{
"word": "ком",
"homonym": 1,
"forms": [
"ком"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏерекъ, къай, горо",
"examples": [
{
"ru": "комья грязи",
"av": "хӏарщул къаял"
}
]
},
{
"precomment": "ком в горле застрял (стоит)",
"text": "щокъроб горо къан (чӏун) буго"
}
]
}
{
"word": "ком",
"homonym": 2,
"forms": [
"ком"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "о ком вы говорите?",
"av": "лъил хӏакъалъулъ нужеца бицунеб бугеб?"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "кто",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "команда",
"stress": 4,
"stem": "КОМАНД",
"forms": [
"команда"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "буюрухъ",
"examples": [
{
"ru": "подать команду",
"av": "буюрухъ кьезе"
}
]
},
{
"text": "команда",
"comment": "рагъухъабазул гьитӏинабго къокъа",
"examples": [
{
"ru": "с нами шли сотни три солдат под командой офицера",
"av": "нижеда цадахъ офицерасул командаялда гъоркь унев вукӏана лъабнусгогӏанасев солдат"
}
]
},
{
"text": "команда",
"comment": "гамида тӏад хӏалтӏулевщинав чи",
"labels": [
"морской термин"
]
},
{
"text": "команда",
"comment": "капитанасул нухмалъиялда гъоркь хӏай гьабулел спортсменазул къокъа",
"labels": [
"спортивный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "команда российских шахматистов",
"av": "Россиялъул шахматистазул къокъа"
}
]
}
]
}
{
"word": "командир",
"stress": 7,
"forms": [
"командир"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "командир, бетӏер, цевехъан",
"examples": [
{
"ru": "командир полка",
"av": "полкалъул командир"
}
]
}
]
}
{
"word": "командировать",
"stress": 11,
"forms": [
"командировать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "командировкаялъ витӏизе",
"precomment": "кого",
"comment": "хъулухъалъулаб тӏадкъайгун витӏизе"
}
]
}
{
"word": "командировка",
"stress": 9,
"stem": "КОМАНДИРОВК",
"forms": [
"командировка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "командировка",
"examples": [
{
"ru": "поехать в командировку",
"av": "командировкаялъ ине"
}
]
},
{
"text": "командировка",
"precomment": "удостоверение",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "предъявить свою командировку",
"av": "жиндирго командировка бихьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "командировочный",
"stress": 9,
"stem": "КОМАНДИРОВОЧН",
"forms": [
"командировочный",
"командировочная",
"командировочное"
],
"senses": [
{
"text": "командировкаялъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "командировочное удостоверение",
"av": "командировкаялъул удостоверение"
}
]
},
{
"text": "командировкаялъ витӏарав",
"precomment": "в значении имени существительного, мужской род"
},
{
"text": "командировкаялъ аралъухъ кьолеб гӏарац",
"labels": [
"в значении имени существительного",
"множественное число"
]
}
]
}
{
"word": "командный",
"stress": 4,
"stem": "КОМАНДН",
"forms": [
"командный",
"командная",
"командное"
],
"senses": [
{
"text": "командирзабазул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "командный состав",
"av": "командирзабазул состав",
"comment": "командирзаби"
}
]
},
{
"text": "нухмалъи гьабулеб, бетӏерлъи гьабулеб",
"examples": [
{
"ru": "занять командное положение",
"av": "бетӏер-лъиялъулаб даражаялде вахине"
}
]
},
{
"text": "командаялъул(аб)",
"labels": [
"спортивный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "командные соревнования",
"av": "командабазда гьоркьор къецал, командабазул къецал"
}
]
}
]
}
{
"word": "командование",
"stress": 4,
"forms": [
"командование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "командаби кьей"
},
{
"text": "командование",
"comment": "аскаралъул бутӏрузул къокъа",
"labels": [
"собирательное существительное",
"военный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "верховное командование",
"av": "бетӏераб командование"
}
]
}
]
}
{
"word": "командовать",
"stress": 4,
"forms": [
"командовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "команда кьезе",
"precomment": "отдавать команду"
},
{
