{
"word": "червеобразный",
"stress": 9,
"forms": [
"червеобразный",
"червеобразная",
"червеобразное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏутӏалда ралълъараб, хӏутӏ гӏадаб",
"examples": [
{
"ru": "червеобразный отросток слепой кишки",
"av": "беццабакьалъул хӏутӏ гӏадаб бижун бачӏараб жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "черви",
"stress": 2,
"forms": [
"черви"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"see_also": [
{
"target": "червы",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "червиветь",
"stress": 5,
"forms": [
"червиветь"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏутӏ базе, хӏапара базе, къвекӏ базе, борохь базе"
}
]
}
{
"word": "червивый",
"stress": 5,
"stem": "ЧЕРВИВ",
"forms": [
"червивый",
"червивая",
"червивое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏутӏазулаб, хӏутӏ бараб, хӏапара бараб, къвекӏ бараб",
"examples": [
{
"ru": "червивое яблоко",
"av": "хӏапара бараб гӏеч"
}
]
}
]
}
{
"word": "червлёный",
"forms": [
"червлёный",
"червлёная",
"червлёное"
],
"senses": [
{
"text": "бецӏбагӏараб",
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"examples": [
{
"ru": "червлёный стяг",
"av": "бецӏбагӏараб байрахъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "червовод",
"stress": 7,
"forms": [
"червовод"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏутӏал хьихьулев (гӏезарулев) чи"
}
]
}
{
"word": "червоводство",
"stress": 7,
"forms": [
"червоводство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏутӏал хьихьи",
"comment": "гӏезари"
}
]
}
{
"word": "червовый",
"stress": 5,
"forms": [
"червовый",
"червовая",
"червовое"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"see_also": [
{
"target": "червонный",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "червонец",
"stress": 5,
"forms": [
"червонец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тумен, 10 гъурущ",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
}
]
}
{
"word": "червонный",
"stress": 5,
"stem": "ЧЕРВОНН",
"homonym": 1,
"forms": [
"червонный",
"червонная",
"червонное"
],
"senses": [
{
"text": "багӏараб",
"examples": [
{
"ru": "червонное золото",
"av": "бацӏцӏадаб месед",
"comment": "меседгӏарац къотӏизе хӏалтӏизабулеб"
}
]
}
]
}
{
"word": "червонный",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"червонный",
"червонная",
"червонное"
],
"senses": [
{
"text": "аригуталъул",
"labels": [
"термин карточной игры"
],
"examples": [
{
"ru": "червонный туз",
"av": "аригуталъул туз"
}
]
}
]
}
{
"word": "червоточина",
"stress": 7,
"stem": "ЧЕРВОТОЧИН",
"forms": [
"червоточина"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏутӏалъ кванараб бакӏ; хӏутӏ бай, хӏутӏалъ кванай",
"examples": [
{
"ru": "червоточина в яблоке",
"av": "гӏечулъ хӏутӏалъ кванараб бакӏ"
}
]
},
{
"text": "лъилъниги бугеб хадуб балагьалде рачине бегьулеб гӏунгутӏи",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "червы",
"stress": 2,
"stem": "ЧЕРВ",
"forms": [
"червы"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "аригут",
"labels": [
"термин карточной игры"
],
"examples": [
{
"ru": "король червей",
"av": "къирал аригут"
},
{
"ru": "ходить с червей",
"av": "аригуталдасан ине",
"comment": "байбихьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "червь",
"forms": [
"червь"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏутӏ, борохь, хӏапара, къвекӏ",
"examples": [
{
"ru": "шелковичный червь",
"av": "къазил хӏутӏ"
},
{
"ru": "червь сомнения",
"av": "даимго (кидаго) ургъалида чӏезабулеб щаклъи (ракӏчӏунгутӏи), щаклъулхӏутӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "червяк",
