms": [
"кружок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кружок",
"precomment": "группа людей",
"examples": [
{
"ru": "литературный кружок",
"av": "литературияб кружок"
},
{
"ru": "дружеский кружок",
"av": "гьудулзабазул свери"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "круг",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "круп",
"homonym": 1,
"forms": [
"круп"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "рохокъотӏи, къаркъалаялъул нахъисеб рахъ",
"precomment": "лошади"
}
]
}
{
"word": "круп",
"homonym": 2,
"forms": [
"круп"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "круп",
"comment": "мукъулукъ ва цогидабги гьорой, гъанкъул унти",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "крупа",
"stress": 5,
"forms": [
"крупа",
"крупы"
],
"labels": [
"женский род",
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "крупа, курпа",
"comment": "цо-цо хурдузул квание хӏалтӏизабулеб тӏубараб яги гъурараб мугь"
},
{
"text": "терет, гӏазул гӏисинал гарал",
"precomment": "о снеге"
}
]
}
{
"word": "крупинка",
"stress": 5,
"forms": [
"крупинка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб мугь, горо"
}
]
}
{
"word": "крупица",
"stress": 5,
"stem": "КРУПИЦ",
"forms": [
"крупица"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "зарра, асаргӏанасеб горо; дагьа-макъаб къадар",
"examples": [
{
"ru": "у него нет ни крупицы таланта",
"av": "гъосул дагьа-макъабниги гьунар гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "крупно",
"stress": 3,
"forms": [
"крупно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏаго, кӏодого",
"examples": [
{
"ru": "крупно нарезать",
"av": "чӏахӏаго буссизе"
}
]
},
{
"text": "кӏудияб (кьварараб) гара-чӏвари гьабизе",
"precomment": "крупно поговорить"
}
]
}
{
"word": "крупноблочный",
"stress": 9,
"stem": "КРУПНОБЛОЧН",
"forms": [
"крупноблочный",
"крупноблочная",
"крупноблочное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏиял блоказул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "крупноблочное строительство",
"av": "чӏахӏиял блоказ балеб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "крупнозернистый",
"stress": 11,
"forms": [
"крупнозернистый",
"крупнозернистая",
"крупнозернистое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏияб, хьон чӏахӏияб"
}
]
}
{
"word": "крупнокалиберный",
"stress": 10,
"forms": [
"крупнокалиберный",
"крупнокалиберная",
"крупнокалиберное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏатӏидаб хӏараялъулаб",
"examples": [
{
"ru": "крупнокалиберный пулемёт",
"av": "гӏатӏидаб хӏараялъул пулемёт"
}
]
}
]
}
{
"word": "крупномасштабный",
"stress": 12,
"stem": "КРУПНОМАСШТАБН",
"forms": [
"крупномасштабный",
"крупномасштабная",
"крупномасштабное"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб масштаб бугеб",
"examples": [
{
"ru": "крупномасштабная карта",
"av": "кӏудияб масштаб бугеб карта"
}
]
},
{
"text": "гӏатӏидаб, кинабго жанибе бачараб",
"examples": [
{
"ru": "крупномасштабное производство",
"av": "гӏатӏидаб производство"
}
]
}
]
}
{
"word": "крупнопанельный",
"stress": 10,
"forms": [
"крупнопанельный",
"крупнопанельная",
"крупнопанельное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏиял панелазул (гьабураб)"
},
{
"text": "чӏахӏиял панелал гьарулеб",
"precomment": "о заводе"
}
]
}
{
"word": "крупнотоннажный",
"stress": 11,
"forms": [
"крупнотоннажный",
"крупнотоннажная",
"крупнотоннажное"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб бакӏлъи баччулел",
"precomment": "о судах",
"comment": "гумул"
}
]
}
{
"word": "крупный",
"stress": 3,
"stem": "КРУПН",
"forms": [
"крупный",
"крупная",
"крупное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏияб",
"examples": [
{
"ru": "крупные яблоки",
"av": "чӏахӏияб гӏеч"
}
]
},
{
"text": "кӏудияб черхалъул, базалияб, чӏахӏа-махӏаяб",
"examples": [
{
"ru": "крупный ребёнок",
"av": "кӏудияб черхалъул лъимер"
}
]
},
{
"text": "залимаб",
"examples": [
{
"ru": "крупный бык",
"av": "залимаб оц"
}
]
},
{
"text": "кӏудияб",
"examples": [
{
"ru": "крупный писатель",
"av": "кӏудияв хъвадарухъан"
},
{
"ru": "крупный разговор",
"av": "хъачӏаб, рокьукъаб гӏара-чӏвари"
}
]
}
]
}
{
"word": "крупозный",
"stress": 5,
"stem": "КРУПОЗН",
"forms": [
"крупозный",
"крупозная",
"крупозное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "крупозное воспаление",
"av": "гъанкъул унтиялъ гьорой"
}
]
}
]
}
{
"word": "крупорушка",
"stress": 7,
"forms": [
"крупорушка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "крупа (курпа) гьабулеб машина; крупа (курпа) гьабулеб предприятие"
}
]
}
{
"word": "крупчатка",
"stress": 6,
"forms": [
"крупчатка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏ ххараб хъахӏаб ролъ"
}
]
}
{
"word": "крупяной",
"stress": 7,
"forms": [
"крупяной",
"крупяная",