"text": "бетӏерлъи гьабизе",
"precomment": "кем-чем",
"examples": [
{
"ru": "командовать парадом",
"av": "парадалъе бетӏерлъи гьабизе"
}
]
},
{
"text": "бетӏерлъи гьабизе, цевехъанлъи гьабизе, хӏакимлъи гьабизе",
"precomment": "кем-чем, над кем-чем и без дополнения",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "не дал ему над собой командовать",
"av": "жиндаго тӏад бетӏерлъи гьабизе течӏо гьесие"
}
]
}
]
}
{
"word": "командующий",
"stress": 4,
"forms": [
"командующий"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "командующий",
"comment": "цӏикӏкӏараб къадаралъул аскаралъул бетӏер"
}
]
}
{
"word": "комар",
"stress": 4,
"forms": [
"комар"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏкӏара",
"examples": [
{
"ru": "малярийный комар",
"av": "бакъул унти ккезабулеб кӏкӏара"
}
]
},
{
"text": "гӏайиб чӏвазе бакӏ гьечӏо",
"precomment": "комар носа не подточит"
}
]
}
{
"word": "комариный",
"stress": 6,
"forms": [
"комариный",
"комариная",
"комариное"
],
"senses": [
{
"text": "кӏкӏарадул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "комариный укус",
"av": "кӏкӏараялъул хӏанчӏи",
"comment": "хӏанчӏараб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "комбайн",
"stress": 5,
"forms": [
"комбайн"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комбайн",
"comment": "чанго батӏияб хӏалтӏи цадахъ гьабулел алатаздасан гӏуцӏараб машина"
}
]
}
{
"word": "комбайнёр",
"forms": [
"комбайнёр"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комбайнер",
"comment": "комбайналда хӏалтӏулев чи"
}
]
}
{
"word": "комбикорм",
"stress": 7,
"forms": [
"комбикорм"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комбикорм",
"comment": "батӏи-батӏиял хурдул журараб кӏалцӏи"
}
]
}
{
"word": "комбинат",
"stress": 7,
"forms": [
"комбинат"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комбинат",
"comment": "чанго предприятие данде гьабун гӏуцӏараб цолъи",
"examples": [
{
"ru": "комбинат бытового обслуживания",
"av": "рукӏа-рахъиналъе хъулухъ гьабулеб комбинат"
}
]
},
{
"text": "комбинат",
"comment": "заводалда, цойги предприятиялда цере ругел цӏалул заведенияби данде гьарураб цолъи",
"examples": [
{
"ru": "учебный комбинат",
"av": "цӏалул комбинат"
}
]
}
]
}
{
"word": "комбинация",
"stress": 7,
"stem": "КОМБИНАЦИ",
"forms": [
"комбинация"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "комбинация",
"comment": "щиб бугониги цоцалъ жубазаби, рекъезаби, данде ккезаби",
"examples": [
{
"ru": "комбинация красок",
"av": "релъабазул комбинация"
}
]
},
{
"text": "комбинация",
"precomment": "сложный замысел",
"comment": "хасаб мурадалде щвеялъе гьарулел хӏиллаби, сихӏраби",
"examples": [
{
"ru": "строить хитрую комбинацию",
"av": "сихӏирал хӏиллаби ургъизе"
}
]
},
{
"text": "комбинация",
"precomment": "женское бельё",
"comment": "руччабазул халатаб гъоркьанретӏел"
},
{
"text": "комбинация",
"comment": "цоцада хадур хасаб мурадгун хӏаязда жанир гьарулел ишал",
"labels": [
"спортивный термин"
]
}
]
}
{
"word": "комбинезон",
"stress": 9,
"forms": [
"комбинезон"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комбинезон",
"comment": "тӏажуги гурдеги рекӏараб ретӏунеб жо, костюм"
}
]
}
{
"word": "комбинированный",
"stress": 7,
"forms": [
"комбинированный",
"комбинированная",
"комбинированное"
],
"senses": [
{
"text": "цоцалъ жубараб, рекъараб, данде ккараб"
}
]
}
{
"word": "комбинировать",
"stress": 7,
"forms": [
"комбинировать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цоцалъ жубазабизе, рекъезабизе, данде ккезабизе, хасаб тартибалда лъезе",
"precomment": "что и без доп.",
"comment": "сочетать",
"examples": [
{
"ru": "комбинировать различные цветы для букета",
"av": "батӏи-батӏиял тӏугьдул лъун, квацӏиялда рекъезабизе"
}
]
},
{
"text": "цолъизабизе, комбинат гӏуцӏизе",
"precomment": "что",
"comment": "соединять в комбинат"
},
{
"text": "сихӏирго хӏиллаби ургъизе",
"comment": "строить комбинации",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "комедия",
"stress": 4,
"stem": "КОМЕДИ",
"forms": [