"stress": 5,
"forms": [
"червяк"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "червяк",
"comment": "винталъул цо тайпа",
"labels": [
"техника"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "червь",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "червячок",
"stress": 7,
"forms": [
"червячок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "заморить червячка",
"av": "цодагьав кванан (кӏалдиб жо лъун) ракъи буссинабизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "червяк",
"kind": "from",
"comment": "уменьшительное значение",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "чердак",
"stress": 5,
"forms": [
"чердак"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чердак"
}
]
}
{
"word": "чердачный",
"stress": 5,
"stem": "ЧЕРДАЧН",
"forms": [
"чердачный",
"чердачная",
"чердачное"
],
"senses": [
{
"text": "чердакалъул",
"examples": [
{
"ru": "чердачное окно",
"av": "чердака-лъул горду"
}
]
}
]
}
{
"word": "череда",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"череда"
],
"labels": [
"устаревшее слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "заман, мех",
"examples": [
{
"ru": "всему приходит своя череда",
"av": "щибаб жоялъул жиндир заман букӏуна"
}
]
},
{
"text": "мухъ, тӏел, читӏир",
"examples": [
{
"ru": "тучи чередой летели",
"av": "накӏкӏал хаду-цере тӏелал гьарун унел рукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "череда",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"череда"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хьуцӏилъ бижулеб тӏогьилал яги хъахӏал тӏугьдул ругеб хер",
"labels": [
"ботаника"
]
}
]
}
{
"word": "чередование",
"stress": 8,
"forms": [
"чередование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "ирга гьаби",
"precomment": "по глаголу чередовать"
},
{
"text": "цоцаца хиси",
"precomment": "по глаголу чередоваться",
"labels": [
"лингвистический термин"
],
"examples": [
{
"ru": "чередование звуков",
"av": "гьаркьал цоцаца хиси (гьаркьазул хиси)"
}
]
}
]
}
{
"word": "чередовать",
"stress": 8,
"forms": [
"чередовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ирга гьабизе, иргаялда гьабизе, цоцаца хисун гьабизе",
"precomment": "кого-что с кем-чем",
"examples": [
{
"ru": "чередовать труд с отдыхом",
"av": "хӏал-тӏиги хӏухьбахъиги хис-хисун гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "чередоваться",
"stress": 8,
"forms": [
"чередоваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хисизе, иргаялда цояб цоялъ хисизе",
"examples": [
{
"ru": "чередуются у постели больного",
"av": "унтарасул бусада цере цоцаца хисун чӏолел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "через",
"stress": 2,
"forms": [
"через"
],
"senses": [
{
"text": "-сан, -лъан, -хъан, -къан",
"comment": "предлог с винительным падежом (поперёк чего-либо, поверх, сквозь, при посредстве, спустя какое-либо время)",
"comment_lang": "ru",
"examples": [
{
"ru": "пройти через лес",
"av": "рохьосан ине"
},
{
"ru": "пройти через сад",
"av": "ахикьан ине"
},
{
"ru": "мост через реку",
"av": "гӏордасан кьо"
},
{
"ru": "пробираться через окно",
"av": "гордухъан лъугьине"
},
{
"ru": "дежурить через день",
"av": "къо гьоркьоб биччан, дежурналъи гьабизе"
},
{
"ru": "оповестить через газету",
"av": "газеталдасан лъазабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "черемша",
"stress": 7,
"forms": [
"черемша"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏалхул ражи",
"comment": "собо",
"labels": [
"ботаника"
]
}
]
}
{
"word": "черенковать",
"stress": 9,
"forms": [
