{
"word": "холеный",
"stress": 2,
"stem": "ХОЛЕН",
"forms": [
"холеный",
"холеная",
"холеное"
],
"senses": [
{
"text": "гогь гьабун, хьихьараб; тӏад чӏун бацӏцӏад цӏунараб",
"examples": [
{
"ru": "холеные руки",
"av": "рацӏцӏадго цӏунарал кверал"
},
{
"ru": "холеный конь",
"av": "гогь гьабун, хьихьараб чу"
}
]
}
]
}
{
"word": "холера",
"stress": 4,
"forms": [
"холера"
],
"labels": [
"медицина",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "вабаъ",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "холерный",
"stress": 4,
"stem": "ХОЛЕРН",
"forms": [
"холерный",
"холерная",
"холерное"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "вабаалъулаб",
"examples": [
{
"ru": "холерное заболевание",
"av": "вабаалъул унти"
},
{
"ru": "холерная эпидемия",
"av": "вабаалъул унти тӏибитӏи"
}
]
},
{
"text": "вабаалъ унтарав",
"labels": [
"в значении имени существительного"
]
}
]
}
{
"word": "холецистит",
"stress": 9,
"forms": [
"холецистит"
],
"labels": [
"медицина",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ццидалкъвачӏа хьордой",
"comment": "унти",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "холить",
"stress": 2,
"forms": [
"холить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "беэдун хьихьизе, сундаго хъвазе течӏого, хъулухъ гьабизе, цулъизабизе",
"precomment": "кого-что"
},
{
"text": "кӏудияб кӏвар кьун, тӏад чӏун, лъилниги-сундулниги тӏалаб-агъаз гьабизе"
}
]
}
{
"word": "холка",
"stress": 2,
"forms": [
"холка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "жал, горбогьод"
}
]
}
{
"word": "холл",
"forms": [
"холл"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалхьи гьабулеб рукъ",
"comment": "театралда, гостиницаялда"
}
]
}
{
"word": "холм",
"forms": [
"холм"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гохӏ"
}
]
}
{
"word": "холмик",
"stress": 2,
"forms": [
"холмик"
],
"see_also": [
{
"target": "холм",
"kind": "from",
"comment": "уменьшительное значение",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "холмистый",
"stress": 5,
"stem": "ХОЛМИСТ",
"forms": [
"холмистый",
"холмистая",
"холмистое"
],
"senses": [
{
"text": "гохӏахараб; гохӏал ругеб",
"examples": [
{
"ru": "холмистая местность",
"av": "гохӏахараб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "холод",
"stress": 2,
"forms": [
"холод"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "квач",
"examples": [
{
"ru": "дрожать от холода",
"av": "квачан сорозе"
},
{
"ru": "наступил холод",
"av": "квач кӏанцӏана"
},
{
"ru": "десять градусов холода",
"av": "анцӏго градусалъул квач"
}
]
},
{
"text": "ургъел гьечӏолъи",
"precomment": "безразличие",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "терпеть и холод, и голод",
"av": "ракъиги квачги хӏехьезе",
"comment": "гӏемераб гӏазаб-гӏакъуба хӏехьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "холодать",
"stress": 6,
"forms": [
"холодать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "квачазе лъугьине",
"precomment": "безличное",
"examples": [
{
"ru": "начинает холодать",
"av": "квачазе лъугьунеб, байбихьулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "холодеть",
"stress": 6,
"stem": "ХОЛОДЕ",
"forms": [
"холодеть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "квачазе, цӏорозе",
"examples": [
{
"ru": "руки холодеют",
"av": "кверал квачалел руго"
},
{
"ru": "холодеет",
"av": "квачазе рекӏана",
"comment": "безличное"
},
{
"ru": "холодеть от ужаса",
"av": "хӏинкъиялъул кутакалъ цӏоро-гъорон хутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "холодец",
"stress": 6,
"forms": [
"холодец"
],
"labels": [
"мужской род",
"разговорное слово"
],
"see_also": [
{
"target": "студень",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "холодильник",
"stress": 6,
"forms": [
"холодильник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "холодильник",
"examples": [
{
"ru": "домашний холодильник",
"av": "рокъоб лъолеб холодильник"
}
]
},
{
"precomment": "охлаждающее устройство",