"комедия"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "комедия",
"comment": "кепаб магӏнаялъул драматургияб асар"
},
{
"text": "кополаб лъугьа-бахъин"
},
{
"text": "ххвел гьаби, махсараде кквей",
"comment": "притворство",
"examples": [
{
"ru": "разыграть комедию",
"av": "ххвелал гьаризе, махсараде кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "комендант",
"stress": 7,
"forms": [
"комендант"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комендант",
"comment": "1) хъалаялда ругел киналго аскаразул бетӏер; 2) рагъухъабазул хьвада-чӏвадиялда, хъулухъ гьабиялда, гӏадлуялда хадуб хал кколев бетӏер; 3) нухда ругел аскарал рекӏун, тартибалда иналъул хал кколев чи; 4) кинаб бугониги учреждениялъул (идараялъул) минаялда хадуб хал кколев, гьелъул тӏалаб гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "комендантский",
"stress": 7,
"forms": [
"комендантский",
"комендантская",
"комендантское"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "комендантский час",
"av": "командантасул сагӏат (заман)"
}
]
}
]
}
{
"word": "комендатура",
"stress": 9,
"forms": [
"комендатура"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "комендатура",
"comment": "комендантас бетӏерлъи гьабулеб учреждение ва гьелъул мина"
}
]
}
{
"word": "комета",
"stress": 4,
"forms": [
"комета"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бакъуда сверун тирулеб халатаб рачӏги бугеб цӏва"
}
]
}
{
"word": "коми",
"stress": 2,
"forms": [
"коми"
],
"labels": [
"множественное число",
"мужской род",
"женский род",
"несклоняемое"
],
"senses": [
{
"text": "коми халкъ"
},
{
"text": "коми",
"labels": [
"в значении имени прилагательного"
],
"examples": [
{
"ru": "язык коми",
"av": "коми мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "комизм",
"stress": 4,
"forms": [
"комизм"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "релъанхъи, кеп щвей",
"examples": [
{
"ru": "рассказ не лишён комизма",
"av": "хабар кеп щоледухъ хъван буго, хабар кепаб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "комик",
"stress": 2,
"forms": [
"комик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кепал ролал хӏалев артист",
"comment": "актёр"
},
{
"text": "комедиялъулав, махсарачи",
"comment": "шутник"
}
]
}
{
"word": "комиссар",
"stress": 7,
"forms": [
"комиссар"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комиссар",
"examples": [
{
"ru": "народный комиссар",
"av": "халкъияв комиссар",
"comment": "хӏукуматалъ цӏикӏкӏарал ихтиярал кьурав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "комиссариат",
"stress": 10,
"forms": [
"комиссариат"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комиссариат",
"comment": "комиссарас бетӏерлъи гьабулеб учреждение"
}
]
}
{
"word": "комиссионер",
"stress": 10,
"forms": [
"комиссионер"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комиссионер, дармил гьоркьохъан",
"comment": "дармил ишазда жанив гьоркьохъан"
}
]
}
{
"word": "комиссионный",
"stress": 8,
"stem": "КОМИССИОНН",
"forms": [
"комиссионный",
"комиссионная",
"комиссионное"
],
"senses": [
{
"text": "комиссиялъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "комиссионный магазин",
"av": "комиссиялъулаб тукен"
}
]
},
{
"text": "комиссиялъулаб гӏарац",
"precomment": "деньги",
"comment": "комиссиялъухъ щвараб гӏарац",
"labels": [
"в значении имени существительного",
"множественное число"
],
"examples": [
{
"ru": "комиссионные",
"av": "комиссиялъулаб гӏарац"
}
]
}
]
}
{
"word": "комиссия",
"stress": 4,
"stem": "КОМИССИ",
"forms": [
"комиссия"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "комиссия",
"comment": "орган",
"examples": [
{
"ru": "избрать комиссию",
"av": "комиссия бищизе"
},
{
"ru": "государственная плановая комиссия",
"av": "пачалихъалъул планазулаб комиссия"
}
]
},
{
"text": "комиссия",
"comment": "хасал тукабаз гӏадамазул къайи бичиялъулъ гьабулеб гьоркьохъанлъи",
"examples": [
{
"ru": "брать вещи на комиссию",
"av": "къайи комиссиялде босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "комитет",