"черенковать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бацӏцӏине",
"precomment": "что",
"comment": "пихъил гъотӏода цоги пихъил гъотӏол чӏор бацӏцӏине",
"labels": [
"сельскохозяйственный термин",
"садоводство"
]
}
]
}
{
"word": "черенок",
"stress": 6,
"forms": [
"черенок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏоркь, тӏагъи",
"precomment": "рукоятка",
"examples": [
{
"ru": "черенок ножа",
"av": "носол тӏагъи"
},
{
"ru": "черенок косы",
"av": "харицелалъул гӏоркь"
}
]
},
{
"text": "гъотӏол тӏанхил гӏучӏ"
},
{
"text": "бацӏцӏунеб яги ракьулъ чӏолеб чӏор",
"labels": [
"ботаника"
]
}
]
}
{
"word": "череп",
"stress": 2,
"forms": [
"череп"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гвангвара, гӏадагӏо"
}
]
}
{
"word": "черепаха",
"stress": 6,
"forms": [
"черепаха"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "щурункъверкъ, тӏалакъверкъ",
"labels": [
"диалектизм"
],
"examples": [
{
"ru": "тащиться как черепаха",
"av": "бигьа гьабун ине (щурункъверкъ гӏадин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "черепаховый",
"stress": 6,
"stem": "ЧЕРЕПАХОВ",
"forms": [
"черепаховый",
"черепаховая",
"черепаховое"
],
"senses": [
{
"text": "щурункъоркъол, тӏалакъоркъол",
"examples": [
{
"ru": "черепаховый суп",
"av": "щурункъоркъол чурпа"
},
{
"ru": "черепаховая оправа для очков",
"av": "цӏороберазе щурункъоркъол оправа (сверунжал)"
}
]
}
]
}
{
"word": "черепаший",
"stress": 6,
"stem": "ЧЕРЕПАШ",
"forms": [
"черепаший",
"черепашья",
"черепашье"
],
"senses": [
{
"text": "щурункъоркъол"
},
{
"text": "цӏакъго хӏинцго, щурункъверкъ гӏадин унеб",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "идти черепашьим шагом",
"av": "щурункъверкъ гӏадин ине, цӏакъго хӏинцго ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "черепитчатый",
"stress": 6,
"forms": [
"черепитчатый",
"черепитчатая",
"черепитчатое"
],
"see_also": [
{
"target": "черепичный",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "черепица",
"stress": 6,
"stem": "ЧЕРЕПИЦ",
"forms": [
"черепица"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "щегӏ",
"comment": "тӏохда кколеб",
"examples": [
{
"ru": "дом, крытый черепицей",
"av": "тӏохда щегӏ ккураб мина"
}
]
}
]
}
{
"word": "черепичина",
"stress": 6,
"forms": [
"черепичина"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цо щегӏ",
"comment": "тӏохда кколеб"
}
]
}
{
"word": "черепичный",
"stress": 6,
"stem": "ЧЕРЕПИЧН",
"forms": [
"черепичный",
"черепичная",
"черепичное"
],
"senses": [
{
"text": "щагӏил, щагӏил гьабураб"
},
{
"text": "тӏад щегӏ ккураб",
"comment": "тӏох",
"examples": [
{
"ru": "черепичная крыша",
"av": "щегӏ ккураб тӏох"
}
]
}
]
}
{
"word": "черепной",
"stress": 7,
"forms": [
"черепной",
"черепная",
"черепное"
],
"senses": [
{
"text": "гвангварадул",
"labels": [
"анатомия"
],
"examples": [
{
"ru": "черепные кости",
"av": "гвангварадул рукьби"
},
{
"ru": "черепная коробка",
"av": "ботӏрол щурун",
"comment": "гӏадалнах жаниб бугеб бутӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "черепно-мозговой",
"stress": 15,
"forms": [
"черепно-мозговой",
"черепно-мозговая",
"черепно-мозговое"
],
"senses": [
{
"text": "гвангварадулгун гӏадалнахалъул",
"examples": [
{
"ru": "черепно-мозговая операция",
"av": "гвангварадулгун гӏадалнахалъул операция"
}
]
}
]
}
{
"word": "черепок",
"stress": 6,
"forms": [
"черепок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "щагӏил бекараб кесек",
"examples": [
{
"ru": "горшок разлетелся на черепки",
"av": "гӏорто бек-бекана",
"comment": "щущана, бек-бекун кескал лъугьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "черепушка",