"крупяное"
],
"senses": [
{
"text": "крупаялъулаб",
"examples": [
{
"ru": "крупяной суп",
"av": "крупаялъул чурпа"
}
]
}
]
}
{
"word": "крутизна",
"stress": 8,
"forms": [
"крутизна"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "парс, хъитӏ, тӏасагъоркье балагьараб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "крутить",
"stress": 5,
"forms": [
"крутить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьуризе, сверизе, сверизабизе, кьуризабизе, хенезабизе",
"precomment": "кого-что (поворачивать)",
"examples": [
{
"ru": "крутить ручку патефона",
"av": "патефоналъул гӏоркь кьуризе"
},
{
"ru": "крутить колесо",
"av": "гьакибер сверизабизе, ххенезабизе"
},
{
"ru": "крутить головой",
"av": "бетӏер рахъ-рахъалде сверизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "крутиться",
"stress": 5,
"forms": [
"крутиться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "сверизе, тиризе",
"examples": [
{
"ru": "колесо крутится",
"av": "гьоко тирулеб буго"
}
]
},
{
"text": "женжедизе, сентӏезе",
"precomment": "постоянно находиться где-либо",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "он крутится около нас",
"av": "гъов нижеда аскӏоса гӏебеде женжедулев вуго",
"comment": "вукӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "круто",
"stress": 3,
"forms": [
"круто"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "лабалго, тӏаса гъоркье балагьун",
"precomment": "почти отвесно"
},
{
"text": "кьурун, циндаго",
"precomment": "резко",
"examples": [
{
"ru": "лошадь круто повернулась вправо",
"av": "чу кваранидехун кьурун буссана"
}
]
},
{
"text": "кьварун, къвакӏун",
"precomment": "сурово",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "круто расправиться с кем-либо",
"av": "лъиениги кьварараб тамихӏ гьабизе"
}
]
},
{
"text": "бакъвадго",
"precomment": "густо",
"examples": [
{
"ru": "круто замесить тесто",
"av": "гӏатӏ (хамур) бакъвадго буцизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "крутой",
"stress": 5,
"forms": [
"крутой",
"крутая",
"крутое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса гъоркье балагьараб, лабалаб, бадиб бараб",
"precomment": "отвесный, обрывистый",
"examples": [
{
"ru": "крутой берег",
"av": "тӏаса гъоркье балагьараб рагӏал"
},
{
"ru": "крутой подъём",
"av": "лабалаб эхедерай"
}
]
},
{
"text": "кьурун буссараб, циндаго кколеб",
"precomment": "резкий, внезапный",
"examples": [
{
"ru": "крутой поворот",
"av": "кьурун буссараб свери"
}
]
},
{
"text": "кьварараб",
"precomment": "суровый",
"examples": [
{
"ru": "крутой нрав",
"av": "кьварараб гӏамал"
},
{
"ru": "крутой человек",
"av": "кьварарав чи"
}
]
},
{
"text": "таваккалаб, беркъай гьечӏеб",
"examples": [
{
"ru": "крутые меры",
"av": "таваккалал тадбирал"
}
]
},
{
"text": "(цӏикӏкӏун) бакъваяб, белъараб",
"precomment": "густой",
"examples": [
{
"ru": "крутая каша",
"av": "бакъваяб карщ"
},
{
"ru": "крутое яйцо",
"av": "цӏикӏкӏун белъараб хоно"
}
]
},
{
"text": "гьалдолеб лъим",
"precomment": "крутой кипяток"
}
]
}
{
"word": "круча",
"stress": 3,
"forms": [
"круча"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "парс"
}
]
}
{
"word": "кручение",
"stress": 5,
"forms": [
"кручение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "сверизаби, кьуризаби",
"precomment": "по глаголу крутить"
},
{
"text": "свери, кьури",
"precomment": "по глаголу крутиться"
}
]
}
{
"word": "кручёный",
"stem": "КРУЧЁН",
"forms": [
"кручёный",
"кручёная",
"кручёное"
],
"senses": [
{
"text": "данде кьурараб, кьурараб",
"examples": [
{
"ru": "кручёные нитки",
"av": "данде кьурарал кунал"
}
]
}
]
}
{
"word": "кручина",
"stress": 5,
"forms": [
"кручина"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къварилъи, ургъел, пашманлъи, ракӏбакъвай, чалгӏен",
"labels": [
"поэтическое слово"
]
}
]
}
{
"word": "кручиниться",
"stress": 5,
"forms": [
"кручиниться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къварилъизе, ургъел чӏвазе, пашманлъизе, чӏалгӏине",
"labels": [
"поэтическое слово"
]
}
]
}
{
"word": "крушение",
"stress": 5,
"forms": [
"крушение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "талихӏ къараб иш, балагь",
"comment": "гамие, поездалъе",
"examples": [
{
"ru": "крушение поезда",
"av": "поездалъе ккараб балагь"
},
{
"ru": "потерпеть крушение",
"av": "бегизе, талихӏ къараб иш ккезе"
}
]
},
{
"text": "биххи, кӏалагъоркье чӏвай",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "крушение социализма",
"av": "социализм кӏалагъоркье чӏвай"
}
]
}
]
}
{
"word": "крушить",
"stress": 5,
"forms": [
"крушить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъуризе, биххизабизе",
"precomment": "что (ломать)"
},
{
"text": "гъуризе, тӏагӏинабизе",
"precomment": "кого-что (уничтожить)",
"examples": [
{
"ru": "крушить врага",
"av": "тушман гъуризе, тӏагӏинавизе"
}
]
}
]
}