"stress": 6,
"forms": [
"комитет"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комитет",
"comment": "хасаб хӏалтӏи гьабизе бищараб орган",
"examples": [
{
"ru": "партийный комитет",
"av": "партиялъул комитет"
}
]
}
]
}
{
"word": "комический",
"stress": 4,
"stem": "КОМИЧЕСК",
"forms": [
"комический",
"комическая",
"комическое"
],
"senses": [
{
"text": "кепаб",
"labels": [
"театральный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "комическая роль",
"av": "кепаб роль"
}
]
},
{
"text": "махсараялъул(аб), кепаб, жинда гӏадамал релъанхъулеб",
"comment": "смешной",
"examples": [
{
"ru": "комический случай",
"av": "кепаб лъугьа-бахъин"
}
]
}
]
}
{
"word": "комичный",
"stress": 4,
"forms": [
"комичный",
"комичная",
"комичное"
],
"see_also": [
{
"target": "комический",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2)"
}
]
}
{
"word": "комкать",
"stress": 2,
"forms": [
"комкать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏвекӏизе, букӏкӏ-букӏкӏинабизе",
"precomment": "что",
"comment": "мять",
"examples": [
{
"ru": "комкать бельё",
"av": "бусен-къайи букӏкӏ-букӏкӏинабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏаса-масаго (мухӏканлъи гьечӏого) гьабизе, тартиб хвезабизе",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "комкать рассказ",
"av": "хабар тартиб хвезабун, къокъ гьабун бицине"
}
]
}
]
}
{
"word": "комковатый",
"stress": 7,
"stem": "КОМКОВАТ",
"forms": [
"комковатый",
"комковатая",
"комковатое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏерекъккараб",
"examples": [
{
"ru": "комковатая почва",
"av": "гӏерекъккараб ракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "комментарий",
"stress": 8,
"forms": [
"комментарий"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комментарий",
"comment": "тексталъе кьолеб баян"
},
{
"text": "комментариял",
"comment": "рассуждения (сундулниги хӏакъалъулъ пикраби, бадирчӏваял)",
"labels": [
"множественное число"
],
"examples": [
{
"ru": "комментарии излишни",
"av": "гьадинги бичӏчӏула"
}
]
}
]
}
{
"word": "комментатор",
"stress": 8,
"forms": [
"комментатор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комментатор",
"comment": "комментариял гьарулев чи"
}
]
}
{
"word": "комментировать",
"stress": 8,
"forms": [
"комментировать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "баян кьезе, бичӏчӏизабизе, магӏна гьабизе",
"precomment": "что"
}
]
}
{
"word": "коммерсант",
"stress": 8,
"forms": [
"коммерсант"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "коммерсант, цӏикӏкӏараб бича-хисиялъул базарган"
}
]
}
{
"word": "коммерция",
"stress": 5,
"forms": [
"коммерция"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "коммерция, даран-базар"
}
]
}
{
"word": "коммерческий",
"stress": 5,
"stem": "КОММЕРЧЕСК",
"forms": [
"коммерческий",
"коммерческая",
"коммерческое"
],
"senses": [
{
"text": "даран-базаралъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "коммерческое предприятие",
"av": "даран-базаралъул предприятие"
},
{
"ru": "коммерческие цены",
"av": "даран-базаралъулал багьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "коммивояжёр",
"stress": 10,
"forms": [
"коммивояжёр"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "коммивояжёр",
"comment": "цӏияб биччараб къайи-къоноги босун, къотӏаби хъвазе хьвадулев фирмаялъул хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "коммуна",
"stress": 5,
"forms": [
"коммуна"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "коммуна",
"comment": "гӏахьалаб буголъигун цадахъ хӏалтӏизе ва гӏумру гьабизе данделъарал гӏадамал",
"examples": [
{
"ru": "трудовая коммуна",
"av": "хӏалтӏухъабазул коммуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "коммунальный",
"stress": 7,
"stem": "КОММУНАЛЬН",
"forms": [
"коммунальный",
"коммунальная",
"коммунальное"
],
"senses": [
{
"text": "коммуналияб",
"examples": [
{
"ru": "коммунальное хозяйство",
"av": "коммуналияб магӏишат"
},
{
"ru": "коммунальные услуги",
"av": "коммуналиял хъулхъал",
"comment": "лъим, канлъи ва гь.ц."