"stress": 6,
"forms": [
"черепушка"
],
"labels": [
"просторечное слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб щагӏил хъаба"
}
]
}
{
"word": "чересполосица",
"stress": 9,
"forms": [
"чересполосица"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чересполосица",
"comment": "цо магӏишаталъул хурзал гьоркьоре ккарал цогидал хурзабаз цоцаздаса тӏезарун рукӏин"
}
]
}
{
"word": "чересчур",
"forms": [
"чересчур"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго, тӏасан ккун, гӏорхъолъа борчӏун, тӏокӏго, цӏакъго цӏикӏкӏун, гьедигӏан цӏакъ, цӏакъго гӏемер",
"examples": [
{
"ru": "чересчур горячая вода",
"av": "цӏакъго бухӏараб лъим"
},
{
"ru": "он чересчур много говорит",
"av": "дов цӏакъго гӏемер кӏалъалев вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "черешневый",
"stress": 4,
"stem": "ЧЕРЕШНЕВ",
"forms": [
"черешневый",
"черешневая",
"черешневое"
],
"senses": [
{
"text": "багӏлидул",
"examples": [
{
"ru": "черешневая косточка",
"av": "багӏлидул пурчӏун",
"comment": "гага"
},
{
"ru": "черешневое варенье",
"av": "багӏлидул мурапа"
}
]
}
]
}
{
"word": "черешня",
"stress": 4,
"forms": [
"черешня"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "багӏли",
"precomment": "дерево, плод",
"comment": "пихъги гъветӏги"
}
]
}
{
"word": "черешок",
"stress": 6,
"forms": [
"черешок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"see_also": [
{
"target": "черенок",
"kind": "see",
"comment": "1) и 2)",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "черёд",
"forms": [
"черёд"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ирга; къагӏида",
"examples": [
{
"ru": "теперь твой черёд",
"av": "гьанже дур ирга (буго)"
},
{
"ru": "идти своим чередом",
"av": "жиндирго къагӏидаялда, кидаго гӏадин ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "черёмуха",
"forms": [
"черёмуха"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "жогъ",
"precomment": "дерево, ягода"
}
]
}
{
"word": "черёмуховый",
"forms": [
"черёмуховый",
"черёмуховая",
"черёмуховое"
],
"senses": [
{
"text": "жогъил, жогъилаб"
}
]
}
{
"word": "черкать",
"stress": 5,
"forms": [
"черкать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъвараб жоялда тӏасан хӏучч цӏазе (мухъ бахъизе), хвезабизе, хъвагӏазе",
"precomment": "что и без дополнения",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "черкать рукопись",
"av": "квералъ хъвараб жоялда тӏасан хӏучч цӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "черкес",
"stress": 5,
"forms": [
"черкес"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "черкесав"
}
]
}
{
"word": "черкеска",
"stress": 5,
"forms": [
"черкеска"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чухъа",
"precomment": "одежда"
}
]
}
{
"word": "черкесский",
"stress": 5,
"forms": [
"черкесский",
"черкесская",
"черкесское"
],
"senses": [
{
"text": "черкесазул",
"examples": [
{
"ru": "черкесский язык",
"av": "черкесазул мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "черкесы",
"stress": 5,
"forms": [
"черкесы"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "черкесал"
}
]
}
{
"word": "черкешенка",
"stress": 5,
"forms": [
"черкешенка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "черкесай"
}
]
}
{
"word": "черкнуть",
"stress": 6,
"forms": [
"черкнуть"
],
"precomment": "однокр. к",
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъван биччан тезе, хъинтӏун биччан тезе",
"precomment": "наспех написать",
"examples": [
{
"ru": "черкнуть другу несколько строчек",
