←

sources.avar.me / av-be

вар

23 статей

→
Оглавление страницы (23)

варагӏ

сообщить о неточности
{
  "word": "варагӏ",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "варагӏ",
    "варагӏалъ",
    "варагӏалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пабожнасць; рэлігійнасць; страх Божы",
      "labels": [
        "кніжнае",
        "рэлігія"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "варагӏ бугев чи",
          "be": "пабожны чалавек"
        },
        {
          "av": "варагӏ гьечӏев чиясе Аллагьасде гӏагарлъи гьечӏо",
          "be": "няблагачэсціваму няма блізкасці да Алаха"
        },
        {
          "av": "варагӏалъ гӏакълу цӏубазабула",
          "be": "пабожнасць удасканальвае розум"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

варакъ

сообщить о неточности
{
  "word": "варакъ",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "варакъ",
    "варакъалъ",
    "варакъалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бронзавая фарба, залатая фарба",
      "examples": [
        {
          "av": "варакъалъ къачӏараб",
          "be": "упрыгожаны бронзавай (або залатой) фарбай"
        },
        {
          "av": "варакъалъ хъвараб",
          "be": "напісаны залатымі літарамі"
        },
        {
          "av": "куркьбал варакъул хӏанчӏи",
          "be": "залатакрылыя птушкі",
          "labels": [
            "паэтычнае слова",
            "выраз"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

варани

сообщить о неточности
{
  "word": "варани",
  "stress": 4,
  "stem": "варан",
  "forms": [
    "варани",
    "вараниялъ",
    "вараниялъул",
    "варанидул",
    "варанаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "вярблюд, драмадэр",
      "examples": [
        {
          "av": "цӏуяб варани",
          "be": "вярблюдзіца"
        },
        {
          "av": "вараниялтӏа рекӏинавизе",
          "be": "пасадзіць на вярблюда",
          "comment": "каго-небудзь"
        },
        {
          "av": "вараниялтӏа рекӏине",
          "be": "садзіцца на вярблюда"
        },
        {
          "av": "варанялтӏасаса рещтӏине",
          "be": "сысці з вярблюда"
        },
        {
          "av": "варанабазул къапила",
          "be": "караван вярблюдоў"
        },
        {
          "av": "варанабазул тӏел",
          "be": "вераніца вярблюдоў"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

варанидул

сообщить о неточности
{
  "word": "варанидул",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "варанидул"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "варани",
      "comment": "родны склон"
    },
    {
      "text": "вярблюдзячы",
      "examples": [
        {
          "av": "варанидул гьан",
          "be": "вярблюдзіна"
        },
        {
          "av": "варанидул квас",
          "be": "вярблюдзяная шэрсць"
        },
        {
          "av": "варанидул тӏинчӏ",
          "be": "вярблюджаня"
        },
        {
          "av": "варанидул кӏал",
          "be": "вярблюджы рот",
          "labels": [
            "пагардліва",
            "лаянкавае слова",
            "выраз"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "варани",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}

варанихӏанчӏи

сообщить о неточности
{
  "word": "варанихӏанчӏи",
  "stress": 4,
  "stem": "варанихӏанчӏ",
  "forms": [
    "варанихӏанчӏи",
    "варанихӏанчӏаз",
    "варанихӏанчӏазул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "множны лік"
      ],
      "pluralfor": "варанихӏинчӏ"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "варанихӏинчӏ",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "множны лік"
}

варанихӏанчӏил

сообщить о неточности
{
  "word": "варанихӏанчӏил",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "варанихӏанчӏил"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "варанихӏинчӏ",
      "comment": "родны склон"
    },
    {
      "text": "страусавы",
      "examples": [
        {
          "av": "варанихӏанчӏил хоно",
          "be": "страусавае яйка"
        },
        {
          "av": "варанихӏанчӏил хӏули",
          "be": "страусавае пёра"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "варанихӏинчӏ",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}

варанихӏинчӏ

сообщить о неточности
{
  "word": "варанихӏинчӏ",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "варанихӏинчӏ",
    "варанихӏинчӏалъ",
    "варанихӏанчӏица",
    "варанихӏинчӏалъул",
    "варанихӏанчӏил",
    "варанихӏанчӏи"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "страус",
      "examples": [
        {
          "av": "юк баччеян абуни, дун хӏинчӏ бугилан, боржаян абуни, дун варани бугилан абулила варанихӏанчӏица",
          "be": "калі страуса просяць везці груз, кажа: \"я птушка\", калі кажуць \"лятай\", адказвае: \"я вярблюд\"",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "—"
}

вараничи

сообщить о неточности
{
  "word": "вараничи",
  "stress": 4,
  "stem": "варанич",
  "forms": [
    "вараничи",
    "вараничияс",
    "вараничиясул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "паганяты вярблюда",
      "examples": [
        {
          "av": "вараничи кквезе",
          "be": "наймаць правадыра вярблюдаў",
          "comment": "напрыклад пры паездцы на паломніцтва ў Меку"
        },
        {
          "av": "вараничи къварид гьавуге",
          "be": "не абражай(це) праважатага вярблюда",
          "comment": "адно з павучэнняў пілігрыму"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "—"
}

вариант

сообщить о неточности
{
  "word": "вариант",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "вариант",
    "варианталъ",
    "варианталъул",
    "вариантал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "варыянт",
      "examples": [
        {
          "av": "къисаялъул кӏиго вариант",
          "be": "два варыянты аповесці"
        },
        {
          "av": "масъала гьабиялъул вариантал",
          "be": "варыянты рашэння задачы"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