},
{
"ru": "коммунальная квартира",
"av": "коммуналияб квартира",
"comment": "чанго хъизаналъ гӏумру гьабулеб квартира"
}
]
}
]
}
{
"word": "коммунизм",
"stress": 7,
"forms": [
"коммунизм"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "коммунизм"
}
]
}
{
"word": "коммуникабельность",
"stress": 9,
"forms": [
"коммуникабельность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хехго гъорлъ воси"
}
]
}
{
"word": "коммуникативный",
"stress": 11,
"forms": [
"коммуникативный",
"коммуникативная",
"коммуникативное"
],
"senses": [
{
"text": "хурхен гьабиялъул(аб), бухьеналъул(аб)",
"labels": [
"лингвистический термин"
]
}
]
}
{
"word": "коммуникационный",
"stress": 12,
"stem": "КОММУНИКАЦИОНН",
"forms": [
"коммуникационный",
"коммуникационная",
"коммуникационное"
],
"senses": [
{
"text": "бухьеналъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "коммуникационная линия",
"av": "бухьеналъул линия, мухъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "коммуникация",
"stress": 9,
"stem": "КОММУНИКАЦИ",
"forms": [
"коммуникация"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бухьен",
"examples": [
{
"ru": "перерезать коммуникации",
"av": "бухьен хвезабизе"
}
]
},
{
"text": "хурхен гьаби, бухьен гьаби",
"labels": [
"лингвистика"
]
}
]
}
{
"word": "коммунист",
"stress": 7,
"forms": [
"коммунист"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "коммунист"
}
]
}
{
"word": "коммунистический",
"stem": "КОММУНИСТИЧЕСК",
"forms": [
"коммунистический",
"коммунистическая",
"коммунистическое"
],
"senses": [
{
"text": "коммунистияб",
"examples": [
{
"ru": "коммунистическая партия",
"av": "коммунистияб партия"
}
]
}
]
}
{
"word": "коммунистка",
"stress": 7,
"forms": [
"коммунистка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "коммунистка"
}
]
}
{
"word": "коммутатор",
"stress": 7,
"forms": [
"коммутатор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "коммутатор",
"comment": "1 ток биччазе, къотӏизабизе, батӏияб рахъалде рехизе бугеб гӏуцӏи; 2 телефонал цолъизаризе хӏалтӏизабулеб аппарат"
}
]
}
{
"word": "коммюнике",
"stress": 9,
"forms": [
"коммюнике"
],
"labels": [
"средний род",
"несклоняемое"
],
"senses": [
{
"text": "коммюнике",
"comment": "хӏукуматалъул лъазаби; гӏемерисеб мехалъ – халкъазда гьоркьосел суалазда тӏасан"
}
]
}
{
"word": "комната",
"stress": 2,
"forms": [
"комната"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъ",
"examples": [
{
"ru": "квартира из трёх комнат",
"av": "лъабго рукъ бугеб квартира"
}
]
}
]
}
{
"word": "комнатный",
"stress": 2,
"stem": "КОМНАТН",
"forms": [
"комнатный",
"комнатная",
"комнатное"
],
"senses": [
{
"text": "рукъалъул",
"examples": [
{
"ru": "комнатная дверь",
"av": "рукъалъул нуцӏа"
}
]
},
{
"text": "рокъоб бугеб, рукъалъул(аб)",
"precomment": "находящийся в комнате",
"examples": [
{
"ru": "комнатные цветы",
"av": "рукъалъул тӏугьдул"
},
{
"ru": "комнатная температура",
"av": "рокъоб бугеб хинлъи-цӏорой",
"labels": [
"выражение"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "комод",
"stress": 4,
"forms": [
"комод"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комод",
"comment": "бусен-къайи, гӏисинаб къайи-къоно лъолеб хъурщаби ругеб тӏуцаб шкаф"
}
]
}
{
"word": "комок",
"stress": 4,
"forms": [
"комок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "горо, гӏерекъ, гӏомо-горо, къай",
"examples": [
{
"ru": "комок в горле застрял",
"av": "шокъроб горо къан буго",
"labels": [
"выражение"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "комолый",
"stress": 4,
"stem": "КОМОЛ",
"forms": [
"комолый",
"комолая",
"комолое"
],
"senses": [
{
"text": "гъвалаяб",
"examples": [
{
"ru": "комолая корова",
"av": "гъвалаяб гӏака"
}
]
}
]
}
{
"word": "компактный",
"stress": 5,
"stem": "КОМПАКТН",
"forms": [
"компактный",
"компактная",
"компактное"
],
"senses": [
{
"text": "гъункараб; гӏемераб бакӏ кколареб",
"examples": [
{
"ru": "компактный шрифт",
"av": "гӏисинаб, гъункараб шрифт"
}
]
}
]
}
{
"word": "компанейский",
"stress": 7,
"stem": "КОМПАНЕЙСК",