"av": "гьудуласухъе чанго мухъ хъинтӏизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "черкать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "чернение",
"stress": 5,
"forms": [
"чернение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏер гьаби, чӏегӏераб кьер гьаби",
"precomment": "по глаголу"
}
]
}
{
"word": "чернеть",
"stress": 5,
"stem": "ЧЕРНЕ",
"forms": [
"чернеть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерлъизе",
"precomment": "становиться черным"
},
{
"text": "чӏегӏерлъун бихьизе",
"precomment": "виднеться – о черном",
"examples": [
{
"ru": "вдали чернеют тучи",
"av": "рикӏкӏада накӏкӏал чӏегӏерлъун рихьулел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "чернеться",
"stress": 5,
"forms": [
"чернеться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "чернеть",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2)"
}
]
}
{
"word": "чернёный",
"stem": "ЧЕРНЁН",
"forms": [
"чернёный",
"чернёная",
"чернёное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏераб кьер гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "чернёная сталь",
"av": "чӏегӏераб кьер гьабураб чаран, чӏегӏер гьабураб чаран"
}
]
}
]
}
{
"word": "черниить",
"stress": 6,
"forms": [
"черниить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏер гьабизе, чӏегӏерлъизабизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "черниить брови",
"av": "кьунсрул чӏегӏер релъине"
}
]
},
{
"text": "суризавизе, хъублъизабизе, гьечӏеб жо лъидениги бугъизе, лъиданиги бугьтан лъезе",
"precomment": "кого-что",
"labels": [
"в переносном значении"
]
},
{
"text": "чӏегӏер биччазе, чӏегӏер гьабизе (металл, ярагъ)",
"precomment": "что",
"comment": "воронить",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "черника",
"stress": 5,
"forms": [
"черника"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏеркари"
}
]
}
{
"word": "чернила",
"stress": 5,
"forms": [
"чернила"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "щакъи",
"examples": [
{
"ru": "чёрные чернила",
"av": "чӏегӏераб щакъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "чернильница",
"stress": 5,
"forms": [
"чернильница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "щакъитӏел"
}
]
}
{
"word": "чернильный",
"stress": 5,
"stem": "ЧЕРНИЛЬН",
"forms": [
"чернильный",
"чернильная",
"чернильное"
],
"senses": [
{
"text": "щакъидул; щакъиялъе бугеб",
"examples": [
{
"ru": "чернильный прибор",
"av": "щакъидул прибор"
},
{
"ru": "чернильное пятно",
"av": "щакъидул тӏанкӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "черничный",
"stress": 5,
"forms": [
"черничный",
"черничная",
"черничное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏеркаридул",
"examples": [
{
"ru": "черничный кисель",
"av": "чӏегӏеркаридул кисель"
}
]
}
]
}
{
"word": "чернобородый",
"stress": 9,
"forms": [
"чернобородый",
"чернобородая",
"чернобородое"
],
"senses": [
{
"text": "мегеж чӏегӏерав, чӏегӏермагжилав"
}
]
}
{
"word": "чернобурка",
"stress": 7,
"stem": "ЧЕРНОБУРК",
"forms": [
"чернобурка"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏербурияб царал цӏоко",
"precomment": "мех"
}
]
}
{
"word": "чернобыльник",
"stress": 7,
"forms": [
"чернобыльник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кьогӏхер",
"labels": [
"ботаника"
]
}
]
}
{
"word": "черновик",
"stress": 7,
"forms": [
"черновик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "черновик",
"comment": "хадуб бацӏцӏад гьабун хъвазелъун тӏоцебе хъвалеб щибниги жо"
}
]
}
{
"word": "черновой",
"stress": 7,
"forms": [
"черновой",
"черновая",
"черновое"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго хӏадурлъиялъе гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "черновая работа",
