{
"word": "хлоп",
"forms": [
"хлоп"
],
"labels": [
"междометие"
],
"senses": [
{
"text": "тӏвап, чӏваркь, дваргъ",
"comment": "цо жо цогиялда кьабулеб гьаракь"
}
]
}
{
"word": "хлопать",
"stress": 3,
"forms": [
"хлопать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьабизе, кӏутӏизе, кӏутӏ-кӏутӏизе",
"precomment": "кого-что чем по чему (ударять)",
"examples": [
{
"ru": "хлопать рукой по плечу",
"av": "гъажалда хъат кӏутӏизе"
},
{
"ru": "хлопать дверьми",
"av": "нуцӏби кьабгӏезаризе"
},
{
"ru": "хлопать крыльями",
"av": "куркьбал кьабгӏезаризе"
}
]
},
{
"text": "хъат кьабизе, чӏвазе",
"precomment": "кому-чему (аплодировать)",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "хлопать артисту",
"av": "артистасе хъат кьабизе"
}
]
},
{
"precomment": "хлопать глазами",
"text": "абизе жо лъаларого, хутӏизе; къаполев хутӏизе (виххиялъ, гӏажаиблъиялъ)"
}
]
}
{
"word": "хлопаться",
"stress": 3,
"forms": [
"хлопаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "тӏвапан бахъине",
"precomment": "падать",
"comment": "бортун ун"
},
{
"text": "кьабгӏизе, тункизе",
"precomment": "ударяться",
"comment": "жибго"
}
]
}
{
"word": "хлопковод",
"stress": 8,
"forms": [
"хлопковод"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас (пама) гӏезабиялъул специалист"
}
]
}
{
"word": "хлопководство",
"stress": 8,
"forms": [
"хлопководство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас гӏезаби"
}
]
}
{
"word": "хлопководческий",
"stress": 8,
"forms": [
"хлопководческий",
"хлопководческая",
"хлопководческое"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас гӏезабулеб",
"examples": [
{
"ru": "хлопководческий район",
"av": "квасквас гӏезабулеб район"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлопковый",
"stress": 3,
"stem": "ХЛОПКОВ",
"forms": [
"хлопковый",
"хлопковая",
"хлопковое"
],
"senses": [
{
"text": "квасквасул",
"examples": [
{
"ru": "хлопковые семена",
"av": "квасквасул хьон"
},
{
"ru": "хлопковое масло",
"av": "квасквасул хьодол нах"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлопкокомбайн",
"stress": 11,
"forms": [
"хлопкокомбайн"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас бакӏарулеб комбайн"
}
]
}
{
"word": "хлопкоочистительный",
"stress": 12,
"forms": [
"хлопкоочистительный",
"хлопкоочистительная",
"хлопкоочистительное"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас (пама) бацӏцӏад гьабулеб",
"examples": [
{
"ru": "хлопкоочистительный завод",
"av": "квасквас бацӏцӏад гьабулеб завод"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлопкоочистка",
"stress": 9,
"forms": [
"хлопкоочистка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас бацӏцӏад гьаби"
}
]
}
{
"word": "хлопкопрядение",
"stress": 11,
"forms": [
"хлопкопрядение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "квасквасул кун дургъи"
}
]
}
{
"word": "хлопкопрядильный",
"stress": 11,
"stem": "ХЛОПКОПРЯДИЛЬН",
"forms": [
"хлопкопрядильный",
"хлопкопрядильная",
"хлопкопрядильное"
],
"senses": [
{
"text": "квасквасул кун дургъулеб",
"examples": [
{
"ru": "хлопкопрядильная машина",
"av": "квасквасул кун дургъулеб машина"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлопкороб",
"stress": 8,
"forms": [
"хлопкороб"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас гӏезабулев чи"
}
]
}
{
"word": "хлопкосеющий",
"stress": 8,
"forms": [
"хлопкосеющий",
"хлопкосеющая",
"хлопкосеющее"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас бекьулеб",
"examples": [
{
"ru": "хлопкосеющий колхоз",