"forms": [
"компанейский",
"компанейская",
"компанейское"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "гъорлъ восарав; ракӏ жубарав",
"examples": [
{
"ru": "компанейский человек",
"av": "гъорлъ васарав чи"
},
{
"ru": "на компанейских началах",
"av": "киналго гӏахьалчагӏазе цого ихтияралгун",
"labels": [
"выражение"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "компания",
"stress": 5,
"stem": "КОМПАНИ",
"forms": [
"компания"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "компания",
"precomment": "общество",
"comment": "цадахъ заман инабулел яги сундуениги гӏоло данделъарал гӏадамал",
"examples": [
{
"ru": "пойти всей компанией",
"av": "киналго цадахъ ине"
},
{
"ru": "составьте мне компанию",
"av": "дида цадахъ вукӏа (вилълъа)"
}
]
},
{
"text": "компания",
"precomment": "торговое или промышленное объединение предприятий",
"comment": "дармилаб яги промышленнияб цолъи"
}
]
}
{
"word": "компаньон",
"stress": 8,
"forms": [
"компаньон"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "къайицадахъ",
"precomment": "сотоварищ",
"examples": [
{
"ru": "я нашёл себе компаньона для охоты",
"av": "чанаве вилълъине къайицадахъ щвана дие"
}
]
},
{
"text": "бутӏадулав, гӏахьалчи",
"precomment": "в торговом предприятии"
}
]
}
{
"word": "компаньонка",
"stress": 8,
"forms": [
"компаньонка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къайицадахъ"
},
{
"text": "бутӏадулай"
}
]
}
{
"word": "компартия",
"stress": 5,
"forms": [
"компартия"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "коммунист партия, коммунистияб партия",
"precomment": "коммунистическая партия"
}
]
}
{
"word": "компас",
"stress": 2,
"forms": [
"компас"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "къирбал, компас, къиблама"
}
]
}
{
"word": "компасный",
"stress": 2,
"stem": "КОМПАСН",
"forms": [
"компасный",
"компасная",
"компасное"
],
"senses": [
{
"text": "къирбалалъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "компасная стрелка",
"av": "къирбалалъул хъаравул"
}
]
}
]
}
{
"word": "компенсация",
"stress": 8,
"forms": [
"компенсация"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъ кьей; рецӏел",
"examples": [
{
"ru": "денежная компенсация за повышение цен",
"av": "багьаби хиралъиялдалъун бецӏун кьолеб гӏарац"
}
]
},
{
"text": "компенсация",
"comment": "унтуца лъугьинабураб санагӏалъи гьечӏолъи тӏагӏинаби",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "компенсировать",
"stress": 8,
"forms": [
"компенсировать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бецӏизе; хӏакъ кьезе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "компенсировать убытки",
"av": "зарал бецӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "компетентность",
"stress": 7,
"forms": [
"компетентность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги жо щвалде щун лъай",
"precomment": "осведомленность"
},
{
"text": "ихтиярал ругевлъун вукӏин",
"precomment": "полномочия",
"comment": "бугеблъун букӏин – учреждение",
"examples": [
{
"ru": "компетентность суда",
"av": "судалъул ихтияр"
}
]
}
]
}
{
"word": "компилировать",
"stress": 7,
"forms": [
"компилировать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "компиляция гьабизе"
}
]
}
{
"word": "компиляция",
"stress": 7,
"forms": [
"компиляция"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "компиляция",
"comment": "чияр хӏалтӏабаздаса киналго баяналги росун, хӏалтӏи хъвай ва жибго гьедин хъвараб хӏалтӏи"
}
]
}
{
"word": "комплекс",
"stress": 2,
"forms": [
"комплекс"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комплекс",
"comment": "цойиде росарал, ракӏарарал предметал, ишал, лъугьа-бахъинал",
"examples": [
{
"ru": "комплекс мероприятий",
"av": "ишазул комплекс"
},
{
"ru": "химический промышленный комплекс",
"av": "химиялъул промышленнияб комплекс"
},
{
"ru": "овцеводческий комплекс",
"av": "гӏияхъанлъиялъул комплекс"
},
{
"ru": "военно-промышленный комплекс",
"av": "рагъулгун промышленнияб комплекс"
}
]
}
]
}
{
"word": "комплексный",
"stress": 2,