"av": "цебеккунго хӏадурлъиялъе гьабураб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "черноволосый",
"stress": 9,
"forms": [
"черноволосый",
"черноволосая",
"черноволосое"
],
"senses": [
{
"text": "рас чӏегӏераб"
}
]
}
{
"word": "черноглазый",
"stress": 8,
"stem": "ЧЕРНОГЛАЗ",
"forms": [
"черноглазый",
"черноглазая",
"черноглазое"
],
"senses": [
{
"text": "берал чӏегӏераб",
"examples": [
{
"ru": "черноглазая девушка",
"av": "берал чӏегӏерай яс"
}
]
}
]
}
{
"word": "черногривый",
"stress": 8,
"forms": [
"черногривый",
"черногривая",
"черногривое"
],
"senses": [
{
"text": "жал чӏегӏераб",
"examples": [
{
"ru": "черногривый конь",
"av": "жал чӏегӏераб чу"
}
]
}
]
}
{
"word": "чернозём",
"stress": 7,
"forms": [
"чернозём"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏеракь"
}
]
}
{
"word": "чернозёмный",
"stem": "ЧЕРНОЗЁМН",
"forms": [
"чернозёмный",
"чернозёмная",
"чернозёмное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏеракьулаб; чӏегӏеракь бугеб",
"examples": [
{
"ru": "чернозёмные районы",
"av": "чӏегӏеракьулал районал"
}
]
}
]
}
{
"word": "чернокожий",
"stress": 7,
"forms": [
"чернокожий",
"чернокожая",
"чернокожее"
],
"senses": [
{
"text": "тӏом чӏегӏерав"
}
]
}
{
"word": "чернокудрый",
"stress": 7,
"forms": [
"чернокудрый",
"чернокудрая",
"чернокудрое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏер рас кӏургӏарав"
},
{
"text": "кӏургӏараб чӏегӏераб расалъул"
}
]
}
{
"word": "чернолесье",
"stress": 7,
"forms": [
"чернолесье"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏанхилаб рохь"
}
]
}
{
"word": "черномазый",
"stress": 7,
"forms": [
"черномазый",
"черномазая",
"черномазое"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "берал чӏегӏерав ва чӏегӏеркӏкӏубав",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "черномазый парень",
"av": "чӏегӏеркӏкӏубав гӏолилав"
}
]
}
]
}
{
"word": "черноморец",
"stress": 7,
"forms": [
"черноморец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ЧӀегӏераб ралъдал флоталъул моряк, чӏегӏералъдалав"
}
]
}
{
"word": "черноморский",
"stress": 7,
"forms": [
"черноморский",
"черноморская",
"черноморское"
],
"senses": [
{
"text": "ЧӀегӏераб ралъдал",
"examples": [
{
"ru": "черноморское побережье",
"av": "ЧӀегӏераб ралъдал рагӏаллъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "черноокий",
"stress": 6,
"forms": [
"черноокий",
"черноокая",
"черноокое"
],
"senses": [
{
"text": "берал чӏегӏерав"
}
]
}
{
"word": "чернорабочий",
"stress": 9,
"forms": [
"чернорабочий"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерхӏалтӏухъан",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
},
{
"text": "бакӏаб, чорокаб хӏалтӏи гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "чернослив",
"stress": 8,
"forms": [
"чернослив"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "бакъвараб чӏегӏеркокон",
"labels": [
"собирательное существительное"
]
}
]
}
{
"word": "черносмородинный",
"stress": 10,
"stem": "ЧЕРНОСМОРОДИНН",
"forms": [
"черносмородинный",
"черносмородинная",
"черносмородинное",
"черносмородиновый",
"черносмородиновая",
"черносмородиновое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏераб смородинаялъул"
}
]
}
{
"word": "черносотенец",
"stress": 7,
"forms": [
"черносотенец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "черносотенец (цебесеб Россиялда монархиялъул рахъ ккурав бищун квешав реакционер), чӏегӏераб сотнялъулав",
"labels": [
"относящийся к истории",
"исторический термин"
]
}
]
}
{
"word": "чернота",
"stress": 7,