"av": "квасквас бекьулеб колхоз"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлопкосеяние",
"stress": 8,
"forms": [
"хлопкосеяние"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас бекьи"
}
]
}
{
"word": "хлопкоуборка",
"stress": 9,
"forms": [
"хлопкоуборка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас бакӏари"
}
]
}
{
"word": "хлопкоуборочный",
"stress": 9,
"stem": "ХЛОПКОУБОРОЧН",
"forms": [
"хлопкоуборочный",
"хлопкоуборочная",
"хлопкоуборочное"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас бакӏарулеб",
"examples": [
{
"ru": "хлопкоуборочная машина",
"av": "квасквас бакӏарулеб машина"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлопнуть",
"stress": 3,
"forms": [
"хлопнуть"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "хлопнуть по плечу",
"av": "гъажалда кӏутӏизе"
},
{
"ru": "хлопнуть дверью",
"av": "нуцӏа кьабизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлопнуться",
"stress": 3,
"forms": [
"хлопнуться"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "хлопнуться на пол",
"av": "чӏарбида тӏвапан бахъине"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлопок",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"хлопок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "квасквас",
"comment": "пама"
}
]
}
{
"word": "хлопок",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"хлопок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏваркь, дваргъ, кьвагь"
},
{
"text": "хъат чӏвалеб гьаракь; лъедераб хъатӏчӏвай",
"precomment": "аплодисменты",
"labels": [
"множественное число"
]
}
]
}
{
"word": "хлопотать",
"stress": 7,
"forms": [
"хлопотать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадчӏун щибниги хӏалтӏи гьабизе",
"precomment": "усердно заниматься чем-либо",
"examples": [
{
"ru": "хлопотать по хозяйству",
"av": "тӏад чӏун магӏишаталъул агъаз гьабизе"
}
]
},
{
"text": "щвезе тӏалаб гьабизе",
"precomment": "о чём (добиваться чего-либо)",
"examples": [
{
"ru": "хлопотать об отпуске",
"av": "отпуск тӏалаб гьабизе"
}
]
},
{
"text": "кумек (квербакъи) щвеялъе кӏалъазе",
"precomment": "о ком, за кого",
"examples": [
{
"ru": "хлопотать за друга",
"av": "гьудуласе кумек (квербакъи) гьабеян кӏалъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлопотливый",
"stress": 8,
"forms": [
"хлопотливый",
"хлопотливая",
"хлопотливое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалхьи лъаларев, квалквадулев вукӏунев",
"examples": [
{
"ru": "хлопотливый человек",
"av": "хьалхьи лъаларев инсан"
}
]
},
{
"text": "гъийинаб, тӏалаб-агъаз гӏемераб иш; захӏматаб, квалквалаб, авара бугеб",
"precomment": "о деле",
"comment": "хӏалтӏи, хъулухъ"
}
]
}
{
"word": "хлопотно",
"stress": 3,
"forms": [
"хлопотно"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"в значении сказуемого"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏи гӏемерлъун буго, вортанхъизе кколев вуго"
}
]
}
{
"word": "хлопотный",
"stress": 3,
"forms": [
"хлопотный",
"хлопотная",
"хлопотное"
],
"see_also": [
{
"target": "хлопотливый",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2"
}
]
}
{
"word": "хлопоты",
"stress": 3,
"forms": [
"хлопоты"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "тӏалаб-агъаз",
"examples": [
{
"ru": "хлопоты по дому",
"av": "рукъалъул тӏалаб-агъаз"
},
{
"ru": "не стоит хлопот",
"av": "тӏалаб-агъаз гьабизе ккараб жо гуро"
},
{
"ru": "у него много хлопот",
"av": "гъосул тӏалаб-агъаз гьабизе жо гӏемерлъун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлопушка",
