{
"word": "чесалка",
"stress": 4,
"forms": [
"чесалка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "квас чӏвалеб гьоркьо",
"labels": [
"текстильный термин"
]
}
]
}
{
"word": "чесальный",
"stress": 4,
"stem": "ЧЕСАЛЬН",
"forms": [
"чесальный",
"чесальная",
"чесальное"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьица ххалеб",
"labels": [
"текстильный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "чесальная машина",
"av": "(квас) ххалеб машина"
}
]
}
]
}
{
"word": "чесальщик",
"stress": 4,
"forms": [
"чесальщик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ххалев (къачӏалев) чи",
"precomment": "квас",
"labels": [
"текстильный термин"
]
}
]
}
{
"word": "чесальщица",
"stress": 4,
"forms": [
"чесальщица"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ххалей (къачӏалей) гӏадан",
"precomment": "квас",
"labels": [
"текстильный термин"
]
}
]
}
{
"word": "чесание",
"stress": 4,
"forms": [
"чесание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "(гьаркьица) ххай",
"precomment": "по глаголу чесать"
}
]
}
{
"word": "чесать",
"stress": 4,
"forms": [
"чесать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъасизе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "букарараб бакӏ",
"examples": [
{
"ru": "чесать спину",
"av": "мугъ хъасизе"
}
]
},
{
"text": "ххазе",
"precomment": "кого-что, причесывать",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "чесать волосы",
"av": "рас ххазе"
}
]
},
{
"text": "ххазе, ххан къачӏазе",
"precomment": "что",
"labels": [
"текстильный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "чесать хлопок",
"av": "(гьаркьица) квасквас ххазе, ххан къачӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "чесаться",
"stress": 4,
"forms": [
"чесаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъасдезе",
"examples": [
{
"ru": "собака чешется",
"av": "гьой хъасдолеб буго"
}
]
},
{
"text": "кутакалда букаризе",
"precomment": "зудеть",
"examples": [
{
"ru": "у меня спина чешется",
"av": "дир мугъ кутакалда букарулеб буго"
}
]
},
{
"text": "ххан къачӏазе (жинцаго)",
"precomment": "причесываться",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "досул мацӏ букарун буго, досие гаргадизе бокьун буго",
"precomment": "у него язык чешется"
}
]
}
{
"word": "чеснок",
"stress": 5,
"forms": [
"чеснок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ражи"
}
]
}
{
"word": "чесноковый",
"stress": 7,
"forms": [
"чесноковый",
"чесноковая",
"чесноковое",
"чесночный",
"чесночная",
"чесночное"
],
"senses": [
{
"text": "ражидулаб",
"examples": [
{
"ru": "чесноковая колбаса",
"av": "ражи жубараб (гъорлъ бугеб) цӏураб бакь"
},
{
"ru": "чесночная настойка",
"av": "ражидул тӏокӏкӏел"
}
]
}
]
}
{
"word": "чесотка",
"stress": 4,
"forms": [
"чесотка"
],
"labels": [
"медицина",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хъирис",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "чесоточный",
"stress": 4,
"forms": [
"чесоточный",
"чесоточная",
"чесоточное"
],
"senses": [
{
"text": "хъорсолаб, хъирисалъул",
"examples": [
{
"ru": "чесоточный зуд",
"av": "хъорсолаб суди, букари"
}
]
}
]
}
{
"word": "чествование",
"stress": 2,
"forms": [
"чествование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏурмат гьаби, барки, кӏодо гьаби",
"precomment": "по глаголу чествовать"
},
{
"text": "рохел, байрам",
"precomment": "торжество"
}
]
}
{
"word": "чествовать",
"stress": 2,
"forms": [
"чествовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏурмат гьабизе, хӏурмат гьабун баркизе; хӏурмат гьабун мажлис гьабизе; кӏодо гьабизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "чествовать юбиляра",
"av": "юбилярасул хӏурмат гьабизе, юбиляр кӏодо гьавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "честить",
"stress": 5,
"forms": [
"честить"
],
"labels": [
"несовершенный вид",
"просторечное слово"
],
"senses": [
{
"text": "семизе, хьамизе, вагъизе, рогьоб базе, какизе"
}
]
}
{
"word": "честно",
"stress": 2,
"forms": [
"честно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "намусалда, яхӏ-намусалда, ракӏ бацӏцӏадго"
}
]
}
{
"word": "честной",
"stress": 6,
"forms": [
"честной",
"честная",
"честное"
],
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"senses": [
{
"text": "хӏурмат бугев, хӏурматав, адаб-хъатир гьабулев, къадру бугев",
"precomment": "почтенный, уважаемый",
"examples": [
{
"ru": "при всей честной компании",
"av": "киналго ругеб бакӏалда, халкъалда цебесан"
},
{
"ru": "мать честная!",
"av": "вабабай! огьогьой! валалай! вададай!"