"forms": [
"чернота"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерлъи"
}
]
}
{
"word": "черноусый",
"stress": 6,
"forms": [
"черноусый",
"черноусая",
"черноусое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерал михъал ругев"
},
{
"text": "михъал чӏегӏерав"
}
]
}
{
"word": "черношёрстный",
"stem": "ЧЕРНОШЁРСТН",
"forms": [
"черношёрстный",
"черношёрстная",
"черношёрстное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерквасулеб; квас чӏегӏераб; чӏегӏераб квас бугеб",
"examples": [
{
"ru": "черношёрстные овцы",
"av": "чӏегӏерквасулаб гӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "черно-бурый",
"stress": 8,
"stem": "ЧЕРНО-БУР",
"forms": [
"черно-бурый",
"черно-бурая",
"черно-бурое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏербурияб",
"examples": [
{
"ru": "черно-бурая лисица",
"av": "чӏегӏербурияб цер"
}
]
}
]
}
{
"word": "черным-черно",
"stress": 12,
"forms": [
"черным-черно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "лахӏчӏегӏер"
}
]
}
{
"word": "чернь",
"homonym": 1,
"forms": [
"чернь"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏер",
"comment": "на металле",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "чернь",
"homonym": 2,
"forms": [
"чернь"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерхалкъ, жагьилхалкъ",
"comment": "простонародье",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "чернявый",
"stress": 5,
"forms": [
"чернявый",
"чернявая",
"чернявое"
],
"labels": [
"просторечное слово"
],
"senses": [
{
"text": "рас чӏегӏерав",
"labels": [
"просторечное слово"
]
}
]
}
{
"word": "черпак",
"stress": 5,
"forms": [
"черпак"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гел, ракь буххулеб алат"
}
]
}
{
"word": "черпалка",
"stress": 5,
"forms": [
"черпалка"
],
"labels": [
"женский род",
"разговорное слово"
],
"see_also": [
{
"target": "черпак",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "черпать",
"stress": 5,
"forms": [
"черпать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ччуччун бахъизе; буххизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "черпать воду из колодца",
"av": "гъуялъуса лъим буххизе"
}
]
},
{
"text": "бакӏаризе; босизе; батизе",
"precomment": "заимствовать",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "черпать знания",
"av": "лъай босизе",
"comment": "бакӏаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "черпнуть",
"stress": 6,
"forms": [
"черпнуть"
],
"see_also": [
{
"target": "черпать",
"kind": "from",
"comment": "однократное действие",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "черствость",
"stress": 2,
"forms": [
"черствость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏи, бакъвай"
},
{
"text": "согӏлъи, хъачӏлъи",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "черта",
"stress": 5,
"forms": [
"черта"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "мухъ, хӏучч",
"examples": [
{
"ru": "провести черту",
"av": "мухъ цӏазе, хӏучч бахъизе"
}
]
},
{
"text": "гӏурхъи",
"precomment": "граница, предел",
"examples": [
{
"ru": "на черте города",
"av": "шагьаралъул гӏорхъода"
}
]
},
{
"text": "гӏаламат, хасияталъул гӏаламатал",
"precomment": "признак",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "отличительные черты",
"av": "цогидаздаса ратӏа гьарулел (рахъулел) гӏаламатал"
}
]
},
{
"precomment": "в общих чертах",
"text": "рагӏа-ракьанде щвезабичӏого, тӏубан мухӏканлъизабичӏого"
},
{
"precomment": "черты лица",
"text": "гьурмал сипат-сурат"
}
]
}
{
"word": "чертёж",
"forms": [
"чертёж"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чертёж",