"labels": [
"техника"
],
"examples": [
{
"ru": "вагон-холодильник",
"av": "вагон-холодильник"
}
]
}
]
}
{
"word": "холодильный",
"stress": 6,
"stem": "ХОЛОДИЛЬН",
"forms": [
"холодильный",
"холодильная",
"холодильное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏорозабулеб",
"examples": [
{
"ru": "холодильная аппаратура",
"av": "цӏорозабулеб аппаратура"
},
{
"ru": "холодильная установка",
"av": "цӏорозабулеб машина"
},
{
"ru": "холодильное оборудование",
"av": "цӏорозабиялъе хӏажатал машинаби, приборал, къайи"
}
]
}
]
}
{
"word": "холодить",
"stress": 6,
"forms": [
"холодить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏорозабизе, квачазабизе",
"precomment": "что (охлаждать)"
},
{
"text": "гьогьомизабизе",
"precomment": "кого-что (производить ощущение холода)",
"examples": [
{
"ru": "мята холодит во рту",
"av": "сагӏница кӏалдиб гьогьен ккезабула",
"comment": "кӏал гьогьомизабула"
}
]
},
{
"text": "цӏоро-гъорозабизе, собо-годозабизе",
"precomment": "кого-что (приводить в состояние оцепенения)",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "ужас холодит сердце",
"av": "кутакалда хӏинкъиялъ ракӏ цӏоро-гъорозабулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "холодно",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"холодно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "гӏунцадго, тӏаса-масаго",
"precomment": "бесстрастно, равнодушно",
"examples": [
{
"ru": "холодно относиться к кому-либо",
"av": "тӏаса-масагояб бербалагьи гьабизе",
"comment": "лъидехун бугониги"
}
]
},
{
"text": "квачан буго",
"precomment": "безличное, о холодной погоде",
"labels": [
"в значении сказуемого"
],
"examples": [
{
"ru": "сегодня холодно",
"av": "жакъа квачан буго"
},
{
"ru": "мне холодно",
"av": "дун квачалев вуго"
},
{
"ru": "ему от этого ни холодно ни жарко",
"av": "гьелдасан гьесие я цӏа гуро, я цӏер гуро",
"comment": "гьеб гьесда хъатӏулеб жо гуро, гьесие гьелъул ургъел гьечӏо, батӏалъи гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "холоднокровный",
"stress": 10,
"stem": "ХОЛОДНОКРОВН",
"forms": [
"холоднокровный",
"холоднокровная",
"холоднокровное"
],
"senses": [
{
"labels": [
"зоология"
],
"examples": [
{
"ru": "холоднокровные животные",
"av": "би цӏорорал рухӏчӏаголъаби",
"comment": "ччугӏа, борохь ва гь. ц."
}
]
}
]
}
{
"word": "холодный",
"stress": 4,
"stem": "ХОЛОДН",
"forms": [
"холодный",
"холодная",
"холодное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏорораб, квачараб",
"examples": [
{
"ru": "холодная вода",
"av": "цӏорораб лъим"
},
{
"ru": "холодная осень",
"av": "цӏорораб (квачараб) хасалихълъи"
},
{
"ru": "холодный ветер",
"av": "цӏорораб гьури"
},
{
"ru": "холодный пол",
"av": "цӏорораб чӏабар"
},
{
"ru": "холодный суп",
"av": "цӏорораб чурпа"
},
{
"ru": "холодная комната",
"av": "квачараб рукъ"
},
{
"ru": "холодное пальто",
"av": "цӏорораб, хинлъизарулареб, квач кколареб пальто"
}
]
},
{
"text": "цӏорораб, тӏаса-масагояб",
"precomment": "равнодушный, бесстрастный",
"labels": [
"в переносном значении"
]
},
{
"text": "свараб, кьерукъаб",
"precomment": "невыразительный, бледный",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "холодные краски",
"av": "кьерукъал релъаби"
},
{
"ru": "холодная закуска",
"av": "цӏорораб дандежо",
"comment": "закуска"
},
{
"ru": "холодное оружие",
"av": "кьвагьулареб ярагъ",
"comment": "тункулеб, къотӏулеб ярагъ"
},
{
"ru": "холодная война",
"av": "цӏорораб рагъ, рагъуе къеркьолеб политика, цоги пачалихъалда данде буссараб тушманаб политика"
}
]
}
]
}
{
"word": "холодок",
"stress": 6,
"forms": [
"холодок"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гьогьен; дагьабго квач",
"examples": [
{
"ru": "утренний холодок",
"av": "рогьалил гьогьен"
},
{
"ru": "сидеть в холодке",
"av": "гьогьмада гӏодов чӏезе"
}
]
},
{
"text": "гъаргъар",
"precomment": "озноб",
"examples": [
{
"ru": "холодок пробежал по спине",
"av": "мугъзадаса гъоркье гъаргъар бана"