"stress": 5,
"forms": [
"хлопушка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏутӏал чӏвалеб жо",
"precomment": "для уничтожения мух"
},
{
"text": "кьвагьеро",
"precomment": "игрушка"
}
]
}
{
"word": "хлопчатник",
"stress": 6,
"forms": [
"хлопчатник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "квасквасул хӏуби-хъарахъ",
"comment": "бижун хӏобода бугеб пама",
"labels": [
"ботаника"
]
}
]
}
{
"word": "хлопчатобумажный",
"stress": 12,
"stem": "ХЛОПЧАТОБУМАЖН",
"forms": [
"хлопчатобумажный",
"хлопчатобумажная",
"хлопчатобумажное"
],
"senses": [
{
"text": "квасквасул(аб); квасквас къачӏалеб",
"examples": [
{
"ru": "хлопчатобумажная промышленность",
"av": "квасквасул ххам гьабулеб, дургъулеб промышленность"
},
{
"ru": "хлопчатобумажная ткань",
"av": "квасквасул ххам"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлопья",
"stress": 3,
"forms": [
"хлопья"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "тӏутӏурал керчал кескал, микӏсал; хӏулаби",
"precomment": "клочья",
"examples": [
{
"ru": "снег падает хлопьями",
"av": "гӏазу хӏулаби гӏадин балеб буго"
}
]
},
{
"precomment": "раздробленные зерна как пищевой продукт",
"examples": [
{
"ru": "кукурузные хлопья",
"av": "гъурун тепизабураб цӏоросаролъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлор",
"forms": [
"хлор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хлор",
"comment": "элемент, газ",
"comment_lang": "ru",
"labels": [
"химия"
]
}
]
}
{
"word": "хлорирование",
"stress": 5,
"forms": [
"хлорирование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хлор гъорлъе биччай",
"comment": "заралиял микробал чӏвазе"
}
]
}
{
"word": "хлорированный",
"stress": 5,
"stem": "ХЛОРИРОВАНН",
"forms": [
"хлорированный",
"хлорированная",
"хлорированное"
],
"senses": [
{
"text": "хлор биччараб",
"comment": "жубараб",
"examples": [
{
"ru": "хлорированная вода",
"av": "хлор жубараб лъим"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлорировать",
"stress": 5,
"forms": [
"хлорировать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъорлъе хлор жубазе",
"comment": "биччазе",
"examples": [
{
"ru": "хлорировать воду",
"av": "лъелъе хлор биччазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлористый",
"stress": 3,
"forms": [
"хлористый",
"хлористая",
"хлористое"
],
"senses": [
{
"text": "хлор гъорлъ бугеб",
"examples": [
{
"ru": "хлористый калий",
"av": "кванил цӏам"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлорный",
"stress": 3,
"stem": "ХЛОРН",
"forms": [
"хлорный",
"хлорная",
"хлорное"
],
"senses": [
{
"text": "хлоралъул, хлор жубараб",
"examples": [
{
"ru": "хлорная кислота",
"av": "хлорияб кислота"
},
{
"ru": "хлорная известь",
"av": "хлор жубараб гач"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлорофилл",
"stress": 7,
"forms": [
"хлорофилл"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хлорофилл",
"comment": "гъветӏ-хералъул гӏурччинаб кьер лъугьинабулеб вещество",
"labels": [
"ботаника"
]
}
]
}
{
"word": "хлорофилловый",
"stem": "ХЛОРОФИЛЛОВ",
"forms": [
"хлорофилловый",
"хлорофилловая",
"хлорофилловое"
],
"senses": [
{
"text": "хлорофиллалъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "хлорофилловые зёрна",
"av": "хлорофиллалъулал гӏурччинал мугьал"
}
]
}
]
}
{
"word": "хлороформ",
"stress": 7,
"forms": [
"хлороформ"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хлороформ",
"comment": "наркозалъе (кӏотинаризе) хӏалтӏизабулеб гьуинккараб кьер гьечӏеб лъамалъи"
}
]
}