"comment": "план, сурат, схема"
}
]
}
{
"word": "чертёжная",
"forms": [
"чертёжная"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чертёжная",
"comment": "чертёжал рахъулеб бакӏ, рукъ"
}
]
}
{
"word": "чертёжник",
"forms": [
"чертёжник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чертёжник",
"comment": "чертёжал рахъулев чи"
}
]
}
{
"word": "чертёжница",
"forms": [
"чертёжница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чертёжница",
"comment": "чертёжал рахъулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "чертёжный",
"stem": "ЧЕРТЁЖН",
"forms": [
"чертёжный",
"чертёжная",
"чертёжное"
],
"senses": [
{
"text": "чертёжалъул; чертёжазул; чертёжалъе къваригӏунеб",
"examples": [
{
"ru": "чертёжная доска",
"av": "чертёжалъул хъарщи",
"comment": "чертежал рахъулаго, къваригӏунеб хъарщи"
}
]
}
]
}
{
"word": "чертёнок",
"forms": [
"чертёнок",
"чертенята"
],
"labels": [
"мужской род",
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "щайтӏаналъул тӏинчӏ, илбисалъул тӏинчӏ, гьитӏинаб щайтӏан",
"comment": "илбис"
}
]
}
{
"word": "чертить",
"stress": 5,
"forms": [
"чертить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "мухъ цӏазе; хӏучч бахъизе",
"precomment": "что и без доп.",
"examples": [
{
"ru": "чертить линию",
"av": "мухъ цӏазе"
}
]
},
{
"text": "чертёж бахъизе",
"precomment": "делать чертеж",
"examples": [
{
"ru": "чертить план дома",
"av": "рукъалъул план бахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "чертовка",
"stress": 5,
"forms": [
"чертовка"
],
"labels": [
"просторечное слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "щайтӏан, илбис",
"comment": "чӏужугӏадан",
"labels": [
"бранное слово"
]
}
]
}
{
"word": "чертовски",
"stress": 5,
"forms": [
"чертовски"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ, гӏурхъи-рахъ тун",
"examples": [
{
"ru": "я чертовски устал",
"av": "дун цӏакъ свакана"
}
]
}
]
}
{
"word": "чертовский",
"stress": 5,
"stem": "ЧЕРТОВСК",
"forms": [
"чертовский",
"чертовская",
"чертовское"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ квешаб; цӏакъ кутакаб",
"examples": [
{
"ru": "чертовская погода",
"av": "цӏакъ квешаб гьава-бакъ"
},
{
"ru": "чертовский замысел",
"av": "цӏакъ квешаб пикру"
},
{
"ru": "чертовская работа",
"av": "цӏакъ захӏматаб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "чертовщина",
"stress": 8,
"forms": [
"чертовщина"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бада-гъудур, гъалмагъир",
"examples": [
{
"ru": "что за чертовщина?",
"av": "гьаб щиб бада-гъудур?"
}
]
}
]
}
{
"word": "чертог",
"stress": 5,
"forms": [
"чертог"
],
"labels": [
"мужской род",
"устаревшее слово"
],
"senses": [
{
"text": "чӏухӏараб рукъ, кӏалгӏа"
}
]
}
{
"word": "чертополох",
"stress": 9,
"forms": [
"чертополох"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "бигьо",
"comment": "заз",
"labels": [
"ботаника"
]
}
]
}
{
"word": "чертыхаться",
"stress": 7,
"forms": [
"чертыхаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "щайтӏан (илбис) гьоркьоб чӏвазабун семизе"
}
]
}
{
"word": "чертыхнуться",
"stress": 8,
"forms": [
"чертыхнуться"
],
"see_also": [
{
"target": "чертыхаться",
"kind": "from",
"comment": "однокоренное слово к",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "черчение",
"stress": 5,
"stem": "ЧЕРЧЕНИ",
"forms": [
"черчение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "чертёжал рахъи",
"precomment": "по глаголу чертить"
},
{
"text": "черчение",
"precomment": "учебная дисциплина",
"examples": [
{
"ru": "урок черчения",
"av": "черчениялъул дарс"
}
]
}
]
}