}
]
},
{
"text": "гьогьен",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "в их отношениях появился холодок",
"av": "гьезда гьоркьоб гьогьен ккана"
}
]
}
]
}
{
"word": "холодоустойчивость",
"stress": 10,
"forms": [
"холодоустойчивость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "квачхӏехьей"
}
]
}
{
"word": "холодоустойчивый",
"stress": 10,
"stem": "ХОЛОДОУСТОЙЧИВ",
"forms": [
"холодоустойчивый",
"холодоустойчивая",
"холодоустойчивое"
],
"senses": [
{
"text": "квач хӏехьолеб",
"examples": [
{
"ru": "холодоустойчивые сорта пшеницы",
"av": "ролъул квач хӏехьолел сортал, тайпаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "холоп",
"stress": 4,
"forms": [
"холоп"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "лагъ, рагӏиятчи",
"precomment": "раб",
"labels": [
"относящийся к истории",
"исторический термин"
]
},
{
"text": "цеветел",
"precomment": "слуга",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
}
]
}
{
"word": "холостить",
"stress": 7,
"forms": [
"холостить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "балъ гьабизе; сверизе; цӏирхъвалъизабизе",
"precomment": "кого",
"examples": [
{
"ru": "холостить быка",
"av": "бугъа сверизе",
"comment": "хӏорлъизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "холостой",
"stress": 7,
"forms": [
"холостой",
"холостая",
"холостое"
],
"senses": [
{
"text": "лъади ячинчӏев",
"precomment": "неженатый"
},
{
"text": "жанив чи гьечӏеб; чӏобогояб",
"examples": [
{
"ru": "холостая квартира",
"av": "чӏобогояб рукъ"
},
{
"ru": "холостая жизнь",
"av": "лъади (рос) гьечӏеб гӏумру"
}
]
},
{
"text": "чӏалгӏадисеб",
"labels": [
"техника"
],
"examples": [
{
"ru": "холостой ход машины",
"av": "машинадул чӏалгӏадесеб хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "гулла гьечӏеб",
"labels": [
"военный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "холостой патрон",
"av": "гулла гьечӏеб патрон"
}
]
}
]
}
{
"word": "холостяк",
"stress": 7,
"forms": [
"холостяк"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "болозан, лъади ячинчӏев чи",
"examples": [
{
"ru": "старый холостяк",
"av": "херав болозан",
"comment": "киданиги лъади ячинчӏого херлъулев вугев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "холостяцкий",
"stress": 7,
"forms": [
"холостяцкий",
"холостяцкая",
"холостяцкое"
],
"senses": [
{
"text": "болозанасул(аб)",
"comment": "янгъизчиясул"
}
]
}
{
"word": "холощение",
"stress": 6,
"forms": [
"холощение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "свери, цӏирхъвалъизаби; балъ гьаби",
"precomment": "по глаголу холостить",
"examples": [
{
"ru": "холощение лошади",
"av": "барти цӏирхъвалъизаби, бартуе балъ гьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "холощёный",
"forms": [
"холощёный",
"холощёная",
"холощёное"
],
"senses": [
{
"text": "балъ гьабураб, сверараб, цӏирхъвалъараб",
"examples": [
{
"ru": "холощёный бык",
"av": "сверараб бугъа"
}
]
}
]
}
{
"word": "холст",
"forms": [
"холст"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏебет, хӏебтил ххам",
"precomment": "ткань"
},
{
"text": "сурат бахъизе рамкаялда тӏаде цӏараб хӏебтил ххам; релъабаз хӏебтида бахъараб сурат",
"precomment": "картина",
"labels": [
"живопись"
]
}
]
}
{
"word": "холстина",
"stress": 6,
"stem": "ХОЛСТИН",
"forms": [
"холстина"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏебет",
"examples": [
{
"ru": "мешок из холстины",
"av": "хӏебтил таргъа",
"comment": "къандалъо"
}
]
}
]
}
{
"word": "холуй",
"stress": 4,
"forms": [
"холуй"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цеветел",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
},
{
"text": "хӏелхӏелдач, хӏелхӏелчи",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "холщовый",
"stress": 5,
"stem": "ХОЛЩОВ",
"forms": [
"холщовый",
"холщовая",
"холщовое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏебтил",
"examples": [
{
"ru": "холщовые штаны",
"av": "хӏебтил тӏажу"
}
]
}
]
}