варис

сообщить о неточности
{
  "word": "варис",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "варис",
    "варисас",
    "варисалъ",
    "варисасул",
    "варисалъул",
    "варисзаби",
    "варисица",
    "варисил"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "спадчыннік і спадчынніца",
      "examples": [
        {
          "av": "варисзабазе ирс бикьана",
          "be": "спадчыну падзялілі паміж спадчыннікамі"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "Варыс",
      "precomment": "вялікая літара 'V'",
      "comment": "імя ўласнае мужчынскае",
      "forms": [
        "варисица",
        "варисил"
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "ирсилав",
      "kind": "see"
    },
    {
      "target": "ирсилай",
      "kind": "see"
    },
    {
      "target": "ирсилал",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "—"
}

варислъи

сообщить о неточности
{
  "word": "варислъи",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "варислъи",
    "варислъиялъ",
    "варислъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "варислъизе"
    },
    {
      "text": "спадчына",
      "labels": [
        "рэдка"
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

варислъизе

сообщить о неточности
{
  "word": "варислъизе",
  "stress": 4,
  "stem": "варислъ",
  "forms": [
    "варислъизе",
    "варислъула",
    "варислъила",
    "варислъана",
    "варислъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "набываць права, набыць права на спадчыну (быць спадчыннікам ці спадчынніцай); станавіцца, стаць спадчыннікам ці спадчынніцай",
      "labels": [
        "рэдка"
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

вархан

сообщить о неточности
{
  "word": "вархан",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "вархан"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "усё адразу і разам",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "киналго вархан тӏаде рахъана",
          "be": "усе разам адразу ўсталі"
        },
        {
          "av": "рекӏарал вархан чуяздаса рещтӏана",
          "be": "верчнікі тут жа ўсе разам спешыліся"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "з шумам",
      "examples": [
        {
          "av": "маккал вархан роржун ана",
          "be": "галубы з шумам паляцелі"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

вархьизаби

сообщить о неточности
{
  "word": "вархьизаби",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "вархьизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "вархьизабизе"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "гъвархьизаби",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

вархьизабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "вархьизабизе",
  "stress": 2,
  "stem": "вархьизаб",
  "forms": [
    "вархьизабизе",
    "вархьизабула",
    "вархьизабила",
    "вархьизабуна",
    "вархьизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "скрасці, украсці",
      "labels": [
        "каўзатыўная форма",
        "прастамоўнае слова",
        "пагардліва"
      ]
    },
    {
      "text": "выпіць (спіртное); заліць за гальштук",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "цо гӏорто чӏагӏдал вархьизабуна",
          "be": "выпіў збан брагі"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "выгнаць, зняць",
      "comment": "напрыклад з працы",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏалтӏудаса вархьизабун вуго дов",
          "be": "яго выгналі з працы"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "гъвархьизабизе",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

вархӏа

сообщить о неточности
{
  "word": "вархӏа",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вархӏа",
    "вархӏаяс",
    "вархӏаясул",
    "вархӏаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "наглец; каварны, беспардонны, нахабны чалавек"
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

вархӏалъи

сообщить о неточности
{
  "word": "вархӏалъи",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вархӏалъи",
    "вархӏалъиялъ",
    "вархӏалъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "нахабства, падступнасць, беспардоннасць"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

вархӏаяб

сообщить о неточности
{
  "word": "вархӏаяб",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вархӏаяб"
  ],
  "gender_forms": [
    "вархӏаяб",
    "вархӏаяв",
    "вархӏаяй"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "нахабны, падступны, бесцырымонны"
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

варшавгӏарац

сообщить о неточности
{
  "word": "варшавгӏарац",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "варшавгӏарац",
    "варшавгӏарацалъ",
    "варшавгӏарацалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "мельхіёр",
      "comment": "літ. варшаўскае срэбра"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "варшавпахь",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

варшавгӏарацалъул

сообщить о неточности
{
  "word": "варшавгӏарацалъул",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "варшавгӏарацалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "варшавгӏарац",
      "comment": "родны склон"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "варшавгӏарац",
      "kind": "from"
    },
    {
      "target": "варшавпахьул",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}

варшавпахь

сообщить о неточности
{
  "word": "варшавпахь",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "варшавпахь",
    "варшавпахьалъ",
    "варшавпахьул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "мельхіёр",
      "comment": "дасл. варшаўская медзь"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "варшавгӏарац",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

варшавпахьул

сообщить о неточности
{
  "word": "варшавпахьул",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "варшавпахьул"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "варшавпахь",
      "comment": "родны склон"
    },
    {
      "text": "мельхіёравы",
      "examples": [
        {
          "av": "варшавпахьул гӏеретӏ",
          "be": "мельхіёравы збан",
          "comment": "для вады"
        },
        {
          "av": "варшавпахьул лълъар",
          "be": "мельхіёравы рог",
          "comment": "бакал"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "варшавпахь",
      "kind": "from"
    },
    {
      "target": "варшавгӏарацалъул",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}

варшавхьвацӏа

сообщить о неточности
{
  "word": "варшавхьвацӏа",
  "stress": 5,
  "stem": "варшавхьвацӏ",
  "forms": [
    "варшавхьвацӏа",
    "варшавхьвацӏаялъ",
    "варшавхьвацӏаялъул",
    "варшавхьвацӏил"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "скура (гатунак)",
      "comment": "літ. варшаўская скура"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}