"stem": "КОМПЛЕКСН",
"forms": [
"комплексный",
"комплексная",
"комплексное"
],
"senses": [
{
"text": "комплексалъул(аб), комплексияб",
"examples": [
{
"ru": "комплексная бригада",
"av": "комплексияб бригада",
"comment": "батӏи-батӏиял махщалилаздасан гӏуцӏараб бригада"
}
]
}
]
}
{
"word": "комплексовать",
"stress": 11,
"forms": [
"комплексовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кидаго рекӏелчӏей гьечӏого вукӏине, кидаго нечон-хӏинкъун вукӏине"
}
]
}
{
"word": "комплект",
"stress": 6,
"forms": [
"комплект"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комплект",
"comment": "предметазул данде ракӏарун гьабураб тӏубараб гӏуцӏи",
"examples": [
{
"ru": "комплект белья",
"av": "гъоркьан ратӏлил комплект"
}
]
},
{
"text": "комплект",
"comment": "сундуениги къваригӏунел гӏадамазул бищун цӏикӏкӏун бегьулеб къадар",
"examples": [
{
"ru": "до полного комплекта не хватает двух человек",
"av": "тӏубараб комплекталъе кӏиго чи гӏолев гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "комплектование",
"stress": 11,
"forms": [
"комплектование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "данде гьаби, ракӏари, хьезаби",
"examples": [
{
"ru": "комплектование школ учителями",
"av": "школал учительзабаздалъун хьезари"
}
]
}
]
}
{
"word": "комплектовать",
"stress": 11,
"forms": [
"комплектовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "данде гьабизе; ракӏаризе, хьезабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "комплектовать библиотеку",
"av": "библиотека данде гьабизе, (тӏахьаздалъун) хьезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "комплекция",
"stress": 6,
"forms": [
"комплекция"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къаркъала, чорхол куц",
"examples": [
{
"ru": "тучная комплекция",
"av": "цӏураб, кьарияб къаркъала"
}
]
}
]
}
{
"word": "комплимент",
"stress": 8,
"forms": [
"комплимент"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "рецц-бакъалъул рагӏи, бахьараб рагӏи",
"examples": [
{
"ru": "сказать комплимент кому-либо",
"av": "лъидениги рецц-бакъалъул рагӏи рехизе (абизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "комплиментарный",
"stress": 11,
"stem": "КОМПЛИМЕНТАРН",
"forms": [
"комплиментарный",
"комплиментарная",
"комплиментарное"
],
"senses": [
{
"text": "рецц-бакъ жиндилъ бугеб",
"examples": [
{
"ru": "комплиментарная оценка",
"av": "рецц-бакъ жиндилъ бугеб къимат"
}
]
}
]
}
{
"word": "композитор",
"stress": 7,
"forms": [
"композитор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "композитор",
"comment": "музыкалиял асарал хъвалев чи"
}
]
}
{
"word": "композиторский",
"stress": 7,
"forms": [
"композиторский",
"композиторская",
"композиторское"
],
"senses": [
{
"text": "композиторасул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "композиторский талант",
"av": "композиторасул гьунар, махшел"
}
]
}
]
}
{
"word": "композиционный",
"stress": 10,
"forms": [
"композиционный",
"композиционная",
"композиционное"
],
"senses": [
{
"text": "композицияб"
}
]
}
{
"word": "композиция",
"stress": 7,
"forms": [
"композиция"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "композиция",
"comment": "1 музыкалиял асарал хъваялъул теория; 2 литературияб асаралъул гӏуцӏи, бутӏаби лъураб къагӏида, гьезул гьоркьоблъи…"
}
]
}
{
"word": "компонент",
"stress": 7,
"forms": [
"компонент"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги бутӏа"
}
]
}
{
"word": "компоновать",
"stress": 9,
"forms": [
"компоновать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏаби данде гьарун, цо тӏубараб жо лъугьинабизе",
"precomment": "что"
}
]
}
{
"word": "компост",
"stress": 5,
"forms": [
"компост"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "компост",
"comment": "туриги ракьги жубан лъугьараб удобрение",
"labels": [
"сельское хозяйство, сельскохозяйственный термин"
]
}
]
}
{
"word": "компостер",
"stress": 5,
"forms": [
"компостер"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "компостер",
"comment": "транспорталда рекӏиналъе ругел белтазда гӏаламатал гьарулеб алат"