}
]
}
]
}
{
"word": "честность",
"stress": 2,
"stem": "ЧЕСТНОСТ",
"forms": [
"честность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "намус буголъи, ритӏухълъи, ракӏбацӏцӏалъи",
"examples": [
{
"ru": "честность намерений",
"av": "къасдазул ритӏухълъи"
},
{
"ru": "в его честности нет сомнений",
"av": "досул ракӏбацӏцӏалъиялда (ритӏухълъиялда) щаклъи гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "честный",
"stress": 2,
"stem": "ЧЕСТН",
"forms": [
"честный",
"честная",
"честное"
],
"senses": [
{
"text": "намус бугев, ракӏ бацӏцӏадав, вацӏцӏадав, витӏарав, ритӏухъав",
"examples": [
{
"ru": "честный человек",
"av": "вацӏцӏадав чи"
},
{
"ru": "честный труд",
"av": "ракӏ бацӏцӏадаб хӏалтӏи"
},
{
"ru": "честное отношение к делу",
"av": "ишалдехун ритӏухъаб бербалагьи"
}
]
},
{
"text": "чӏегӏераб тӏанкӏ лъечӏеб, бацӏцӏадаб, чороклъичӏеб, хъублъичӏеб",
"precomment": "незапятнанный",
"examples": [
{
"ru": "честное имя",
"av": "бацӏцӏадаб (чороклъичӏеб, хъублъичӏеб) цӏар"
},
{
"ru": "честный заработок",
"av": "хӏалалаб харж"
},
{
"ru": "честное слово",
"av": "битӏараб рагӏи, намусаб рагӏи, яхӏ бугеб рагӏи"
},
{
"ru": "дать честное слово",
"av": "рагӏи кьезе, тӏаде босизе"
},
{
"ru": "держаться на честном слове",
"av": "хӏалица бахъун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "честолюбец",
"stress": 7,
"forms": [
"честолюбец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъи бокьулев, хӏурмат бокьулев, машгьурлъи бокьулев, жиндир къадру цӏунизе бокьулев чи"
}
]
}
{
"word": "честолюбивый",
"stress": 9,
"stem": "ЧЕСТОЛЮБИВ",
"forms": [
"честолюбивый",
"честолюбивая",
"честолюбивое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏурмат, кӏодолъи бокьулев, машгьурлъи бокьулев, къадру-хӏурмат гьабизе бокьулев",
"examples": [
{
"ru": "честолюбивый человек",
"av": "хӏурмат бокьулев чи"
},
{
"ru": "честолюбивые замыслы",
"av": "кӏодолъи бокьарал пикраби"
}
]
}
]
}
{
"word": "честолюбие",
"stress": 7,
"forms": [
"честолюбие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъи бокьи, машгьурлъи бокьи, къадру-хӏурматалда хадув лъугьин"
}
]
}
{
"word": "честь",
"stress": 2,
"stem": "ЧЕСТ",
"forms": [
"честь"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "яхӏ, намус",
"examples": [
{
"ru": "дело чести",
"av": "яхӏ-намусалъул иш"
},
{
"ru": "береги честь смолоду",
"av": "гӏолохъанлъиялдаго яхӏ-намус цӏуне",
"labels": [
"пословица"
]
},
{
"ru": "это большая честь для меня",
"av": "гьеб дие кӏудияб хӏурмат буго"
},
{
"ru": "задеть чью-либо честь",
"av": "лъил бугониги къадруялда хъатӏизе"
}
]
},
{
"text": "цӏар, сий",
"precomment": "целомудрие, репутация",
"examples": [
{
"ru": "честь семьи",
"av": "хъизаналъул цӏар"
}
]
},
{
"text": "къадру, къимат, хӏурмат",
"precomment": "почет",
"examples": [
{
"ru": "честь и слава героям",
"av": "хӏурмат ва рецц бахӏарзазе"
},
{
"ru": "в честь кого-чего-либо",
"av": "лъил бугониги хӏурматалъе"
},
{
"ru": "с честью",
"av": "хӏурматалда"
},
{
"ru": "с честью выйти из трудного положения",
"av": "хӏурматалда квешаб хӏалалдаса ворчӏизе"
},
{
"ru": "делать честь кому-чему",
"av": "адаб-хъатир (къадру-хӏурмат) гьабизе"
},
{
"ru": "отдавать честь",
"av": "честь кьезе"
},
{
"ru": "по чести сказать",
"av": "бахчичӏого, битӏун (ракӏ бацӏцӏадго) бицине",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"ru": "с честью выполнить что",
"av": "цӏакъ лъикӏ тӏубазабизе"
},
{
"ru": "честь честью",
"av": "лъикӏ, букӏине кколеб куцалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "чесуча",
"stress": 6,
"forms": [
"чесуча"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чучунча, чесунча",
"comment": "дарайдул цо тайпа"
}
]
}
{
"word": "чесучовый",
"stress": 6,
"forms": [
"чесучовый",
"чесучовая",
"чесучовое"
],
"senses": [
{
"text": "чучунчаялъул",
"comment": "гьабураб"
}
]
}