{
"word": "мова; мовлення",
"stem": "РЕЧ",
"forms": [
"речь"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "калам, гаргар, кӏалъай",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "розвиток мовлення",
"av": "каламалъул цебетӏей"
},
{
"uk": "усна мова",
"av": "кӏалзул калам"
},
{
"uk": "російська мова",
"av": "гӏурус калам"
},
{
"uk": "правильне мовлення",
"av": "битӏараб, гъалатӏ гьечӏеб калам"
},
{
"uk": "частини мови",
"av": "каламалъул бутӏаби"
},
{
"uk": "пряма мова",
"av": "битӏараб калам"
},
{
"uk": "виголосити промову",
"av": "кӏалъай гьабизе"
},
{
"uk": "чути промову",
"av": "кӏалъай рагӏизе"
},
{
"uk": "порожні балачки",
"av": "чӏобогояб хабар, гӏадада хабар"
},
{
"uk": "мова йде про тебе",
"av": "дур хӏакъалъулъ бицунеб буго"
},
{
"uk": "чітка мова",
"av": "бичӏчӏулеб, рагӏи-рагӏиккун гьабулеб калам"
}
]
}
]
}
{
"word": "мовби",
"stress": 3,
"forms": [
"словно"
],
"senses": [
{
"text": "киниги, битӏухъе, гӏадин",
"precomment": "як, подібно",
"labels": [
"сполучник"
],
"examples": [
{
"uk": "пливе, наче качка",
"av": "ордек гӏадин лъедола"
},
{
"uk": "весь час мовчить, наче в нього немає язика",
"av": "мацӏ гьечӏев чи гӏадин, кидаго вуцӏцӏухӏун чӏун вуго"
}
]
},
{
"text": "гӏадин",
"precomment": "ніби",
"labels": [
"частка"
],
"examples": [
{
"uk": "наче він не зрозумів",
"av": "гьесда бичӏчӏичӏеб гӏадин"
}
]
}
]
}
{
"word": "мовити",
"stress": 2,
"forms": [
"молвить"
],
"labels": [
"доконаний вид",
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "абизе, кӏалъазе",
"precomment": "що і без додатка"
}
]
}
{
"word": "мовлення",
"stress": 4,
"forms": [
"вещание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏалъай, гаргади, бицин",
"comment": "киназдаго рагӏизабун"
}
],
"see_also": [
{
"target": "вещать",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "мовленнєвий",
"stress": 6,
"forms": [
"речевой",
"речевая",
"речевое"
],
"senses": [
{
"text": "каламалъул"
},
{
"text": "кӏалзул, кӏалъаялъул",
"examples": [
{
"uk": "мовний апарат",
"av": "кӏалъаялъул аппарат",
"comment": "шекъер-мукъулукъ, мацӏ, кӏутӏби, цаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "мовний",
"stress": 7,
"forms": [
"языковой",
"языковая",
"языковое"
],
"senses": [
{
"text": "мацӏалъул",
"examples": [
{
"uk": "мовна система",
"av": "мацӏалъул система",
"comment": "къагӏида"
}
]
}
]
}
{
"word": "мовний",
"stress": 5,
"forms": [
"языковый",
"языковая",
"языковое"
],
"senses": [
{
"text": "мацӏалъул",
"comment": "мацӏалзул",
"labels": [
"анатомія"
]
},
{
"text": "мацӏазул гьабураб",
"precomment": "зроблений з язиків",
"examples": [
{
"uk": "язикова ковбаса",
"av": "мацӏазул гьабураб цӏураб бакь"
}
]
}
]
}
{
"word": "мовознавець",
"stress": 7,
"forms": [
"языковед"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "языковед, лингвист",
"comment": "мацӏалъул гӏалимчи"
}
]
}
{
"word": "мовознавство",
"stress": 7,
"forms": [
"языковедение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "мацӏалъул гӏелму, мацӏалъул хӏакъалъулъ гӏелму"
}
]
}
{
"word": "мовознавство",
"stress": 8,
"forms": [
"языкознание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "мацӏалъул хӏакъалъулъ гӏелму"
}
]
}
{
"word": "мовознавчий",
"stress": 7,
"stem": "ЯЗЫКОВЕДЧЕСК",
"forms": [
"языковедческий",
"языковедческая",
"языковедческое"
],
"senses": [
{
"text": "мацӏалъул гӏелмуялъул",
"examples": [
{
"uk": "мовознавча література",
"av": "мацӏалъул гӏелмуялъул (гӏелмуялда хурхараб) литература"
}
]
}
]
}
{
"word": "мовотворчість",
"stress": 8,
"forms": [
"языкотворчество"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏиял рагӏаби яги рагӏабазул сокӏкӏенал, дандраял лъугьинари",
"labels": [
"лінгвістика"
]
}
]
}
{
"word": "мовчазний",
"stress": 7,
"stem": "МОЛЧАЛИВ",
"forms": [
"молчаливый",
"молчаливая",
"молчаливое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏунцарав, вуцӏцӏун чӏарав, гӏемер кӏалъазе бокьуларев",
"precomment": "неговіркий"
},
{
"text": "рагӏи абичӏого, бичӏчӏулеб",
"precomment": "зрозумілий без слів",
"examples": [
{
"uk": "мовчазне схвалення",
"av": "инкар гьечӏеб, данде рагӏи абичӏеб разилъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "мовчання",
"stress": 5,
"forms": [
"молчание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏкъотӏи, руцӏцӏухӏун (руцӏцӏун) чӏей",
"precomment": "за дієсловом мовчати",
"examples": [
{
"uk": "порушити мовчання",
"av": "руцӏцӏунчӏей хвезабизе, къотӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "щибниги тӏадкӏалъай гьабичӏого, тезе",
"precomment": "обійти що-небудь мовчанням"
},
{
"text": "вуцӏцӏунчӏей – разилъиялъул гӏаламат",
"precomment": "мовчання – знак згоди"
}
]
}
{
"word": "мовчати",
"stress": 5,
"stem": "БЕЗМОЛСТВОВА",
"forms": [
"безмолствовать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "буцӏцӏухӏун чӏезе, сасине, сихӏ къотӏизе, хӏухь къотӏизе",
"examples": [
{
"uk": "натовп мовчав",
"av": "халкъ буцӏцӏухӏун чӏун букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "мовчати",
"stress": 5,
"forms": [
"молчать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги абичӏого, рагьун жиндирго пикру бицинчӏого, чӏезе; вуцӏцӏун чӏезе, вуцӏцӏине"
}
]
}
{
"word": "мовчки",
"stress": 2,
"forms": [
"молча"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏ къотӏун, руцӏцӏухӏун",
"comment": "чӏун"
}
]
}
{
"word": "мовчком",
"stress": 6,
"forms": [
"молчком"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏ къотӏун"
}
]
}
{
"word": "мовчок",
"stress": 5,
"forms": [
"молчок"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьелъул хӏакъалъулъ цо рагӏиги абуге, вуцӏцӏун чӏа",
"precomment": "про це – мовчок",
"labels": [
"розмовне слово"
]
}
]
}
{
"word": "мовчун",
"stress": 5,
"forms": [
"молчун"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хабар, кӏалъай гьечӏев, гаргадизе бокьуларев чи"
}
]
}