}
]
}
{
"word": "компостировать",
"stress": 8,
"forms": [
"компостировать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "компостералдалъун ишара лъезе, гӏуж базе",
"precomment": "что"
}
]
}
{
"word": "компот",
"forms": [
"компот"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "компот"
}
]
}
{
"word": "компресс",
"stress": 6,
"forms": [
"компресс"
],
"labels": [
"медицина",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "компресс",
"comment": "лъадаца ялъуни даруялъ биччизабураб жо унтараб бакӏалда тӏад лъей",
"labels": [
"медицина"
],
"examples": [
{
"ru": "согревающий компресс",
"av": "хинлъизабулеб компресс"
},
{
"ru": "холодный компресс",
"av": "цӏорозабулеб компресс"
}
]
}
]
}
{
"word": "компрессный",
"stress": 6,
"stem": "КОМПРЕССН",
"forms": [
"компрессный",
"компрессная",
"компрессное"
],
"senses": [
{
"text": "компрессалъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "компрессная бумага",
"av": "компрессалъе хӏалтӏизабулеб кагъат"
}
]
}
]
}
{
"word": "компрессор",
"stress": 6,
"forms": [
"компрессор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "компрессор",
"comment": "гьава ялъуни газ кӏудияб тӏадецуялда кьабулеб машина"
}
]
}
{
"word": "компрометировать",
"stress": 10,
"forms": [
"компрометировать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏайиб гӏунтӏизабизе, квешаб цӏар чӏвазе, зарар ургъизе",
"precomment": "кого-что"
}
]
}
{
"word": "компромисс",
"stress": 8,
"forms": [
"компромисс"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "маслихӏат, кӏиябго рахъ разилъи, рекъел гьаби, къотӏи ккей",
"examples": [
{
"ru": "пойти на компромисс",
"av": "маслихӏат гьабизе, рагӏи данде ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "компромиссный",
"stress": 8,
"stem": "КОМПРОМИССН",
"forms": [
"компромиссный",
"компромиссная",
"компромиссное"
],
"senses": [
{
"text": "маслихӏатияб, маслихӏаталъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "компромиссное решение",
"av": "маслихӏатияб хӏукму"
}
]
}
]
}
{
"word": "компьютер",
"stress": 6,
"forms": [
"компьютер"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "компьютер",
"comment": "электронияб хӏисаб-суалалъулаб машина"
}
]
}
{
"word": "комсомол",
"stress": 7,
"forms": [
"комсомол"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комсомол",
"comment": "гӏолилазул коммунистикияб союз"
}
]
}
{
"word": "комсомолец",
"stress": 7,
"forms": [
"комсомолец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комсомолав, комсомолец"
}
]
}
{
"word": "комсомолка",
"stress": 7,
"forms": [
"комсомолка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "комсомолай, комсомолка"
}
]
}
{
"word": "комсомольский",
"stress": 7,
"forms": [
"комсомольский",
"комсомольская",
"комсомольское"
],
"senses": [
{
"text": "комсомолалда хурхараб, комсомолазул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "комсомольский билет",
"av": "комсомол билет"
}
]
}
]
}
{
"word": "комсорг",
"stress": 5,
"forms": [
"комсорг"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "комсорг",
"comment": "комсомольский организатор; комсомолалъул гӏуцӏарухъан"
}
]
}
{
"word": "комсостав",
"stress": 8,
"forms": [
"комсостав"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "командиразул къокъа",
"comment": "командный состав",
"examples": [
{
"ru": "комсостав полка",
"av": "полкалъул командиразул къокъа,полкалъул командирзаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "комфорт",
"stress": 5,
"forms": [
"комфорт"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "санагӏалъи, квегӏенлъи, рахӏат",
"examples": [
{
"ru": "устроиться с полным комфортом",
"av": "тӏубараб санагӏалъиялда парахалъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "комфортабельный",
"stress": 8,
"stem": "КОМФОРТАБЕЛЬН",
"forms": [
"комфортабельный",
"комфортабельная",
"комфортабельное"
],
"senses": [
{
"text": "санагӏатаб, квегӏенаб, рахӏатаб",
"examples": [
{
"ru": "комфортабельная гостиница",
"av": "санагӏатаб гостиница"
}
]
}
]
}